YDH- Uluslararası insan hakları örgütü Euro-Med İnsan Hakları İzleme Örgütü, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinde yürüttüğü yıkım ve arazi düzleme faaliyetlerine ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, söz konusu uygulamaların durdurulması için acil uluslararası müdahale çağrısında bulunuldu.
Refah’ta yıkım ve enkaz kaldırma faaliyetleri
Euro-Med, İsrail ordusunun Refah’ta “geniş çaplı yıkım ve arazi düzleme” çalışmaları yürüttüğünü bildirdi. Bu faaliyetlerin, uzman ekiplerin ve gerekli ekipmanların bölgeye girişine izin verilmeden sürdürüldüğü belirtildi. Bu durumun, enkaz altında kalan mağdurların cenazelerine ulaşılmasını, kimlik tespitini ve “onurlu şekilde defnedilmelerini” engellediği ifade edildi.
Örgüt, saha ekiplerinin Refah’ta İsrail ordusunun tam kontrolü altındaki bölgelerin boşaltıldığını belgelediğini aktardı.
Ayrıca, orduya bağlı yüklenicilerle birlikte enkaz kaldırma ve arazi düzleme çalışmalarının başlatıldığını kaydetti.
İsrail ordusunun da kentteki enkaz kaldırma işlemlerinin “en az yüzde 70’inin tamamlandığını” doğruladığı kaydedildi.
Enkaz altındaki cenazeler ve delil riski
Açıklamada, yüzlerce cenazenin halen yıkılan binaların enkazı altında, sokaklarda ve tarım arazilerinde bulunduğuna dair “doğrulanmış göstergelere rağmen” bu çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi. Bunun, insan kalıntılarının zarar görmesi ve yerlerinin geri dönülmez biçimde kaybolması riskini doğurduğu vurgulandı.
Euro-Med, daha önce konutların sakinleri içindeyken bombalandığını ve kaçmaya çalışan sivillerin hedef alındığını belgelediğini aktardı. İsrail’in şehir üzerindeki tam askeri kontrolü nedeniyle sağlık ve kurtarma ekiplerinin bölgeye erişemediği kaydedildi.
Ayrıca, İsrail tarafından kurulan veya etkinleştirilen yerel silahlı grupların insani erişimi fiilen engellediği belirtildi.
Kayıplar ve ailelerin durumu
Örgüte göre Gazze Şeridi’nde kayıp kişi sayısı yaklaşık “8 bin” olarak tahmin ediliyor. Bu kişilerin yüzlercesinin, özellikle Refah’ta, enkaz altında ya da askeri operasyon alanlarında hayatını kaybettiğine inanılıyor.
Euro-Med, cenazelerin çıkarılmasına yönelik çağrıların görmezden gelinmesini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve bunun ailelerin yas tutma ve defin haklarını ihlal ettiğini belirtti.
“Yeşil Şehir” planı ve zorla yerinden etme
Açıklamada, Refah’ta “Yeşil Şehir” adı altında planlanan düzenlemenin, Filistinlilerin İsrail kontrolündeki bir alana zorla nakledilmesini ve askeri denetim altında tutulmasını öngördüğü ifade edildi.
Bu planın, Refah’ın fiilen ortadan kaldırılması ve geri dönüş hakkının engellenmesiyle birlikte bölgeyi “askeri denetimli bir nüfus gettosuna” dönüştürme riski taşıdığı kaydedildi.
Euro-Med, bu uygulamaların zorla yerinden etme, mülkiyetin geniş çaplı yıkımı, özgürlükten yoksun bırakma ve ölülerin dokunulmazlığının ihlali gibi eylemlerle uluslararası insancıl hukukun ağır ihlallerini oluşturduğunu belirtti.
Uluslararası çağrı
Örgüt, Refah’taki enkaz kaldırma ve arazi düzleme faaliyetlerinin, bağlayıcı insani ve teknik bir mekanizma kurulana kadar derhal durdurulması gerektiğini bildirdi.
Ayrıca, Gazze genelinde arama, kurtarma ve belgeleme süreçlerini denetleyecek bağımsız bir uluslararası mekanizma kurulması çağrısında bulunuldu.
Açıklamanın sonunda, devletlere ve etkili uluslararası aktörlere, yalnızca endişe açıklamalarıyla yetinmeyip İsrail’e karşı “somut ve pratik baskı adımları” atmaları çağrısı yapıldı. Askeri ve güvenlik işbirliğinin askıya alınması ve kapsamlı bir silah ambargosunun uygulanması gerektiği ifade edildi.