YDH- İngiliz gazetesi The Telegraph'ın salı günü yayımladığı bir habere göre; Kıbrıs, bu ayın başlarında adadaki İngiltere'ye ait askerî üsleri hedef alan İran insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından Londra yönetiminden yeni güvenlik düzenlemelerini müzakere etmesini talep etti.
Söz konusu raporda, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in bu meseleyi cumartesi günü Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ile gerçekleştirdiği kapsamlı bir telefon görüşmesinde bizzat gündeme getirdiği aktarıldı.
The Telegraph'ın haberinde, Hristodulidis'in; Kraliyet Hava Kuvvetlerine (RAF) ait Ağrotur (Akrotiri) ve Dikelya (Dhekelia) egemen üslerinin statüsünü belirleyen 1960 tarihli antlaşmanın güvenlik düzenlemelerini, İran ile devam eden savaş sona erdiğinde masaya yatırmak istediği ifade edildi.
Haberde ayrıca, Kıbrıs'ın taleplerinin İngiltere'den bu üslerdeki varlığından bütünüyle vazgeçmesini istemek gibi bir boyuta ulaşmayacağı da vurgulandı.
Konuya ilişkin Reuters'a yazılı bir açıklama yapan Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı sözcüsü, askerî üslerin hukuki statüsünün müzakereye kesinlikle açık olmadığını belirterek; İngiltere ile Kıbrıs arasındaki "köklü dostluğun, İran tehditleri karşısında" güçlü kalmaya devam ettiğini savundu.
Sözcü, Londra'nın pozisyonunu şu sözlerle netleştirdi:
"Egemen Üs Bölgelerinin (SBA) statüsü hiçbir şekilde tartışma konusu değildir. Söz konusu üsler hiçbir zaman Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bir parçası olmamıştır; zira Kıbrıs 1960 yılında bağımsızlığını kazandığında bu bölgeler üzerindeki Birleşik Krallık egemenliği mutlak surette korunmuştur. Bu durumu değiştirmeye yönelik hiçbir planımız bulunmuyor."
Reuters, yayımlanan bu raporun içeriğini henüz bağımsız kaynaklardan teyit edemedi. Öte yandan Kıbrıs makamları da Reuters'ın konuyla ilgili resmî yorum talebine anında bir yanıt vermedi.
Söz konusu müzakere talebi; bu ayın başlarında Ağrotur üssünde küçük çaplı maddi hasara yol açan ve Avrupa ülkelerine ait savaş gemilerinin bölgede hızla harekete geçmesine neden olan İHA saldırısının hemen ardından gündeme geldi.
Gözlemciler, bunun Kıbrıs’ın İngiltere ile imzaladığı güvenlik düzenlemelerinin gözden geçirilmesini ilk kez talep etmesi olduğuna dikkat çekiyor.
Bu adım, özellikle İngiltere’nin ABD’nin söz konusu üsleri mevcut savaşta kullanmasına izin verme kararıyla ve Körfez’deki savunma sistemi ile askerî üs ağının çöküşüyle aynı döneme denk geliyor. Bu durum, Kıbrıs’ın İran’la yaşanan gerilimde açık bir savaş alanına dönüşebileceği yönündeki endişelerin giderek artmasına yol açmış durumda.
Uzmanlara göre Kıbrıs’ta kaygıları büyüten bir diğer unsur ise İngiltere’nin Orta Doğu’daki artan askerî faaliyetleri. Arap Denizi’ne Tomahawk füzeleriyle donatılmış bir denizaltı konuşlandırılacağının açıklanması ve Londra’nın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik planlarından söz etmesi, çatışma çemberinin genişleyebileceği yönündeki korkuları güçlendiriyor.
Kıbrıs, ABD-İsrail savaşının başlangıcında zaten doğrudan saldırıların etkisini hissetmişti. Balistik füzeler ABD’ye ait “Gerald Ford” uçak gemisinin yakınlarına düşmüş, bunun üzerine gemi Kızıldeniz’e taşınmak zorunda kalmıştı. Aynı dönemde adadaki bir İngiliz üssü de insansız hava araçlarıyla hedef alınmıştı.
Uzmanlara göre Lefkoşa’nın attığı bu adım, özellikle Körfez ülkelerinin ABD tarafından ileri askerî üs olarak kullanılmasının ardından yaşadığı ağır yıkım göz önüne alındığında, çatışmanın bölgeye sıçrama ihtimaline dair endişelerin ne kadar büyüdüğünü gösteriyor.