YDH - İsrail Sosyal Sigorta Kurumu, 2025 yılına ilişkin yoksulluk verilerini açıkladı. Paylaşılan bilgilere göre, yaklaşık 10 milyon kişilik nüfusa sahip İsrail'de 2 milyon civarında kişi yoksulluk sınırı altında yaşamını sürdürüyor.
Bu kişilerin yaklaşık 880 binini çocuklar, 150 bininden fazlasını ise yaşlılar oluşturuyor. Geçen yıl yüzde 27,6 olan çocuk yoksulluğu oranı, 2025 itibarıyla yüzde 28'e yükseldi.
Söz konusu artış, hükümetin savaş harcamalarını karşılamak amacıyla eğitim, sağlık ve sosyal refah bütçelerinde yaptığı kesintiler ve katma değer vergisindeki artışın bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
İsrail, çocuk yoksulluğu oranında 38 üyeli Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkeleri arasında ikinci sırada yer alıyor. Ülkedeki yaklaşık bir milyon çocuk gıda güvencesizliği ile karşı karşıya bulunuyor.
Resmi verilere göre, İsrail'deki kamu refah harcamaları gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 16,7'sini oluşturuyor ve bu oran OECD ortalamasının altında kalıyor.
Ekonomik daralmanın temel nedenlerinden biri, Ekim 2023'te başlayan savaşın yarattığı mali yük. Savaşın İsrail ekonomisine maliyetinin 70 milyar doları aştığı, yerel para birimiyle ise 22 milyar şekel seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
İsrail ordusunun verilerine göre, çatışmaların devam ettiği her gün ekonomi üzerinde yaklaşık 280 milyon şekel (91 milyon dolar) tutarında bir maliyet oluşuyor.
Bu bütçe; kara, hava ve deniz kuvvetlerinin operasyonel harcamaları, yedek kuvvetlerin seferber edilmesi, mühimmat kullanımı, istihbarat faaliyetleri ve lojistik giderleri kapsıyor.
İsrail'de çocuklar arasındaki gıda güvencesizliği sorunu yaygınlaşmaya devam ediyor. Çocuk Sosyal Gıda Bankası verilerine göre, 2025 yılında gıda yardımı taleplerinde bir önceki yıla kıyasla yüzde 25 oranında artış gözlendi.
Bebek maması fiyatları 2025 yılında yüzde 7, 2020 yılından bu yana ise toplamda yüzde 30 oranında yükseldi.
Kovid-19 süreci, ardından Gazze'deki savaşın başlaması ve savunma harcamalarının artmasıyla sosyal hizmet bütçelerinin daralması, ailelerin temel ihtiyaç maddelerine erişimini güçleştirdi.
Dernek verilerine göre, 2025 yılında her yedi bebekten biri beslenme yetersizliği yaşıyor. İsrail'de bebek maması fiyatları, OECD ülkeleri arasında en yüksek seviyelerden birinde seyrediyor ve diğer ülkelerle kıyaslandığında yüzde 77'ye varan fiyat farklılıkları bulunuyor.
2025 yılı demografik raporu, doğan bebeklerin yüzde 24'ünün Filistinli annelere sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, önceki on yıllarda Filistinlilerin nüfus artış hızının Yahudi nüfusuna oranla iki kat fazla olduğu dönemle kıyaslandığında belirgin bir düşüşü işaret ediyor.
Filistinli kadınların doğurganlık oranı geçmişte 6 çocuk seviyesindeyken, günümüzde 2,8 ile 2,9 seviyelerine geriledi. Bu veriler, Filistinli nüfusun yaşlanmakta olduğunu gösteriyor.
Ekonomik verilere göre, 2025 yılında yoksulluk oranı Filistinli hanelerde yüzde 37,6, Haredi hanelerde ise yüzde 32,8 olarak kaydedildi.
Bu iki grup, İsrail'deki toplam yoksul nüfusun yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Uzmanlar, bu verileri "İsrail tarihindeki en ciddi yoksulluk raporu" olarak nitelendiriyor.
Mevcut yoksulluk sınırı gelir bazlı hesaplandığı için, temel yaşam maliyetlerini karşılamakta zorlanan daha geniş bir kesimin varlığına dikkat çekiliyor.
Ortalama brüt hanehalkı geliri, Yahudi hanelerde yaklaşık 6 bin 700 dolar (21 bin şekel) iken, Filistinli hanelerde 4 bin 200 dolar (13 bin 300 şekel) seviyesinde kalıyor.
Teknoloji sektöründe çalışan 278 bin Yahudi'ye karşılık, Filistinli çalışan sayısı yalnızca 7 bin 600 civarında. Uzun süreli işsizlik oranları (altı aydan fazla) Filistinli çalışanlar arasında yüzde 40,7 iken, Yahudi çalışanlar arasında bu oran yüzde 17 seviyesinde.
Yüzde 17'lik oranın önemli bir kısmını ise eğitim faaliyetleri nedeniyle iş gücüne katılımı sınırlı olan Haredi kesim oluşturuyor.
İsrail ekonomisinde 2025 yılında savaş harcamaları nedeniyle ihtiyaç sahibi hane sayısı 30 binden 44 bine yükselirken, Filistinli ve Yahudi nüfus arasındaki işsizlik, yoksulluk ve gıda güvencesizliği verileri yapısal eşitsizliğin sürdüğünü ortaya koyuyor.