İngiltere'de ilaç stokları tükenmek üzere

28 Mart 2026

Amerika ve İsrail'in İran'a açtığı savaşın küresel tedarik zincirlerini bozması sonucu, İngiltere'nin ilaç kıtlığı yaşamasına haftalar kaldığı bildirildi.

YDH - Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a yönelik savaşının küresel tedarik zincirlerini bozmaya devam etmesi halinde, İngiltere'nin ilaç kıtlığıyla karşı karşıya kalmasına sadece "haftalar kaldığı" bildirildi.

The Guardian'ın sektör uzmanlarına dayandırdığı haberine göre, tedarik güzergahlarının zorlanması ve üretim maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte, ağrı kesiciler ve kanser tedavileri de dahil olmak üzere temel ilaçlara erişim güçleşebilir. Analistler, mevcut aksamaların sürmesi durumunda vaziyetin hızla kötüleşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Hürmüz Boğazı üzerindeki sıkı kontrol, hammadde ve bitmiş farmasötik ürünlerin hareketini önemli ölçüde etkiledi. Küresel enerji ve ticaret akışları için kritik bir deniz yolu olma özelliğini koruyan Boğaz'daki kesintiler, halihazırdaki lojistik zorlukları daha da derinleştirdi.

Moody's tedarik zinciri uzmanı David Weeks, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Bu tam bir felaket senaryosu. Körfez'deki çatışma Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına neden oldu; Hindistan ise dünyanın eczanesi olarak biliniyor. Jenerik ilaçların ve aktif farmasötik maddelerin (API) büyük kısmını onlar üretiyor. Mevcut jeopolitik durum nedeniyle bu ürünleri bölgeden çıkarmak giderek zorlaşıyor" ifadelerini kullandı.

Hava ve deniz taşımacılığı maliyetleri hızla yükseliyor

Söz konusu aksamalar; petrol, doğalgaz, gübre ve helyum gibi ilaç üretiminde kilit rol oynayan temel girdilerin sevkiyatını da olumsuz etkiledi.

Taşımacılık güzergahları ağır darbe alırken, Körfez'deki ana havalimanları başlangıçta kapatıldı ve şu anda azaltılmış kapasiteyle faaliyet gösteriyor.

İlaç şirketleri sevkiyatlarını yeniden rotalandırmak zorunda kalarak deniz taşımacılığına daha fazla güvenmeye başladı; ancak bu durum teslimat sürelerini ciddi oranda uzatıyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçişin kısıtlanması, deniz yolları üzerindeki baskıyı artırırken tedarik süreçlerini daha da geciktiriyor.

Medicines UK İcra Kurulu Başkanı Mark Samuels, Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) tarafından kullanılan her beş ilaçtan birinin hava yoluyla getirildiğini ve üreticilerin şu anda bu artan maliyetleri kendi imkanlarıyla karşılamaya çalıştığını belirtti.

Samuels, "Ancak kar marjları tarihsel olarak çok düşük ve bu durum, bazı ilaçların NHS'ye tedarik edilmesini zarar eder hale getirme riski taşıyor" dedi.

Hava kargo hacimleri keskin bir düşüş kaydederken, Güney Afrika kıyısındaki Ümit Burnu üzerinden dolanan daha uzun deniz rotaları, teslimatlara hem zaman hem de ek maliyet yüklüyor.

Küresel tedarik şokları NHS üzerindeki baskıyı artırıyor

İngiltere, ilaç ihtiyacını karşılamak için yerli üretim ile Hindistan ve Avrupa Birliği'nden yapılan ithalatın birleşimine güveniyor. NHS reçetelerinin çoğunluğunu oluşturan jenerik ilaçlar, tedarik aksamalarına karşı özellikle savunmasız durumda bulunuyor.

Tıbbi tedarikçiler genellikle birkaç haftalık stok bulundursa da aksamanın uzaması ciddi eksikliklere yol açabilir. Uzmanlar, üreticilerin karşılaştığı yüksek nakliye ve üretim maliyetlerinin ardından fiyat artışlarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Lojistik uzmanı Wouter Dewulf, her şeyin savaşın ne kadar süreceğine bağlı olduğunu kaydederek, mevcut durumun tedarik zincirlerini sarstığını ancak henüz tamamen koparmadığını ifade etti. Yükselen enerji fiyatları, ilaç imalatında ve tıbbi ekipmanlarda kullanılan petrokimya girdilerinin maliyetini de etkileyerek sektöre ek yük bindiriyor. F

rank Van Gelder ise konuya dair şunları söyledi: "Endüstri üzerindeki genel dalgalanma etkisi, özellikle de yaşam bilimleri ve ilaç sektörü için oldukça büyük. Peki, bunun bedelini kim ödeyecek?"

Van Gelder, mali yükün nihayetinde hastaların ve NHS gibi kamu sağlık sistemlerinin üzerine kalacağını da sözlerine ekledi.