YDH - ABD Yüksek Mahkemesi, seçim günü damgalanmış olsa dahi sonrasında ulaşan posta yoluyla kullanılan oyların sayılmasına izin veren uygulamaların hukuka uygunluğunu ele aldı.
Mahkeme, Mississippi’de seçim günü damgası taşıyan ancak beş iş günü içinde ulaşan oyların geçerli sayılmasına imkân tanıyan düzenlemeyi değerlendirdi.
Benzer düzenlemeler bir düzineden fazla eyalette uygulanıyor. Yargıçların soruları, posta oylarının kapsamının daraltılabileceğine işaret etti; ancak kararın yaz aylarına kadar açıklanması bekleniyor.
Bu belirsizlik, seçim idarecileri ile hukuk çevrelerinde dikkatli bir bekleyişe yol açtı. Fair Elections Center Başkanı Rebekah Caruthers, “Bu, tekil bir adım olarak kalmayacak; etkileri zincirleme biçimde ortaya çıkacak” dedi.
Mississippi’nin düzenlemesi Kovid-19 salgını sırasında kabul edildi ve daha sonra kalıcı hale getirildi. Alt derece mahkemesi, federal seçim hukukunun bu düzenlemeye üstün geldiğine hükmetti; eyalet bu nedenle kararı Yüksek Mahkeme’ye taşıdı.
Ulusal Eyalet Yasama Meclisleri Konferansı verilerine göre 14 eyalet ile Columbia Bölgesi, benzer şekilde seçim günü sonrasında ulaşan oylar için ek süre tanıyor.
Buna ek olarak 29 eyalet, askeri personel ve yurtdışındaki seçmenlerin oylarının seçim gününden sonra ulaşmasına izin veriyor. Bu durum, olası bir kararın kapsamını genişletiyor.
Bu çerçevede eyalet seçim idareleri, tüm oyların seçim gününe kadar ulaşmasını zorunlu kılabilecek bir kararın sonuçlarını değerlendiriyor.
Oregon Dışişleri Bakanı Tobias Read’in kıdemli danışmanı Tess Seger, eyalette Portland’a 80 kilometre veya daha fazla mesafede yaşayan ya da araç kullanamayan seçmenlerin bu tür bir karardan daha fazla etkileneceğini belirtti.
Seger, “2022’de yedi günlük süre içinde seçim gününden sonra ulaşan yaklaşık 32 bin oy geçerli sayıldı; 2024’te bu sayı 13 bine yaklaştı. Ancak posta damgası ve dağıtım gecikmelerindeki artış nedeniyle 2026’da bu sayının yükselmesini bekliyoruz” dedi.
Oregon yönetimi, seçmenlere oylarını seçim gününden en az yedi gün önce postaya vermeleri yönünde yeni bilgilendirme yaptı ve iletişim kapasitesini artırdı.
Seger, uygulamanın 2022’de yürürlüğe girdiğini hatırlatarak sürenin kaldırılmasının seçim idaresi açısından “büyük bir değişiklik” olmayacağını ifade etti.
Massachusetts Dışişleri Bakanı Bill Galvin’in ofisi, olası bir karar karşısında seçim günü yüz yüze oy verme saatlerini uzatma ve askeri seçmenler için elektronik oy seçeneklerini genişletme ihtimalini değerlendiriyor.
Ofis sözcüsü Debra O’Malley, “Kararın tam içeriğini bilmeden ve seçimlere aylar kala yapılacak değişikliklere hazırlanmak güç” dedi.
O’Malley, üç günlük ek sürenin kaldırılması halinde bazı seçmenlerin oylarının geçersiz kalabileceğini, bunun özellikle yurtdışındaki seçmenleri etkileyebileceğini ifade etti.
Ayrıca eyaletin ön seçim takvimi nedeniyle oy pusulalarını daha erken gönderme imkânı bulunmadığını belirterek kamu bilgilendirmesine ağırlık verileceğini söyledi.
Illinois Seçim Kurulu da benzer şekilde, yeni son teslim tarihine ilişkin seçmenleri sosyal medya, geleneksel medya ve doğrudan bilgilendirme yöntemleriyle haberdar etmeyi planlıyor.
Kurul sözcüsü Matt Dietrich, seçmenlerin posta hizmeti yerine güvenli oy kutularını veya doğrudan teslim yöntemlerini tercih etmeye teşvik edileceğini aktardı.
Caruthers, bazı eyaletlerin kısa erken oy kullanma süreleri veya sınırlı erişilebilirlik nedeniyle ek süre uyguladığını belirterek, bu tür bir kararın farklı kabiliyetlere sahip seçmenlerin oy kullanmasını zorlaştırabileceğini söyledi.
Caruthers, “Bu durum eyaletler üzerinde adil olmayan bir yük oluşturuyor” dedi.
Cumhuriyetçi Ulusal Komitesi, davada Mississippi düzenlemesine karşı çıkarak federal hukukun seçim günü olarak kasım ayının ilk pazartesini izleyen salıyı belirlediğini, bu tarihten sonra oy kabul edilmesinin kurala aykırı olduğunu savundu.
Bununla birlikte bazı yargıçlar, bu yaklaşımın seçim gününden önce oy kullanan seçmenleri de etkileyebilecek geniş bir yoruma yol açabileceği konusunda temkinli sorular yöneltti.
2024 başkanlık seçimlerinde 88 milyondan fazla seçmen, posta veya yüz yüze erken oy kullandı. Bu oran, kayıtlı Demokratların yaklaşık yüzde 41’ine, Cumhuriyetçilerin ise yüzde 38’ine karşılık geldi. 2022 ara seçimlerinde ise 47 milyondan fazla seçmen erken oy kullandı.
Duruşmada Yargıç Elena Kagan, erken oy kullanımının da seçim günü dışında gerçekleştiğine dikkat çekerek bu uygulamaya neden itiraz edilmediğini sordu. Kagan, “Seçmen, erken oy verdiğinde bunu kasım ayındaki o salı günü yapmıyor” dedi.
Cumhuriyetçi Ulusal Komitesi’nin avukatı Paul Clement, erken oy kullanımının tarihsel bağlamının farklı olduğunu ve oyların seçim gününe kadar “tamamlanması” gerektiğini belirtti.
Başsavcı D. John Sauer da bu görüşe katıldıklarını mahkemeye aktardı. Ancak Mahkeme Başkanı John Roberts, bu ayrımın netliğine ilişkin tereddüt dile getirdi.
Roberts, “Eğer seçim günü oy verme ve kabul etme günü ise, bunun o gün gerçekleşmesi gerekir. Farklı olanın ne olduğu açık değil” dedi.
Brennan Center for Justice’ta görev yapan Andrew Garber ise söz konusu yaklaşımın hukuki sınırlarının belirsiz olduğunu belirtti.
Garber, “Seçim günü kavramının katı yorumu nerede başlayacak ve nerede sona erecek sorusuna mevcut hukukta açık bir yanıt yok” dedi.
Yargıç Samuel Alito ise “her şeyin kabul edildiği bir düzen” oluşmaması için sınır çizmenin kaçınılmaz olabileceğini ifade etti ve “Artık seçim gününden ziyade seçim ayından söz ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Mahkeme henüz kararını açıklamadı ve müzakereler sürecinde değerlendirmelerin değişebileceği belirtiliyor. Kararın haziran ayına kadar açıklanması bekleniyor.
Clement, kararın yalnızca kasım ayındaki genel seçimi etkileyeceğini ve eyaletlere uyum için yeterli süre tanıyacağını söyledi.
Buna karşılık seçim uzmanları, farklı düzenlemelerin bir araya gelmesi halinde seçmen davranışı ve katılım üzerinde kademeli fakat belirgin etkiler oluşabileceğini ifade ediyor.