YDH- Wall Street Journal’in (WSJ) aktardığına göre, İsrail’in Gazze’de Hamas’ı hedef almak için yeni Filistinli çetelere dayanan stratejisi, bu ayın başlarında bir grubun lideri Husam el-Astal’ın, Hamas kontrolündeki bölgede bir polis yetkilisinin öldürülmesiyle övünmesi ve benzer saldırıların süreceğini açıklamasıyla yeniden gündeme geldi.
El-Astal’ın yayımladığı video mesajda, elinde bir saldırı tüfeğiyle, “Hamas’a ve Hamas’la bağlantılı olan herkese şunu söylüyoruz: Ona nasıl ulaştıysak, size de ulaşacağız.” ifadelerini kullandığı belirtildi.
İsrail’in çetelere desteği
Haberde, İsrail’in bu tür “ani ortaya çıkan” çetelere verdiği desteğin “kapsamlı” olduğu kaydedildi.
İsrailli yetkililer ve askeri yedek personelin aktardığına göre İsrail, insansız hava araçlarından hava desteği sağlıyor, istihbarat paylaşıyor ve silah, sigara ile gıda temin ediyor.
Yetkililer, bazı çete üyelerinin yaralandıktan sonra İsrail hastanelerine hava yoluyla nakledildiğini de ifade etti.
Bu işbirliğinin, Hamas’a duyulan “ortak düşmanlık” temelinde kurulduğu ve İsrail açısından “kullanışlı bir araç” olduğu belirtildi. Ateşkes koşulları nedeniyle İsrail güçlerinin hareket alanının sınırlı olduğu hatırlatılırken, çetelerin İsrail askerlerine yasak olan Hamas kontrolündeki bölgelere girebildiği kaydedildi. Bu bölgeler arasında, Hamas’ın el-Astal’ın adamlarının söz konusu polis yetkilisini öldürdüğünü bildirdiği el-Mevasi’nin de yer aldığı aktarıldı.
El-Astal’ın grubunun, İsrail kontrolündeki bir Gazze bölgesinde yaşayan onlarca silahlı kişiden oluştuğu iddia edildi.
Hamas ise polis yetkilisini öldüren ekibi, “İsrail işgalinin ajanları” olarak tanımladı. Hamas, perşembe günü yaptığı açıklamada, İsrail’le çalışan milislere yönelik “ihanetin bedelinin ağır ve maliyetli olacağını” vurguladı.
El-Astal’ın açıklamaları
El-Astal, İsrail’den gıda dışında herhangi bir yardım almadığını öne sürerek, polis yetkilisinin kendi güçleri tarafından hedef alındığını savundu.
El-Astal, WSJ’ye verdiği telefon röportajında, “İnsanların bize gelmesini isteyenlere sorun çıkarıyordu. Bize ulaşmaya çalışan herkes ya ateş altına alınıyor ya da tutuklanıyordu. Onun yerine kim gelirse öldürülecek.” dedi.
Haberde, İsrail’in çetelerin faaliyetlerini yakından izlediği ve bazı durumlarda onları korumak veya zor durumdan çıkarmak için devreye girdiği belirtildi.
İsrail ordusunun Gazze tümeninde ateşkesin ekim ayında yürürlüğe girmesine kadar kıdemli operasyon subayı olarak görev yapan Yaron Buskila, “Hamas’a karşı faaliyet yürüttüklerinde onları izliyoruz ve bazı zamanlarda yardımcı oluyoruz. Bu, bilgi sağlamak anlamına geliyor ve Hamas’ın onları tehdit etmeye çalıştığını ya da yaklaştığını görürsek aktif olarak müdahil oluyoruz.” ifadelerini kullandı.
Buskila, görevden ayrıldıktan sonraki işbirliği hakkında bilgisi olmadığını da ekledi. İsrail ordusu ve Şin Bet iç güvenlik ajansı ise milislerle işbirliğine dair yorum yapmayı reddetti.
Diğer çeteler ve operasyonlar
Son aylarda, İsrail destekli bir başka grup olan “Halk Güçleri” adlı çete üyelerinin, Refah’taki tünellerde sıkışmış Hamas savaşçılarını dışarı çıkarmak amacıyla kullanıldığı, bu sırada İsrail’in tünellere patlayıcı pompaladığı aktarıldı.
Çete üyelerinin, Hamas savaşçılarını öldürdüklerini sosyal medyada üstlendikleri, çevrimiçi platformlarda grafik videolar paylaştıkları belirtildi.
Bazı görüntülerde, İsrail taktik yelekleri giymiş çete üyelerinin neşeli müzik eşliğinde düzen alıp ateş açtığı, ayrıca yapay zekâ ile üretilmiş “geleceğin Gazze’si” çizimlerinin dolaşıma sokulduğu ifade edildi. Bazı çetelerin, çevrimiçi paylaşımlarla yeni üyeler topladığı da kaydedildi.
Gazze’de görev yapmış bir İsrail askeri yedek personeli, yaz aylarında Refah’ta bir çeteye haftada bir kez gece geç saatlerde, araç ışıkları kapalıyken yardım konvoylarına eşlik ettiğini aktardı. Bu yardımların gıda, su, sigara ve içeriği bilinmeyen kapalı kutuları kapsadığı, kutuların Şin Bet tarafından araçlara yerleştirildiği ifade edildi.
Alternatif arayışlar ve sınırlı etki
Haberde, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun savaş sırasında Hamas’ın yerine Gazze’de Filistin Yönetimi’ni getirmeyeceğini söylemesinin ardından İsrail’in “başka ortaklar” aramak zorunda kaldığı belirtildi.
Gazze’de “bağımsız yönetim seçenekleri” oluşturmak için aşiretlerle yapılan “erken girişimlerin”, Hamas’ın bazı potansiyel ortakları öldürmesiyle hızla başarısız olduğu aktarıldı.
Bazı çetelerin Hamas’ın misillemelerine karşı “ayakta kalmayı” başardığı ve İsrail askeri kontrolü altındaki Gazze bölgelerinde küçük topluluklar oluşturduğu kaydedildi.
Çete liderleri ile İsrailli ve Arap yetkililerin aktardığına göre, bu grupların sayısının yüzlerden binlere kadar çıktığı iddia edildi. Ancak şu ana kadar çetelerin kendilerini Hamas’a karşı uygulanabilir bir alternatif haline getiremediği belirtildi.
Bazı grupların savaş sırasında yardımları yağmalamaya karıştığı ve suç geçmişlerinin bulunduğu, bu durumun birçok Gazzeliyi onlara destek vermekten uzaklaştırdığı kaydedildi. Ayrıca Hamas’ın, Gazze’nin yüzde 50’den azını kontrol etmesine rağmen bu alanlarda yeniden hakimiyet kurabildiği ve askeri yapısını yeniden inşa etmeye çalıştığı ifade edildi. Çetelerin ise Gazze’de birçok kişi tarafından İsrail’le işbirliği yapan unsurlar olarak görüldüğü aktarıldı.
“Geçmiş deneyimler” ve geleceğe dair kaygılar
Askeri analistler, silahlı çetelerle çalışmanın geçmişte geri teptiğini belirtti. Haberde, İsrail’in Güney Lübnan Ordusu’na verdiği desteğin, İsrail’in 2000 yılında Lübnan’dan çekilmesiyle ölümcül sonuçlar doğurduğu, birçok çete üyesinin öldürüldüğü ya da İsrail’e kaçmak zorunda kaldığı hatırlatıldı.
Bir diğer “endişenin”, çetelerin ileride İsrail’e karşı da dönebileceği olduğu kaydedildi. Kısa süre önce emekli olan ve Gazze savaşında görev yapan İsrailli üst düzey subay Saar Tzur, “Bir çetenin çıkarları her şeyden önce çetenin kendisine yöneliktir, başkasına değil. Ve size de dönebilir.” dedi.
Haberde, İsrail’in halen işgal ettiği Gazze’nin yarısından çekilmesi halinde bu çetelerin akıbetinin ne olacağının “belirsiz” olduğu vurgulandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın “barış planının” ikinci aşamasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasının ardından İsrail’in Gazze çevresinde bir tampon bölgeye çekilmesini öngördüğü hatırlatıldı.
Eski İsrail askeri istihbaratında Filistin işlerinden sorumlu birimin başkanı olan Michael Milshtein ise, çetelerin zaman zaman Hamas’a karşı “başarılı” saldırılar düzenleyebileceğini, ancak İsrail ordusunun çekilmesinin ardından Lübnan’daki milislerle benzer bir kaderle karşılaşabileceklerini söyledi.
Milshtein, “Bu bir zaman meselesi. Ya kalıp idam edilmek ya da tutuklanmak zorunda kalacaklar ya da kaçıp İsrail ordusuna katılacaklar.” ifadelerini kullandı.