YDH- İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde düzenlenen Silahsızlanma Konferansı’nda açıklamalarda bulundu.
Arakçi, ABD’nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimi altındaki İran nükleer tesislerine yönelik askeri saldırısının, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT) mahiyetini ve ruhunu doğrudan hedef aldığını belirtti.
Arakçi, ABD'nin Haziran 2025’te, tam da müzakerelerin ortasındayken gerçekleştirdiği askeri tecavüzün BM Şartı’nın 2. Maddesi'nin 4. Fıkrası'nı açıkça ihlal ettiğini vurguladı.
Saldırının sadece NPT’yi değil, tüm bölgenin radyolojik ve çevresel güvenliğini riske attığını belirten Bakan, "Denetim altındaki tesislere saldırı bir savaş suçudur. Bu eyleme silah ve istihbarat desteği sağlayan tüm aktörler, uluslararası yasaların çiğnenmesinde suç ortağıdır" dedi.
İran’ın nükleer enerjiden yararlanma hakkının "doğuştan gelen ve devredilemez" bir hak olduğunu hatırlatan Arakçi, bu hakkın siyasi mülahazalarla askıya alınamayacağını ifade etti.
Tahran’ın nükleer silah peşinde olmadığını, kitle imha silahlarının İran’ın hem savunma doktrininde hem de dini esaslarında (fetva) kesin bir dille yasaklandığını yineledi.
Bakan Arakçi, teknik süreçlere dair kritik bir gelişmeyi de paylaştı: Saldırıya uğrayan tesislerin nasıl denetleneceğine dair mevcut UAEA tüzüğünde bir rehber bulunmadığını, bu nedenle Genel Direktör Rafael Grossi ile "karşılıklı mutabakata dayalı yeni bir denetim çerçevesi" üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Diplomatik kanalların halen açık olduğunu belirten Arakçi, bölgedeki dost ülkelerin arabuluculuğuyla Cenevre’de ABD ile ikinci tur müzakerelerin gerçekleştirildiğini teyit etti. Ancak Bakan, İran’ın meşru haklarının tanınmadığı hiçbir anlaşmanın kalıcı olmayacağının altını çizdi.
Batı’nın "çifte standart" uyguladığını savunan Arakçi, NPT üyesi olmayan İsrail rejiminin nükleer kapasitesine ve son iki yılda yedi ülkeye saldırıp Gazze'de 70 bin kişiyi katletmesine sessiz kalınmasını eleştirdi.
ABD’nin NPT emini bir devlet olarak, antlaşma dışı bir rejimle (İsrail) iş birliği yaparak bir üye devlete (İran) saldırmasının antlaşmanın tüm itibarını yok ettiğini savundu.
Konuşmasının sonunda küresel silahsızlanma çıkmazına dikkat çeken Arakçi, "Seçimimiz nettir: Ya nükleer silahları biz ortadan kaldırırız ya da bir gün onlar bizi ortadan kaldırır" diyerek uluslararası toplumu kapsamlı bir nükleer silahsızlanma konvansiyonu için harekete geçmeye çağırdı.
İran’ın her türlü tecavüze karşı savunma refleksinin tam olduğunu ve olası bir saldırının sonuçlarının bölge sınırlarını aşacağını hatırlatarak sözlerini noktaladı.