YDH- Axios’un haberine göre, Beyaz Saray’ın, Gazze’de kurulan “Barış Kurulu” için 19 Şubat’ta liderler düzeyinde bir toplantı planladığı bildirildi.
Kurulda yer alan dört ülkeden diplomatlar ve bir ABD’li yetkili, hazırlıkların sürdüğünü aktardı.
Beyaz Saray’ın hedefi
Haberde, Beyaz Saray’ın söz konusu toplantıyı, Gazze ateşkes anlaşmasının “ikinci aşamasının uygulanmasını hızlandırmak” ve “yeniden inşa için kaynak toplamak” amacıyla kullanmak istediği belirtildi.
Bir ABD’li yetkili, bunun “ilk Barış Kurulu toplantısı ve Gazze’nin yeniden inşası için bir bağış konferansı” olacağını ifade etti. Planların henüz erken aşamada olduğu, değişebileceği ve Beyaz Saray’ın resmi yorum yapmadığı kaydedildi.
Kurula yönelik çekinceler
Axios’un aktardığına göre, kurulun geçen ay açıklanması Batılı müttefikler arasında yaygın kuşkuyla karşılandı.
Birçok ülkenin katılmamasında, kurul tüzüğünün geniş yetkiler tanıması ve kararlar üzerinde ABD Başkanı Donald Trump’a “tek taraflı veto” imkânı vermesi etkili oldu.
Bazı müttefiklerin, bu yapının “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne alternatif bir mekanizma” olarak kurgulandığını düşündüğü aktarıldı.
Kurulun yapısı ve yetkileri
Kurulun halihazırda 27 üyeden oluştuğu ve başkanlığını Trump’ın yürüttüğü belirtildi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, Gazze ateşkesinin uygulanmasını denetleme, yönetim ve yeniden inşa çalışmalarını koordine etme görevini bu kurula verdiği ifade edildi.
Kuliste yürütülen temaslar
Habere göre Trump rejimi, cuma günü itibarıyla çok sayıda ülkeyle temasa geçerek liderlerini davet etmeye ve toplantının lojistiğini görüşmeye başladı.
Toplantının, Trump’ın yakın zamanda adını değiştirdiği ve kendi adıyla anılan “Barış Enstitüsü” binasında yapılmasının planlandığı aktarıldı.
Bir kaynak, “Henüz hiçbir şey kesinleşmedi, ancak yönetim toplantıyı planlıyor ve hangi liderlerin katılabileceğini yokluyor.” dedi.
Netanyahu’nun Washington programı
Axios’un bildirdiğine göre, Başbakan Benyamin Netanyahu’nun 18 Şubat’ta Beyaz Saray’da Trump ile görüşmesi planlanıyor; bu tarih, kurul toplantısından bir gün öncesine denk geliyor.
Netanyahu’nun İsrail’in kurula katılmasına yönelik daveti kabul ettiği, ancak tüzüğü henüz imzalamadığı belirtildi.
Netanyahu’nun toplantıya katılması halinde, bunun “7 Ekim’den ve Gazze’deki savaşın başlamasından bu yana Arap ve Müslüman liderlerle ilk açık temas” olacağı kaydedildi.
Ateşkesin ikinci aşaması yavaş ilerliyor
Haberde, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasının başladığı, ancak sürecin “çok yavaş” ilerlediği ifade edildi.
İsrail’in Gazze ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı’nı yeniden açmayı kabul ettiği, ancak geçişlere “çok sınırlı sayıda Filistinlinin” izin verildiği aktarıldı.
Filistinli teknokratlardan oluşan bir hükümetin kurulduğu, ancak henüz Gazze’ye girmediği ve çalışmalarını Mısır’dan yürüttüğü belirtildi.
Silahsızlandırma tartışmaları
Axios’a göre, Trump rejimi ve arabulucular Mısır, Katar ve Türkiye, Hamas’la “silahsızlandırma” başlığı altında bir anlaşmaya varmak için erken aşamada temaslar yürütüyor.
İsrail tarafının, silahsızlandırma olmadan Gazze’den çekilmeyeceğini ve yeniden inşaya izin vermeyeceğini söylediği aktarıldı.
Birleşmiş Milletler’de konuşan ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz’un, “silahların tasfiyesine yönelik üzerinde mutabık kalınmış bir sürecin başlatılmasını” istediklerini söylediği aktarıldı.
Waltz’un, “tüneller ve silah üretim tesisleri dahil olmak üzere tüm askeri altyapının imha edileceğini ve yeniden inşa edilmeyeceğini” ifade ettiği belirtildi.
Ayrıca sürecin “bağımsız uluslararası gözlemciler” tarafından denetleneceğini ve silahların “geri satın alınmasına” yönelik uluslararası fonlu bir program kurulacağını söylediği aktarıldı. Haberde, bazı eski Hamas üyelerinin yeni güvenlik güçlerine entegre edilmesinin de gündemde olduğu ifade edildi.
Çelişkili açıklamalar
Axios’un haberine göre Netanyahu, Trump’ın önceki görüşmelerinde Hamas’a “silahsızlanma için 60 gün” verileceğini ve sürenin sonunda İsrail’in savaşı yeniden başlatabileceğini öne sürdü.
ABD’li yetkililer ise bunu reddetti ve silahsızlandırmanın “daha uzun bir zaman alacağını” savundu.
Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner’in Davos’ta dile getirdiği “100 günlük planın” yalnızca ilk silahsızlandırma adımlarını kapsadığı aktarıldı.