İran: NPT'den çekilme zamanı gelmiştir

30 Mart 2026

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Alaaddin Burucerdi, nükleer tesislerin hedef alınması ve UAEA Direktörü Rafael Grossi'nin tutumu üzerine Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan (NPT) çekilme çağrısında bulundu.

YDH - İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Alaaddin Burucerdi, bir televizyon mülakatında yaptığı açıklamada, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Direktörü Rafael Grossi'yi sert bir dille eleştirdi.

Burucerdi, barışçıl nükleer faaliyetleri denetlemekle yükümlü olan bir ismin, bir üye ülke olan İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer merkezlerine yönelik saldırıları kınamamasının esef verici olduğunu vurguladı.

"Grossi, İsrail ve ABD'nin ajanı gibi hareket ediyor"

Burucerdi, Grossi'nin son mülakatındaki ifadelerinin, kendisinin ne ölçüde İsrail rejimi ve ABD'nin bir unsuru gibi hareket ettiğini gösterdiğini kaydetti.

İranlı yetkili, tek çözüm yolunun İran'a karşı atom bombası kullanmak olduğunu öne sürmeyi "akılsızlık" olarak nitelendirdi. Savaş dönemini geride bıraktıklarını ifade eden Burucerdi, Grossi'nin de bu çatışmacı çizgide yer aldığını saptadı.

Komisyon üyesi, İran Dışişleri Bakanı'nın bundan sonra Grossi ile hiçbir şekilde görüşmemesi ve bu ismin yaptırım listesine alınması yönündeki temennisini dile getirdi. Burucerdi, Meclis'in NPT konusunu ciddi şekilde takip ettiğini belirtti.

Burucerdi, uluslararası bir antlaşmaya üye olup nükleer faaliyetleri sadece barışçıl amaçlarla sınırlama taahhüdü vermelerine, atom bombasına yönelmemelerine ve en ağır denetimleri kabul etmelerine rağmen hiçbir destek görmediklerini ifade etti.

Nükleer merkezlerin hedef alınması karşısında Ajans Direktörü'nden tek bir kınama dahi gelmediğine dikkat çeken Burucerdi, Ajans denetimlerinin casusluk faaliyetlerine zemin hazırladığını ve bu kurum yetkililerinin güvenilmez olduklarını vurguladı.

"NPT'den çıkma zamanı gelmiştir"

Mevcut gelişmeler ve çatışma süreci ışığında, Meclis üyeleri arasında hakim olan görüşün bu antlaşmaya üyeliğin artık bir anlamı kalmadığı yönünde olduğunu belirten Burucerdi, kısıtlamaları kabul etmek için bir neden görmediklerini söyledi.

Burucerdi, atom bombası peşinde olmadıklarını ancak hem oyunun kurallarına uyup hem bombalanmayı, hem de barışçıl nükleer enerjiden sorumlu bir yetkilinin kendilerini nükleer silahla tehdit etmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak, NPT'den çıkış vaktinin geldiğini kaydetti.

Mülakatın bir diğer bölümünde Hürmüz Boğazı'ndaki duruma değinen Burucerdi, bu stratejik noktada mutlak hakimiyetin sağlandığını ifade etti. Meclis tarafından hazırlanan ve yakında yasalaşması beklenen tasarıyla boğazda yeni bir rejimin tesis edileceğini duyuran Borujerdi, İran'ın izni olmaksızın geçiş hakkının bulunmayacağını belirtti.

Dünya genelindeki uygulamalara atıf

Güvenliğin sağlanması ve geçiş yapan gemilere sunulan hizmetlerin maliyet gerektirdiğini belirten Burucerdi, bu kapsamda bir geçiş ücreti (harç) alınması için yasal çerçeve oluşturulacağını ve uygulamanın hükümete tebliğ edileceğini açıkladı.

Bu durumun dünyada yeni bir uygulama olmadığını hatırlatan Burucerdi; Türkiye'nin İstanbul ve Çanakkale boğazlarından, Mısır'ın Süveyş Kanalı'ndan ve Panama'nın da Panama Kanalı'ndan benzer ücretler aldığını, bunun uluslararası bir teamül olduğunu dile getirdi.

Burucerdi, 47 yıldır bu konuda bir nevi imtiyaz tanıdıklarını ancak bundan sonra sürecin belirlenmiş, yasal ve kurumsal bir çerçevede ilerleyeceğini sözlerine ekledi.