YDH - Koordinasyon Çerçevesi liderleri, Irak'ın yeni başbakanını belirlemek üzere önümüzdeki cumartesi günü kritik bir zirve gerçekleştirecek.
Mevcut Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani, liderliğini yaptığı İmar ve Kalkınma Koalisyonu'nun son seçimlerde 47 sandalye kazanarak sandıktan birinci çıkmasına rağmen, adaylıktan selefi Nuri el-Maliki lehine çekilme kararı aldı.
Koalisyon Sözcüsü Firas el-Müslimavi, bu kararın siyasi tıkanıklığı aşmak ve anayasal takvime uymak adına alındığını vurguladı.
Ancak milletvekili Ahmed Kerim el-Delfi, Sudani'nin geri adımının "mutlak bir vazgeçiş" olmadığını; Maliki'nin onay alamaması durumunda ibrenin yeniden Sudani'ye döneceği şartlı bir uzlaşı içerdiğini belirtti.
El-Ahbar gazetesine konuşan kaynaklara göre Sudani'nin bu hamlesi, yeni kabinede üç egemen bakanlık alma karşılığında gerçekleşti.
Ancak bu takas, krizi çözmekten ziyade daha karmaşık bir boyuta taşıdı. Çerçeve içerisinde Maliki ismi üzerinde tam bir mutabakat sağlanabilmiş değil.
Özellikle Ammar el-Hakim liderliğindeki Hikmet Akımı, Maliki'nin dönüşünün "iktidar tekelini ve tek adam yönetimini yeniden hortlatacağı" uyarısında bulunarak sürece mesafeli yaklaşıyor.
Kanun Devleti Koalisyonu'ndan Salah Boşi ise Sudani'nin desteğiyle Maliki'nin elinin güçlendiğini savunuyor.
Boşi, Necef'ten Maliki'ye yönelik bir veto olduğu iddialarını "siyasi yorum" olarak nitelendirerek, merciiyetin isimlere karışmadığını öne sürdü.
Necef merkezli dini merciiyetin tavrı ise denklemin en hassas noktasını oluşturuyor. Kaynaklar, merciiyetin 2015'ten bu yana sürdürdüğü "siyasetçilerle görüşmeme ve isim zikretmeme" prensibine sadık kaldığını belirtiyor.
Fakat silahın devlet tekelinde toplanması (yani direniş örgütlerinin silahsızlandırılması) ve egemenliğin korunması gibi kriterler, Maliki'nin geçmiş pratikleriyle çelişen noktalar olarak masada duruyor.
Siyasi analist Muhammed el-Salih, Maliki isminin sadece iç değil, dış dengeler açısından da bir test niteliği taşıdığını vurguluyor.
Washington'ın Maliki'ye olası tepkisi ve bu durumun ekonomik yaptırımlara kapı aralama riski, Bağdat'taki endişeleri artırıyor.
Salih'e göre Maliki'nin dönüşü, muhalif gruplara "rejim değişikliği" sloganlarını yeniden dillendirmeleri için siyasi bir gerekçe sunabilir.