YDH- New York Times’ın haberine göre, Ukraynalı, Rus ve Amerikalı yetkililerin, “ulaşılması güç bir barışı” güvence altına almayı amaçlayan müzakereciler zincirinin son halkası olarak, çarşamba günü üçlü görüşmelerin ikinci günü için yeniden bir araya gelmeleri planlandı.
Cenevre’de ilk gün: İlerleme işareti yok
Haberde, salı günü Cenevre, İsviçre’de yapılan görüşmelerin ilk gününün ardından müzakerecilerin kamuoyuna ilerleme olduğuna dair herhangi bir işaret sunmadığı belirtildi.
Görüşmelerin, Moskova’nın savaşı sona erdirmenin bedeli olarak kontrolüne almak istediği ve Ukrayna’nın doğusunda Kiev’in elinde bulunan toprakların akıbetine odaklanmasının beklendiği aktarıldı. Haberde, Kiev’in bu talebi “kabul edilemez” olarak nitelendirdiği ifade edildi.
Bu meselenin, Ukrayna için savaş sonrası olası bir Rus işgalini caydırmayı amaçlayan “Batı kaynaklı güvenlik garantileri” sorusuyla birlikte bir barış anlaşmasının önündeki iki ana engelden biri olduğu kaydedildi.
Toprak ve güvenlik garantileri birbirine bağlı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin, toprak meselesinde “uzlaşmaya açık” olabileceğine dair sinyaller verdiği bildirildi.
Zelenskiy’nin, Donetsk’te her iki tarafın da eşit ölçüde geri çekileceği silahsızlandırılmış bir bölge önerisini gündeme getirdiği aktarıldı. Bununla birlikte, herhangi bir toprak uzlaşmasının ancak Ukrayna’nın başta ABD olmak üzere Batılı müttefiklerinden “sağlam güvenlik garantileri” almasının ardından mümkün olacağını net biçimde vurguladığı belirtildi.
Analistlerin, bu nedenle toprak meselesi ile güvenlik garantilerinin “sıkı biçimde birbirine bağlı” olduğuna dikkat çektiği aktarıldı.
Haberde, hangisinin önce çözüleceğinin müzakerelerde hangi tarafın avantaj elde edeceğini belirleyebileceği değerlendirmesine yer verildi.
“Sıralama çok önemli”
Araştırma kuruluşu Rasmussen Global’de kıdemli direktör olan Harry Nedelcu’nun, “Sıralama çok önemli” dediği aktarıldı.
Nedelcu’nun, “ABD, Ukrayna’nın önce toprak tavizleri vermesini istiyor; ancak bundan sonra Washington Kiev’e güvenlik garantileri verecek. Bu, Kiev’i bir tuzağa sokma riski taşıyor. Rusya bu arayı kullanarak yeni bir saldırı başlatabilir.” ifadelerini kullandığı bildirildi.
Bu kaygının, Donetsk’in hâlâ Ukrayna’nın kontrolünde olan bölümü açısından özellikle güçlü olduğu kaydedildi. Haberde, söz konusu bölgenin ağır biçimde tahkim edilmiş olduğu, bu nedenle teslim edilmesinin ya da silahsızlandırılmış bir bölge kapsamında geri çekilmenin Rusya’ya saldırıları yeniden başlatmak için stratejik bir dayanak sağlayabileceği belirtildi.
Nedelcu’nun, “Ama önce güvenlik garantileri olursa, bu Ukraynalılara müzakere masasında pazarlık gücü verir ve Kiev’e yeni bir işgali caydıracak uluslararası koruma sağlar” dediği aktarıldı.
Kamuoyunda tartışma genişliyor
Haberde, bu senaryoda Kiev’in, savaş sonrası güvenliğinin korunacağını bilerek müzakereleri “özgüvenli bir pozisyondan” yürütebileceği ifade edildi.
Güçlü garantilerin, Ukraynalıları toprak tavizlerini kabul etmeye ikna edebileceği ve bu fikrin yerel kamuoyunda giderek daha fazla destek bulmaya başladığı kaydedildi.
Zelenskiy’nin, ABD ile Ukrayna’nın savaş sonrası güvenlik garantileri konusunda anlaştığını söylediği, ancak ayrıntıların açıklanmadığı bildirildi.
Kiev’deki Avrupalı diplomatların ise bu garantilerin tamamen kesinleştiği konusunda şüphelerini koruduğu aktarıldı. Bu durumun, İsviçre’deki görüşmelerin güvenlik taahhütleri henüz netleşmemişken toprak konusuna odaklanmasının “erken” olabileceği yönünde endişelere yol açtığı belirtildi.
Zelenskiy’den dikkat çeken mesaj
Haberde, Zelenskiy’nin bu endişeye hafta içinde sosyal medyada yaptığı bir paylaşımla işaret ettiği aktarıldı.
Zelenskiy’nin, “Amerikalı dostlarımız güvenlik garantileri hazırlıyor. Ancak ‘önce bu toprak takası ya da buna benzer bir şey, sonra güvenlik garantileri’ dediler. Benim görüşüm şu: ‘Önce güvenlik garantileri.’ İkinci olarak, uzlaşmaya hazır olduğumuz için topraklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Ne tür bir uzlaşmaya hazırız? Rusya’ya hızlıca toparlanma ve tekrar gelip bizi işgal etme fırsatı veren bir uzlaşmaya değil.” ifadelerini kullandığı belirtildi.