YDH- Gazze Koordinasyon Merkezi’nde İsrail ordusu ile Amerikan subayları arasında son dönemde sertleşen gerilim, İsrail televizyonu tarafından Çarşamba akşamı doğrulandı.
İddiaya göre, Gazze Şeridi’ne yakın Kiryat Gat’taki ABD komuta merkezinde taraflar arasında çatışma niteliği taşıyan tartışmalar yaşandı.
Söz konusu merkez, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından 21 Ekim’de faaliyete geçirildi.
Kuruluş amacı, Şarm el-Şeyh ateşkes anlaşmasının uygulanışını an be an takip etmek ve Gazze’de istikrar çabalarını desteklemek. Bu girişim, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze savaşını sonlandırmaya yönelik kapsamlı planının temel başlıklarından birini oluşturuyor.
CENTCOM, merkezin açılışı sırasında yaptığı açıklamada, ABD askeri güçlerinin Gazze Şeridi’ne girmeyeceğini, bunun yerine uluslararası ortaklarla insani yardım, lojistik ve güvenlik desteğinin akışını kolaylaştırmaya katkı sağlayacağını vurgulamıştı.
Merkez; gözlem, koordinasyon ve ateşkesin takibi gibi alanlarda faaliyet yürütmek üzere planlandı.
İsrail Kanal 13’ün aktardığına göre, son haftalarda operasyonel ve hassas güvenlik başlıklarının görüşülmesine dönük taleplerin İsrail tarafından reddedilmesi, iki taraf arasında gerginliğin tırmanmasına yol açtı.
Kanala konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, “Bu konular savaşın başından beri gündemde. İsrail’in bunları konuşmak için Amerika’nın oluruna ihtiyacı yok.” ifadeleriyle anlaşmazlığın çerçevesini özetledi.
Yetkililer, ABD komuta merkezinin bazı güvenlik meselelerine gereğinden fazla müdahil olduğunu savunuyor; bu alanların İsrail tarafından bağımsız biçimde yürütüldüğünü ve politikanın açık olduğunu belirtiyor. Ancak bu müdahalelerin ayrıntılarına ilişkin ek bilgi paylaşılmıyor.
Gerilim yalnızca görüşme başlıklarıyla sınırlı değil. The Guardian, Aralık ayının başında yayımladığı haberinde, İsrail istihbarat teşkilatlarının Kiryat Gat’taki merkezde Amerikan ve müttefik personeli üzerinde gözetleme ve telefon dinleme operasyonları yürüttüğünü ortaya koydu.
Gazetenin iddiasına göre, hem açık hem de gizli görüşmelerin izlenmesi, merkez komutanı Patrick Frank’ın üst düzey bir İsrailli yetkiliyi çağırarak kayıtların derhal durdurulmasını talep etmesine neden oldu.
Bu gelişmelerin gölgesinde, CENTCOM komutanı Brad Cooper, Ekim ayında yaptığı açıklamada merkezin Gazze’deki ateşkesin uygulanışını gerçek zamanlı takip edebilecek bir operasyon odasıyla donatıldığını belirterek, sürecin teknik altyapısına dikkat çekmişti.
Trump’ın 29 Eylül’de duyurduğu 20 maddelik plan, ateşkesin yanı sıra İsrailli tutsakların serbest bırakılmasını, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, İsrail’in Gazze’den çekilmesini, teknokrat bir hükümet kurulmasını ve uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını kapsıyor. Bu güç, aynı merkez üzerinden desteklenecek ve Gazze’de güvenliği sağlaması bekleniyor.
Tüm bu siyasi ve askeri gerilimlerin temelinde, 8 Ekim 2023’te başlayan ve iki yıl süren İsrail saldırıları sırasında Gazze’de yaşanan ağır yıkım bulunuyor. Bu süreçte 71 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi, 171 bin kişi yaralandı.
Sivil altyapının yaklaşık yüzde 90’ı büyük ölçüde tahrip olurken, Birleşmiş Milletler yeniden inşa maliyetlerini 70 milyar dolar civarında hesaplıyor.