YDH- Middle East Eye’ın (MEE) diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, pazar günü imzalanan ateşkes anlaşması öncesinde gergin ve kapalı kapılar ardında bir toplantı gerçekleştirdi.
Bu toplantıda Barrack’ın, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Komutanı Mazlum Abdi’yi İsrail’i Suriye’nin iç meselelerine dahil etmeye çalışmakla suçladığı aktarıldı.
Kimliklerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan iki diplomatik kaynak, toplantının cumartesi günü Erbil’de yapıldığını ve görüşmeye Mesud Barzani’nin de katıldığını aktardı.
Toplantının, Suriye hükümet güçlerinin SDG kontrolündeki bölgelere doğru ilerlediği bir dönemde gerçekleştiği belirtildi.
Mart 2025 anlaşması ve sert eleştiriler
Kaynaklara göre Barrack, SDG’nin 2025 yılı sonuna kadar Suriye ordusuna entegre edilmesini öngören Mart 2025 tarihli anlaşmanın uygulanmasının geciktirilmesi nedeniyle Abdi’yi sert biçimde eleştirdi.
Birleşik bir devlet yapısını savunduğu ifade edilen ABD’li temsilcinin, SDG liderini “oyalamakla, Suriye hükümetiyle yapılan anlaşmayı uygulamamakla ve yabancı güçlere bel bağlamakla” suçladığı aktarıldı.
Barrack’ın, Abdi’ye hitaben “İsrail’i bu çatışmanın içine çekmeye çalışıyorsun ve bu olmayacak.” dediği aktarıldı. Barrack’ın ayrıca, böyle bir adımın yıkım getireceği ve “Washington’un bölgedeki en önemli iki müttefiki olan Türkiye ile İsrail arasında gerilime yol açabileceği” uyarısında bulunduğu kaydedildi.
SDG–İsrail temasları
Haberde, “SDG içindeki üst düzey isimlerin İsrailli yetkililerle temas halinde olduklarını açıkça kabul ettikleri” ve “Kürt topluluklarını ve siyasi kazanımlarını korumaya yardımcı olabilecek her türlü dış desteğe açık olduklarını” ifade ettikleri hatırlatıldı.
SDG’nin üst düzey yetkililerinden İlham Ahmed’in salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “İsrail devletinden bazı isimlerle tarafımız arasında iletişim var… ve bu görüşmeler destekle sonuçlanırsa, herhangi bir kaynaktan gelecek desteğe açık oluruz.” dediği aktarıldı.
“Yeni siyasi gerçeklik” vurgusu
Kaynaklara göre Barrack, cumartesi günkü toplantıda Abdi’ye, eski yönetimin çökmesine ve “yeni bir siyasi gerçekliğin” ortaya çıkmasına rağmen hâlâ Suriye ile Beşşar Esed iktidardaymış gibi ilişki kurduğunu söyledi.
Barrack’ın, “Hâlâ Beşşar Esed Suriye’yi yönetiyormuş gibi davranmak istiyorsun. Temel bir değişim var; bugün terörle mücadelede ortağımız Şam’dır.” ifadelerini kullandığı aktarıldı.
Barzani’nin yaklaşımı ve arabuluculuk teklifi
Kaynaklar, toplantıda bulunan Mesud Barzani’nin ise farklı bir üslup benimsediğini belirtti. Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde 2005–2017 yılları arasında başkanlık yapan Barzani’nin, son dönemde Colani ile yaptığı görüşmeyi “olumlu” olarak nitelediği aktarıldı.
Bununla birlikte Barzani’nin, Kürt sivillerin korunması için yardım talep ettiği ve Kürt toplulukların karşı karşıya olduğu tehditlere dair belgelenmiş video kanıtları sunduğu ifade edildi.
Kaynaklara göre Barzani, Barrack’tan Colani ile Abdi arasında Mart 2025 anlaşmasının gözden geçirilmesi amacıyla yeni bir toplantı ayarlanmasını istedi ve yeni bir anlaşma sağlanması halinde kendisinin “yeni garantör” olacağını söyledi.
Ateşkes ve anlaşmanın içeriği
Pazar günü Suriye hükümeti, SDG ile yeni bir ateşkes üzerinde mutabakata varıldığını açıkladı. Açıklamada, Suriye ordusunun ülkenin neredeyse tamamında kontrolü sağladığı ve on yılı aşkın süredir kuzeydoğuda etkin olan Kürt liderliğindeki güçlerin tasfiye edildiği belirtildi.
Suriye’deki savaş boyunca SDG, ABD’nin IŞİD’e karşı mücadelesindeki “en önemli” müttefiki olarak öne çıkmıştı. Ancak yeni HTŞ rejimi, SDG’yi saflarında Esed yanlılarına ve yasaklı PKK mensuplarına müsamaha göstermekle suçladı.
Hükümetin anlaşmayı duyurmasından saatler sonra Abdi, SDG’nin, “kan dökülmesini durdurmak” amacıyla Rakka ve Deyr ez-Zor vilayetlerinden çekilmelerini öngören anlaşmayı kabul ettiğini açıkladı.
Anlaşmaya göre SDG’nin, Arap nüfusun çoğunlukta olduğu Rakka ve Deyr ez-Zor vilayetlerini, ayrıca sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarını Suriye hükümetine devretmesi gerekiyor. Anlaşmanın farklı unsurlarının ne zaman ve nasıl hayata geçirileceğine dair net bir takvim ise açıklanmadı.
Colani daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, anlaşmanın aşamalı olarak uygulanacağını ve sürecin çatışmaların durdurulmasıyla başlayacağını söyledi.
ABD’den değerlendirme
Pazar günkü açıklamanın ardından Barrack, anlaşmanın “birleşik bir Suriye” hedefi doğrultusunda diyaloğu ve iş birliğini yeniden canlandıracağını iddia etti.
Barrack, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Başkan el-Şaraa, Kürtlerin Suriye’nin ayrılmaz bir parçası olduğunu teyit etti. ABD, IŞİD’le mücadeledeki tarihi ortağımızın, Küresel Koalisyon’un en yeni üyesiyle sorunsuz entegrasyonunu ve terörle süregelen mücadelede ilerlemeyi bekliyor.” ifadelerini kullandı.