YDH - Cuma günü kamuoyuna açıklanan mahkeme kayıtlarına göre federal yargıç, Adalet Bakanlığının ABD Merkez Bankası (Fed) ve Başkanı Jerome Powell’a yönelik mahkeme celplerinin uygulanamayacağına hükmetti.
ABD Bölge Yargıcı James Boasberg, Fed Yönetim Kuruluna tebliğ edilen ve Powell’ın Kongre’de hakkında ifade verdiği 2,5 milyar dolarlık yenileme projesine ilişkin kayıtları hedef alan iki celp talebini iptal etti.
Daha önce Başkan Trump’ın sert eleştirilerine hedef olan Yargıç Boasberg, celplerin Powell üzerinde kurulan bir baskı kampanyasının parçası olduğuna dair "fazlasıyla kanıt" bulunduğuna dikkat çekti.
Boasberg, çarşamba günü aldığı ve cuma günü gizliliği kaldırılan kararında, "Dava şu soruyu soruyor: Savcılar bu celpleri meşru bir amaçla mı çıkardı? Mahkeme, çıkarmadıkları kanaatine varmıştır" ifadelerini kullandı.
Yargıç Boasberg, gerekçeli kararında hükümetin niyetini açık bir dille eleştirdi:
"Celplerin temel, hatta tek amacının Powell’ı taciz etmek ve ona baskı yaparak ya Başkan’ın taleplerine boyun eğmesini ya da istifa ederek yerine bu talepleri karşılayacak bir isim seçilmesine zemin hazırlamasını sağlamak olduğuna dair bolca delil mevcut."
Adalet Bakanlığı, bu yılın başlarında Fed’in genel merkez binalarının yenilenmesi süreciyle ilgili bir soruşturma başlatmıştı. Bu hamle, Powell’ın haziran ayında Senato Bankacılık Komisyonu önünde verdiği ve merkez bankasının Marriner S. Eccles ile Fed Doğu binalarının güncellenmesi konusundaki kritik ihtiyacı anlattığı ifadelerini izlemişti.
Söz konusu binalar 1930’larda inşa edilmiş ve açılışlarından bu yana hiçbir kapsamlı yenileme çalışması görmemişti.
Projenin başlangıçta 1,9 milyar dolar olan tahmini maliyeti; tasarım değişiklikleri, artan maliyetler ve diğer "öngörülemeyen koşullar" nedeniyle 2,5 milyar dolara yükselmişti.
Columbia Bölgesi Savcısı Jeanine Pirro cuma günü yaptığı açıklamada, Adalet Bakanlığının yanlış beyan ve dolandırıcılık suçlamalarını incelediğini ancak bu konudaki nihai kararın büyük jüriye ait olduğunu belirtti.
Adalet Bakanlığı soruşturmayı ilan etmeden aylar önce Trump, faiz oranlarını düşürmeyi reddettiği için Powell ve Fed yönetim kurulunun diğer üyelerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmıştı.
Powell, ocak ayında soruşturmayı teyit eden açıklamasında, bu sürecin "Fed'in faiz oranlarını veriler ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği ya da para politikasının siyasi baskı ve sindirme çabalarıyla yönetilip yönetilmeyeceği" ile ilgili olduğunu vurgulamıştı.
Boasberg, kararında hükümetin bu celpleri Powell'ı faiz indirimine zorlamak amacıyla kullandığını gösteren "dağ gibi kanıt" bulunduğunu kaydetti.
Öte yandan yargıç, hükümetin Powell’ı suçlayacak "neredeyse sıfır kanıt" sunduğunu yazdı. Adalet Bakanlığının gerekçelerini "fazlasıyla zayıf ve dayanaksız" olarak niteleyen Boasberg, "Yanlış saiklere dair kanıtlar bu kadar güçlüyken ve bu celplerin gerekçeleri bu kadar yetersizken; yenileme çalışmalarını ve verilen ifadeleri, hükümetin açıklanmayan asıl amacı olan Powell’a diz çöktürme çabası için elverişli bir bahaneden başka bir şey olarak görmek zordur" dedi.
Savcı Pirro, "aktivist yargıç" olarak nitelendirdiği Boasberg’den kararını yeniden gözden geçirmesini isteyeceklerini ve davayı temyize götüreceklerini açıkladı.
Kararın, büyük jürinin Fed ve Powell’ı soruşturma kabiliyetini "hadım ettiğini" öne süren Pirro, "Bilgileri bana verin ki sıradan Amerikalılardan oluşan büyük jüri orada bir suç unsuru olmadığını görebilsin. Diğer dosyalarda olduğu gibi sonucu kabul ederim; karar neyse ona uyarız. Kabul etmediğimiz şey, bir yargıcın büyük jürinin kapısında durup erişimimizi engellemesidir" diye konuştu.
Boasberg’in kararı, Adalet Bakanlığı ve Trump’ın Fed’i kendi ekonomi politikalarına zorlama çabaları için önemli bir gerileme anlamına geliyor.
Trump, soruşturma ilan edilmeden haftalar önce Powell’ı dava etmekle tehdit etmiş ve yenileme süreci üzerinden Fed’in incelenmesi için bakanlığa aylarca baskı yapmıştı.
Trump, Powell’ı ikinci Beyaz Saray döneminde de hedef almaya devam etti. 2017’deki atama kararını ilk döneminin "en büyük hatalarından biri" olarak niteleyen Trump, 2025’te tekrar göreve geldiğinden beri Powell’ı değiştirmek için fırsat kolluyordu. Görev süresi mayıs ayında dolacak olan Powell ise Adalet Bakanlığı soruşturmasına karşı sonuna kadar mücadele edeceğini vurguladı.
Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, mahkeme kararının Powell’a yönelik soruşturmanın "ne kadar zayıf ve ciddiyetten uzak" olduğunu kanıtladığını belirtti.
Tillis, soruşturma netleşmeden Trump’ın hiçbir Fed başkanı adayının onay sürecine izin vermeyeceğinin sinyalini verdi.
Senato Bankacılık Komisyonu Başkanı Tim Scott dahil olmak üzere diğer Cumhuriyetçiler de Powell’ın komisyon önündeki ifadesinde bir suç işlemediğine inandıklarını belirterek soruşturmayı eleştirmişti.
Pirro’nun temyiz kararı, Trump’ın Powell’ın yerine aday gösterdiği eski Fed Guvernörü Kevin Warsh’un onay sürecini de zorlaştırabilir.
Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Senato’da geniş destek görmesi beklenen Warsh’un onayı, Tillis’in soruşturma sonuçlanana kadar destek vermeyi reddetmesi nedeniyle gecikebilir.
Tillis, salı günü görüştüğü Warsh’un "kusursuz niteliklerini" övmekle birlikte, "Devam eden bir soruşturma nedeniyle şu an için Kevin lehine oy kullanamıyor olmam talihsizliktir" açıklamasında bulundu.
Fed üzerindeki hukuki baskı sadece bu davayla sınırlı değil. Yüksek Mahkeme’nin, Trump yönetiminin yasal korumalara rağmen Fed Guvernörü Lisa Cook’u görevden alma yetkisine sahip olup olmadığına dair kararını birkaç hafta içinde açıklaması bekleniyor.