YDH- İngiltere’de faaliyet gösteren bir dizi sivil toplum kuruluşunun (STK), İsrail’e yönelik tüm silah ihracatının askıya alınması çağrısında bulunduğu bildirildi.
Açıklamada, İngiltere menşeli silahların “soykırımda kullanılma” riski taşıdığı ve bu durumun uluslararası hukuku daha da aşındırdığı uyarısı yapıldı.
Ortak çağrı: Silah ihracatı tamamen durdurulsun
Cuma günü yayımlanan ortak açıklamada Campaign Against Arms Trade, Global Justice Now, Global Legal Action Network, International Centre of Justice for Palestinians ve War on Want adlı beş kuruluş, hükümetin İsrail işgali altındaki topraklara yönelik silah ihracat lisanslarındaki kısıtlamaları kaldırabileceğine dair işaretlerden “dehşete düştüklerini” ifade etti.
Açıklamanın, Ticaret Bakanı Peter Kyle’ın, “sürdürülebilir bir barış” yönünde ilerleme sağlanması halinde silah ihracatının yeniden başlayabileceği yönündeki sözlerinin ardından geldiği aktarıldı.
“Gerçeklikten tamamen kopuk”
STK’ler, bu yaklaşımı “gerçeklikten tamamen kopuk” olarak nitelendirerek, İsrail’in 10 Ekim ateşkesini ihlal etmeyi sürdürdüğüne dikkat çekti.
Açıklamada, hükümetin mevcut tutumunun “zaten savunulamaz” olduğu belirtilerek, İngiltere’nin İsrail’e yönelik yaklaşık 350 silah ihracat lisansından yalnızca yaklaşık 30’unu, yani toplamın “yüzde 8,6’sını” askıya aldığı vurgulandı.
“Açık risk” tespiti ve kötüleşen koşullar
Hükümetin Eylül 2024’te yaptığı incelemede, İngiltere yapımı silahların “uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlallerinde kullanılabileceğine veya bu ihlalleri kolaylaştırabileceğine dair açık risk” tespit edildiği ve bu nedenle sınırlı bir askıya alma kararı alındığı hatırlatıldı.
STK’ler, o tarihten bu yana sahadaki koşulların “daha da kötüleştiğini” belirtti.
Açıklamada, İsrail’in eylemlerinin “barışa yönelik tam bir kayıtsızlık” sergilediği ve Filistin halkına yönelik soykırımın sürdüğünü gösterdiği savunularak, silah ihracatının yeniden başlatılmasının “ahlaki olarak savunulamaz” olduğu ifade edildi.
Uluslararası hukuk ve ticaret anlaşması vurgusu
Silah satışlarının yeniden başlamasının, İsrail’i hesap verebilirlikten koruyacağı ve İngiltere’nin “uluslararası hukuku savunma konusundaki zayıf bağlılığını” açıkça ortaya koyacağı ileri sürüldü.
STK’ler, “Bu bağlamda” İngiltere’nin yalnızca mevcut askıya almayı kaldırmaması değil, “İsrail’e yönelik tüm silah ihracatını durdurması ve mevcut serbest ticaret anlaşmasını da dondurması gerektiğini” kaydetti.
Ateşkes ihlalleri ve can kayıpları
Çağrının, İsrail ile Filistin direniş hareketi Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesin İsrail tarafından ihlal edilmeyi sürdürdüğü bir dönemde yapıldığı aktarıldı.
Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin başlamasından bu yana en az 460 Filistinlinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 1.270 kişinin yaralandığı bildirildi.
İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze’ye yönelik saldırılarını başlatmasından bu yana ise çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 71 binden fazla Filistinlinin yaşamını yitirdiği, 172 binden fazla kişinin yaralandığı kaydedildi.