YDH - ABD Başkanı Donald Trump, savunma harcamalarını GSYİH'nin yüzde 5'ine yükseltmeyen NATO müttefiklerinin ittifak içindeki karar alma süreçlerine katılımını kısıtlamayı planlıyor.
The Telegraph gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Washington'da "öde ve katıl" olarak adlandırılan yeni bir model üzerinde duruluyor.
Bu model çerçevesinde, belirlenen yeni harcama eşiğine ulaşamayan devletlerin askeri operasyonlar ve kolektif savunma mekanizmasını içeren 5. Madde'nin uygulanması gibi kritik meselelerde söz hakkının elinden alınabileceği kaydedildi.
ABD yönetiminden bir kaynak, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Savunma için GSYİH'sinin yüzde 5'ini harcamayan hiçbir ülke, NATO'nun gelecekteki harcamaları konusunda oy kullanma hakkına sahip olmamalı" ifadelerini kullandı.
Aynı yetkili, "Eğer ödeme yapmıyorsanız, oylamaya da katılamazsınız" diyerek Beyaz Saray'ın bu konudaki kararlılığını vurguladı.
Söz konusu girişimin, müttefiklerin Hürmüz Boğazı'ndaki blokajı kaldırmak üzere bölgeye savaş gemisi göndermeyi reddetmesinin ardından tırmanan memnuniyetsizlik üzerine şekillendiği ifade edildi.
Trump'ın ayrıca, bu çerçevede Amerika'nın Almanya'daki askerlerini çekme seçeneğini de değerlendirdiği belirtildi.
Mevcut durumda NATO üyelerinin savunma harcamaları için GSYİH'lerinin en az yüzde 2'sini ayırma yükümlülüğü bulunurken, bu oranın bu yıl Ankara'da düzenlenecek zirvede yüzde 5'e çıkarılmasının tartışılması planlanıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülkelerin yeni seviyeye nasıl ulaşacaklarına dair planlarını sunmaları gerektiğini belirtti. Öte yandan, ABD'nin bu radikal teklifinin henüz NATO karargahında resmi olarak müzakereye açılmadığı aktarıldı.
İttifak bünyesinde kararların oy birliği (konsensüs) ile alındığına işaret eden analizler, müttefiklerin bu tür bir değişikliği engellemesinin muhtemel olduğunu ve durumun blok içinde yeni bir çatışmaya yol açabileceğini öngörüyor.
Başkan Trump, 20 Mart tarihinde Truth Social platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, Amerika Birleşik Devletleri olmadan NATO'nun bir "kağıttan kaplan" olduğunu belirtti.
İttifak üyelerini sert bir dille eleştiren Trump, müttefiklerini "korkaklık" ile suçlayarak, İran'a karşı yürütülen mücadeleye katılmadıklarını ve bu tutumun unutulmayacağını ifade etti.