YDH- ABD Merkez Komutanlığı’ndan (CENTCOM) gelen son bildiri ve bölgedeki hava sahası ile deniz güzergâhlarını düzenleyen NOTAM verileri, önümüzdeki 48 saatlik süreçte yaşanacak operasyonel manzarayı netleştirdi.
Tarafların karşılıklı hamlelerle birbirini "ölümcül bir hata" yapmama konusunda uyardığı bu süreç, uluslararası literatürde "brinkmanship" olarak tanımlanan, sonu kestirilemez bir tavizsizlik savaşına işaret ediyor.
Askeri ve diplomatik dengelerin pamuk ipliğine bağlı olduğu mevcut durum, tarafların kırmızı çizgilerini sahada test edeceği bir evreye girmiş durumda.
Haber akışına göre, 31 Ocak Cumartesi günü operasyon tiyatrosundaki ilk gerilim noktası Buşehr olacak.
Yayımlanan A0271/26 numaralı NOTAM uyarınca İran, Buşehr bölgesinde gerçek mühimmatlı atış tatbikatı gerçekleştirecek.
Bu gelişme, sahadaki ilk "ciddiyet testi" niteliğini taşıyor.
Washington’ın Buşehr çevresindeki yasaklı bölgeye saygı duyup duymayacağı ya da İran hava savunma tepkisini ölçmek amacıyla bölgeye keşif unsurları gönderip göndermeyeceği, Cumartesi gününün rengini belirleyecek.
Aynı gün şafak vaktiyle birlikte OID84 bölgesinin de aktif hale gelmesi, mobilizasyonun kapsama alanını genişletiyor.
1 Şubat Pazar günü yayımlanan NOTAM’lar, gerilimin doruk noktasına ulaşacağını öngörüyor.
Tahran radarlarının "bakım ve güncelleme" gerekçesiyle devre dışı bırakılacağı ilanı, ABD’nin daha önce uyarısını yaptığı deniz tatbikatıyla zamanlama açısından tam uyum gösteriyor.
Bu durum, eski radar sistemlerinin devre dışı bırakılarak S-400 gibi yeni nesil savunma ağlarının entegre edilmesi ihtimalini güçlendiriyor.
Eş zamanlı olarak Afganistan sınırındaki Zabol bölgesinde başlayacak olan gerçek mühimmatlı tatbikat, İran’ın askeri hareketliliğini sadece denizle sınırlı tutmadığını, sınır hatlarında da teyakkuzda olduğunu gösteriyor.
ABD Merkez Komutanlığı tarafından yayımlanan bildiri, kamuoyuna açık bir "Angajman Kuralları" (ROE) belgesi niteliği taşıyor.
Washington, İran’ın tatbikatlarına "profesyonel" kalındığı sürece müdahale edilmeyeceğini belirtirken; gemilerin üzerinden uçulması, botlarla hızlı yaklaşma, silah doğrultma ve silahlı uçuş gibi dört kritik eylemi kesinlikle yasakladığını duyurdu.
"İzin vermeyeceğiz" ifadesiyle güçlendirilen bu örtülü tehdit, saha komutanlarının olası bir ihlal durumunda merkezi yönetime danışmadan derhal ateş açma yetkisine sahip olduğunu ima ediyor.
ABD’nin temel hedefi, İran’ın manevra alanını Hürmüz Boğazı içine hapsetmek ve sürecin fiili bir Boğaz kapatma eylemine dönüşmesini engellemek.
İslam Devrim Muhafızları’nın Pazar günü gerçekleştireceği deniz tatbikatı, bölgedeki askeri tahkimata verilen en somut pratik cevap olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası iş haftasının başlangıcına denk getirilen bu hamle, petrol sevkiyatının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı üzerindeki denetim gücünü dünyaya ilan etme amacı taşıyor.
Ancak dar bir alanda yüzlerce savaş gemisinin ve sürat motorlarının bulunduğu bu atmosferde, en ufak bir yanlış manevranın saldırı olarak yorumlanması işten bile değil.
Gelinen noktada sahadaki hareketliliğin yavaşlaması ve tanker uçak trafiğinin durması, gerçek bir barıştan ziyade "fırtına öncesi sessizliği" andıran bir "silahlı donma" evresini işaret ediyor.
Cumartesi günü Buşehr’deki bekleyişin ardından Pazar günü Hürmüz Boğazı’nda yaşanacaklar, bölgesel bir çatışmanın başlayıp başlamayacağını tayin edecek.
Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı için yayımlanacak yeni NOTAM’ların, tatbikatın sınırlarını ve dolayısıyla çatışma riskinin haritasını çizeceğini vurguluyor.
İran (Cumartesi): Buşehr (A0271/26) ve OID84 bölgelerinde gerçek mühimmatlı atış tatbikatları başlıyor. Bu, ABD’nin tepki süresini ve bölgeye yaklaşma iradesini ölçen ilk "nabız yoklama" hamlesi.
İran (Pazar): Tahran radarlarının bakıma alınması (S-400 entegrasyonu şüphesi) ve Afganistan sınırı yakınındaki (Zabol) atış tatbikatı ile tahkimat genişliyor.
ABD (CENTCOM): Yayınlanan angajman kurallarıyla İran tatbikatına "saldırmayacağız ama gemilerimize yaklaşırsanız derhal ateş açarız" diyerek "ölümcül kırmızı çizgiler" çekti.
Şu an bir "Tavizsizlik Savaşı" (Brinkmanship) yürütülüyor.
Washington, İran'ın deniz gövde gösterisini Hürmüz Boğazı içine hapsetmeye çalışırken; Tahran, uluslararası iş haftasının başladığı Pazar gününü seçerek petrol damarı üzerindeki kontrolünü hatırlatıyor.
CENTCOM’un sert uyarısı, sahadaki komutanlara "Washington’ı beklemeden vur" yetkisi verildiğini gösteren bir önleyici tehdittir.
Pazar günü "Sıfır Saati" olabilir: Devrim Muhafızları’na ait sürat teknelerinin Hürmüz’deki ABD gemilerine yapacağı milimetrik bir yaklaşma veya "profesyonel" çizginin dışına taşan bir manevra, yanlış hesaplama sonucu topyekûn bir çatışmayı tetikleyebilir.
Takip: Yarın yayımlanacak yeni Hürmüz NOTAM’ları, İran’ın boğazı fiilen kapatıp kapatmayacağının resmi belgesi olacaktır.