YDH - ABD Başkanı Donald Trump'ın geniş kapsamlı gümrük tarifelerinin Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilmesinin ardından, iade süreciyle ilgili hukuki mücadele başladı.
Michigan merkezli bir otomotiv parçaları satıcısı ve New York merkezli bir şarap ithalatçısı, bu süreci başlatan aktörler arasında öne çıkıyor.
Yüzlerce küçük işletme ve büyük ölçekli şirket, hukuksuz şekilde tahsil edildiği belirtilen fonların iadesi için mahkemeye başvurdu.
Trump yönetimi ise bir sonraki adımlara ilişkin resmi talimatları bekliyor. Şarap ithalatçısı VOS Selections'ı temsil eden Liberty Justice Center, bu hafta yaptığı açıklamada hedeflerinin gereksiz masrafları ve 900 davayı bulan birikmiş dosyaları önlemek olduğunu belirtti.
VOS Selections, diğer dört küçük işletmeyle birlikte iade sürecini hızlandırmak için harekete geçti. Kurucu Victor Schwartz, kararın küçük işletmeler için bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Şirketin iade alacağı tutar "düşük altı haneli" rakamlar seviyesinde olsa da, Schwartz tarifelerin şirketin nakit akışını olumsuz etkilediğini vurguladı.
Trump yönetimi daha önce bu işletmelere iade garantisi vermişti ve diğer şirketlerin taleplerine itiraz edilmeyeceği belirtilmişti.
Ancak Liberty Justice Center, işletmelerin şu an için acil bir adım atmasına gerek olmadığını, dava sürecinin iade için uygun bir zemin oluşturacağını savundu. Hukuk firması, mahkeme denetiminde tek tip bir iade süreci oluşturulması gerektiğine dikkat çekti.
Kurumsal tarafta FedEx, tahsil edilen gümrük vergilerinin tamamının iadesi için Trump yönetimine dava açtı. Şirket, elde edilecek fonların yükü taşıyan göndericilere ve tüketicilere geri verileceğini duyurdu.
Sürecin tam olarak nasıl işleyeceği ise hükümetten ve mahkemeden gelecek talimatlara bağlı. Diğer yandan, AGS Company Automotive Solutions davası, diğer şirketlerin davalarıyla birleştirilmesi nedeniyle bir dönem sürecin merkezinde yer alıyordu.
Fakat 23 Aralık'ta Uluslararası Ticaret Mahkemesi Başyargıcı Mark Barnett'in yeni davaları durdurma kararı almasıyla süreç farklı bir boyut kazandı.
AGS Company, mahkemenin davayı askıya alma kararını kaldırmasını talep etti ve duruşmanın mümkün olan en kısa sürede yapılmasını istedi.
Şirketin avukatları, iade sürecindeki gecikmenin davacılar aleyhine işlediğini savundu. VOS Selections ise temyiz mahkemesinde davanın sonuçlandırılmasını bekliyor.
Hükümetin Yüksek Mahkeme'ye davanın yeniden görülmesi için 25 günlük, kararın kesinleşmesi için ise 32 günlük bir süresi bulunuyor.
Adalet Bakanlığı ise hız taleplerini "yetersiz" bularak, siyasi mercilerin seçenekleri değerlendirmesi için işlemlerin 90 gün süreyle askıya alınması gerektiğini belirtti. Bakanlık, karmaşık süreçlerin hızlı değil, dikkatli bir şekilde yürütülmesi gerektiğini savunuyor.
Trump ise sürecin uzun sürebileceğine dikkat çekti. Hatta Yüksek Mahkeme'nin davayı yeniden incelemesi gerektiğini savundu.
Trump, kararın kesinliği ve iade mekanizması konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtti. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Yüksek Mahkeme'nin yaklaşık 70 yıldır bir davayı yeniden görmediğini hatırlatarak, davanın yeniden ele alınıp alınamayacağını sorguladı.
Demokrat siyasetçiler de sürece müdahil oluyor. Illinois Valisi J.B. Pritzker, Trump yönetimine 8,6 milyar dolarlık, eyaletteki her aile için 1700 dolarlık iadeyi içeren bir fatura gönderdi. New York Valisi Kathy Hochul ve Maryland Valisi Wes Moore benzer çağrılarda bulundu.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom ise yönetime ödeme yapma çağrısı yaptı. Kongre kanadında ise Senatörler Ed Markey, Ron Wyden ve Jeanne Shaheen, gümrük tarifelerinin faiziyle birlikte 180 gün içinde iadesini öngören bir yasa tasarısı sundu.
Tasarı, küçük işletmelere öncelik verilmesini ve Gümrük ve Sınır Koruma Dairesi biriminin aylık raporlar sunmasını içeriyor. Senatör Markey, iadelerin büyük şirketlerden ziyade, tarifelerin yükünü çeken çalışan ailelere yapılması gerektiğini vurguladı.