YDH- ABD askeri güçleri, İran ile artan gerilimler arasında, Katar’daki “el-Udeyd hava üssünde” Patriot füze sistemlerini “mobil kamyon fırlatıcıları” üzerine yerleştirdi.
Reuters’in yakın tarihli uydu görüntülerini incelemesinin ardından aktardığına göre, bu adımın amacı, sistemlerin olası bir İran saldırısı durumunda “savunma veya taarruz amaçlı” olarak daha hızlı konuşlandırılmasını sağlamak.
Uydu görüntüleri, Patriot füzelerinin M983 Ağır Gelişmiş Mobil Taktik Kamyonları (HEMTT) üzerine yerleştirildiğini ortaya koyuyor.
Uzman William Goodhind, “Bu karar Patriot’lara çok daha fazla hareket kabiliyeti sağlıyor, yani alternatif bir konuma taşınabilir veya daha hızlı yeniden konumlandırılabilir” dedi. Füzelerin halen HEMTT’lerde olup olmadığı belirsiz.
“Operasyonel esneklik” için mobil fırlatıcılar
Mobil fırlatıcıların kullanımı Washington’a “operasyonel esneklik” kazandırıyor ve “sistemleri savunma veya saldırı amaçlı olarak hızla sahaya sürme imkânı” tanıyor.
Bu gelişme, ABD ve bölgesel ortaklarının ocak ayında el-Udeyd’de kurduğu yeni bir “ortak hava ve füze savunma koordinasyon hücresi” ile paralel bir güvenlik adımı olarak değerlendiriliyor.
Koordinasyon hücresi, Birleşik Hava Operasyonları Merkezi’nin bir parçası olarak hem ABD hem de müttefik personel tarafından işletiliyor.
ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) göre, bu hücre “bölgedeki tehditlere karşı drone, füze ve diğer hava sistemlerine karşı gerçek zamanlı koordinasyonu ve bilgi paylaşımını artırmayı” amaçlıyor.
CENTCOM Komutanı Amirall Brad Cooper, girişimi “bölgesel savunma iş birliğini güçlendirmede önemli bir adım” olarak nitelendirdi.
Personel uyarısı ve “pozisyon değişikliği”
Üste görevli personele geçici olarak ayrılmaları tavsiye edildi. Yetkililer bunun resmi bir tahliye değil, artan gerilimler nedeniyle alınmış bir “pozisyon değişikliği” olduğunu belirtti.
Artan askeri varlık ve diğer üsler
1 Şubat tarihli uydu görüntüleri, Katar’daki ABD askeri varlığının önemli ölçüde arttığını gösterdi. Görüntülerde, kamyonlara konuşlandırılmış on adet MIM-104 Patriot hava savunma sistemi ve dört KC-135 Stratotanker’ın bulunduğu, toplam askeri varlığın 18’e çıktığı görüldü. Üste ayrıca yedi C-17 Globemaster nakliye uçağı, RC-135 keşif uçakları ve üç C-130 Hercules yer alıyor.
ABD, bölgedeki diğer üslerde de askeri varlığını artırdı. 25 Ocak–2 Şubat tarihleri arasında Ürdün’deki Muvaffak üssüne bir C-17, bir C-130 ve dört EA-18G Growler elektronik harp uçağı konuşlandırıldı.
2 Şubat itibarıyla üs, 17 F-15E taarruz uçağı, sekiz A-10 Thunderbolt uçağı ve dört C-130’a ek olarak dört tanımlanamayan helikoptere ev sahipliği yapıyordu.
Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nde aynı tarihli uydu görüntüleri bir C-5 Galaxy ve bir C-17 uçağı olduğunu gösterdi.
Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssünde 31 Ocak’a göre yedi daha fazla uçak gözlemlendi. Umman’daki Dukm üssünde de 25 Ocak–10 Şubat tarihleri arasında uçak faaliyetlerinde artış kaydedildi.
Gerilim ve diplomatik uyarılar
Ortadoğu’daki bu askeri genişleme, Washington ile Tahran arasındaki gerilimlerin yükseldiği bir döneme denk geliyor.
Ocak ayında ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelen “dev bir filo”dan söz ederek, Tahran’ın “adil ve eşitlikçi” bir anlaşmayı kabul etmesini umduğunu belirtti.
Trump ayrıca, İran nükleer programında taviz vermeyi reddederse, herhangi bir ABD saldırısının “öncekilerden çok daha kötü” olacağını iddia etti.
Kıdemli bir İranlı yetkili, bölge ülkelerini uyararak, Tahran’ın saldırıya uğrayan ABD üslerini hedef alacağını ifade etti ve mevcut gerginliğin ciddiyetini pekiştirdi. İran Devrim Muhafızları da, İran topraklarına yapılacak saldırılarda “herhangi bir ABD üssüne misilleme yapabileceklerini” duyurdu.
ABD’nin Irak, Ürdün, Kuveyt, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Türkiye ve Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üslerinde de askeri varlığı bulunuyor.
Bu gelişmeler, geçen yaz İsrail’in İran’ın nükleer tesislerini ve diğer bazı askeri hedeflerini bombalamasıyla başlayan iki haftalık çatışmanın ardından Tahran’ın füze stoklarını yenilediğini açıklamasına paralel bir dönemde meydana geliyor.
İran’ın Tahran, Kirmanşah, Simnan ve Körfez kıyısı yakınlarındaki yeraltı füze kompleksleri, bölgedeki gerilimi daha da artırıyor.
Ayrıca, İran’ın deniz insansız hava aracı gemisi IRIS Şehit Bageri, 27 Ocak ve 10 Şubat’ta Bendar Abbas yakınlarında uydu görüntülerinde gözlemlendi.