YDH- The Guardian’ın haberine göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatma tehditleri ve tankerlere yönelik saldırıları nedeniyle küresel petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasının ardından, denizde tankerlerde mahsur kalan İran petrolüne uygulanan yaptırımların yakında kaldırılabileceğini açıkladı.
Bessent, Fox Business Network’ün “Mornings With Maria” programında yaptığı açıklamada, “Önümüzdeki günlerde, denizde bulunan İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırabiliriz. Bu yaklaşık 140 milyon varil civarında” ifadelerini kullandı.
Bakan Bessent, bu hamlenin küresel piyasaya yaklaşık 10 ila 14 günlük ek arz sağlayacağını belirterek, “Bu, İranlıların piyasaya sürdüğü ve tamamı Çin’e gidecek olan yaklaşık 10 ila 14 günlük arz anlamına geliyor. Özünde, bu kampanyaya devam ederken önümüzdeki 10 ila 14 gün boyunca fiyatı düşük tutmak için İran varillerini İranlılara karşı kullanacağız” dedi.
Rus petrolünde benzer adım atılmıştı
Hazine Bakanlığı’nın kısa süre önce benzer bir adımla, yaptırım uygulanan ve tankerlerde mahsur kalan Rus petrolünün satışına geçici olarak izin verdiğini hatırlatan Bessent, bu uygulamanın küresel arzı yaklaşık 130 milyon varil artırdığını söyledi.
Hazine Bakanlığı’nın planlamasına yakın bir kaynak, Trump yönetiminin İran petrolüne yönelik yaptırımları hafifletmesi durumunda, seçeneklerden birinin Rus petrolü için kullanılanlara benzer bir muafiyet olabileceğini, bu sayede denizde mahsur kalan ham petrolün satışının belirli bir zaman dilimiyle sınırlı tutulabileceğini aktardı.
Kamuoyuna açıklama yapma yetkisi olmayan ve isminin gizli kalması koşuluyla konuşan kaynak, “Olası bir muafiyet, halihazırda Çin’e gönderilmekte olan petrolün daha geniş küresel pazarlara yönlendirilmesini hızlandırabilir, yeterli arzın sağlanmasına yardımcı olabilir ve İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini azaltabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Fiziksel piyasalara arz sağlıyoruz”
Bessent, ABD’nin petrol arzını artırmak için başka önlemler de alacağını belirtti. Bunların arasında geçen hafta G7’nin koordineli ortak 400 milyon varillik petrol salınımına ek olarak Stratejik Petrol Rezervinden tek taraflı olarak stok salınımı yapılmasının da yer aldığını söyledi.
Hazine Bakanlığı’nın petrol vadeli işlem piyasalarına “kesinlikle” müdahale etmeyeceğini vurgulayan Bessent, ancak Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle oluşan günlük 10-14 milyon varillik açığı telafi etmek için fiziksel arzı artırmaya yönelik adımlar atacağını ifade etti.
Bessent, “Yani açıkça söylemek gerekirse, finansal piyasalara müdahale etmiyoruz. Fiziksel piyasalara arz sağlıyoruz” dedi.
Uzmanlardan hamleye tepki: “Akıl almaz bir durum”
Uzmanlar ise Bessent’in önerisinin petrol fiyatları üzerinde uzun vadeli bir etkisi olmayacağını ve hatta İran’ın ABD’ye karşı mücadelesinde yardımcı olabileceği konusunda uyardı.
Blackstone Compliance Services’tan David Tannenbaum BBC’ye verdiği demeçte, “Açıkçası, bu akıl almaz bir durum. Esasen, İran’ın petrol satmasına izin veriyoruz ve bu petrol daha sonra savaş çabalarını finanse etmek için kullanılabilir” ifadelerini kullandı.
Capitol Peak Strategies’in kurucusu Alex Zerden ise New York Times’a yaptığı açıklamada, “İran muhtemelen bu satışlardan kar elde edecek ve böylece rejimini, savaşı ve vekil güçlerini finanse etmek için daha fazla para sağlayacak. Bu geçici önlemin piyasaya güvence sağlayacağını düşünmüyorum” değerlendirmesinde bulundu.