YDH - Bender Abbas rıhtımlarından Hürmüz Boğazı'nı gözlemleyen İranlı askeri planlamacılar, bu hafta tatmin edici bir tabloyla karşı karşıya.
İran donanması, dünya petrolünün dörtte birinin ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) üçte birinin geçtiği 24 mil genişliğindeki boğazı kısa süreliğine kapatarak askeri gücünü sergiledi.
Yapılan birkaç tatbikatın ardından tankerler boğazdan geçişlerini sürdürdü, ancak Başkan Trump'a verilen mesaj netti:.
Cenevre'deki görüşmelerde nükleer ve balistik füze programlarında uzlaşı sağlanamazsa Trump'ın Tahran'a yönelik saldırı emri verme olasılığı artıyor.
Görüşmelerin hafta sonuna kadar uzama ihtimali bulunsa da, olası çatışmanın önlenebileceğine dair umutlar korunuyor.
Trump'ın Dışişleri Bakanı Marco Rubio, perşembe günü yaptığı açıklamada, "Başkan henüz bir karar vermedi. İlerleme sağlanması gerektiğini düşünüyorum. İran'ın balistik füzeleri konuşmamadaki ısrarının büyük bir sorun olduğunu belirtmeliyim" ifadesini kullandı.
Trump ise salı günü yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, İran'ı Amerika'ya ulaşabilecek kapasitede füzeler geliştirmekle suçladı.
Tahran, insansız hava araçları ve balistik füzelerden oluşan geniş bir cephaneliğe sahip. Hazirandaki çatışmalarda hasar gören sistemlere rağmen İran, Suudi Arabistan'daki petrol tesislerini vurabilecek veya boğazdaki dron ve mayınlarla tankerleri tehlikeye atabilecek kapasitesini koruyor.
Olası bir saldırı durumunda Amerika, İran'ın karşı saldırı kabiliyetini kısıtlamak amacıyla füze rampalarını ve komuta-kontrol sistemlerini hedef almayı planlıyor.
Bu süreçte İran'ın Lübnan'daki Hizbullah, Irak'taki direniş örgütleri ve Yemen'deki Ensarullah gibi müttefik güçlerini savaşa dahil etmesi bekleniyor.
İran'ın Irak sınırına yakın bölgelere füze konuşlandırdığına dair haberler gelse de, Hürmüz ve Tahran'ın nakliye rotaları üzerindeki coğrafi kontrolü stratejik üstünlük sağlamaya devam ediyor.
İngiliz The Times gazetesinin değerlendirmesine göre haftalar sürecek bir abluka, Çin ve diğer ülkelerin, geçen yıl İran'ın nükleer tesislerine yapılan saldırıların ardından olduğu gibi bir ateşkes çağrısında bulunarak ABD üzerinde baskı kurmasına neden olabilir.
Çin'in Tahran ile ilişkilerinin bir göstergesi olarak, bu hafta çıkan haberlere göre Pekin, İran'a CM-302 seyir füzeleri satmaya hazırlanıyor.
Yaklaşık 290 kilometre menzile sahip, düşük irtifada hızlı uçarak gemi savunma sistemlerini aşmak üzere tasarlanan süpersonik füzelerin konuşlandırılması, İran'ın vuruş kabiliyetlerini önemli ölçüde artırabilir.
Söz konusu satış, İran'ın donanmasıyla düzenli ortak tatbikatlar gerçekleştirdiği Çin ve Rusya ile ittifakını pekiştiriyor.
İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nden kıdemli İran araştırmacısı ve eski İsrail istihbarat subayı Danny Citrinowicz, Tahran'ın bir saldırıya "maksimum hasar" vererek yanıt vereceğini belirtti.
The Times'a konuşan Citrinowicz, "Amerikalıların ezici bir operasyonel üstünlüğü var, ancak İran'ın kabiliyetlerini hafife almamalıyız. İran'ın temel amacı hayatta kalmak ve kaybetmeyerek kazanmaktır" dedi.
Emekli ABD donanma komutanı Koramiral Kevin Donegan ise, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğu ve ABD varlıklarının sürekli baskınlara maruz kaldığı uzun süreli bir savaşın, Trump'ın iradesini zorlayabileceğini ifade etti.
Donegan, "İran, son on yılın en zayıf dönemini yaşıyor. Ancak bu, yanıt verme kabiliyetinden yoksun olduğu anlamına gelmiyor" değerlendirmesinde bulundu.
Donegan sözlerini şu şekilde tamamladı: "ABD donanması, müzakerelerin sonuç verip vermeyeceğini görmek için bölgedeki varlığını bir süre daha koruyabilir. Karar, İran'ın ABD'nin kabul edebileceği bir teklif sunup sunmayacağına bağlı."