YDH - Daha önce Avrupa Birliği üyeliği olasılığını geri çeviren İzlanda ve Norveç, öncelikle güvenlik mülahazalarıyla birliğe katılımı yeniden değerlendirmeye başladı.
Politico’nun diplomatik kaynaklara ve yetkililere dayandırdığı habere göre, bu stratejik kaymanın temel itici gücü, Donald Trump’ın 2025 yılında yeniden ABD Başkanlığı koltuğuna oturması oldu.
İlgili haberde, ABD liderinin ithalat tarifeleri uygulama kararı, Grönland’ı satın alma niyeti ve NATO müttefiklerine yönelik sert söylemlerinin, Avrupalı ülkeleri Brüksel ile bağlarını güçlendirmeye sevk ettiği belirtildi.
İzlanda Dışişleri Bakanı Thordis Kolbrun Reykfjörd Gylfadottir, ülkesinin "demokrasi, özgürlük ve insan haklarını savunan, benzer görüşteki ülkelerden oluşan daha büyük bir grubun içinde daha güçlü olacağını" ifade etti.
İzlanda hükümetinin, AB ile katılım müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yönelik referandumun 29 Ağustos 2026 tarihinde yapılmasına karar verdiği bildirildi.
Mevcut Avrupa Birliği üyeleri açısından, Kuzey Avrupa'nın müreffeh ülkelerinin birliğe katılması; Ukrayna, Moldova ve Batı Balkan ülkeleri gibi ekonomik olarak daha az gelişmiş devletlerin kabul edilmesine kıyasla daha cazip bir alternatif olarak görülüyor.
Politico’nun analizine göre, 2004 yılından sonra AB'ye katılan 13 ülkenin tamamı halen birlik bütçesinden katkı paylarından daha fazla ödenek alıyor; aynı tablonun yeni adaylar için de geçerli olması bekleniyor.
Daha düşük gelirli ülkelerin üyeliğe kabul edilmesinin mevcut üyelerin aldığı fon payını azaltacak olması, bu ülkelerin başvurularının onaylanması sürecinde zorluklar yaratabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan diplomatlar, birlik içinde kilit kararları engelleyebilecek "yeni bir Macaristan veya Slovakya" oluşması ihtimaline karşı uyarıda bulunuyor ve aday ülkelerdeki demokratik kurumların dayanıklılığına ilişkin endişelerini dile getiriyor.
Bu bağlamda, köklü demokratik geleneklere sahip olan ve kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) bakımından dünya liderleri arasında yer alan İzlanda ve Norveç, daha güvenilir ortaklar olarak öne çıkıyor.
Avrupa Birliği bünyesindeki bir kaynağın vurguladığı üzere, her iki ülke de mevzuatlarının yaklaşık yüzde 80'ini halihazırda birlik normlarına uyarlamış durumda; bu durum entegrasyon sürecinin "oldukça hızlı" ilerlemesini sağlayabilir.
İzlanda Dışişleri Bakanı, ülkesinin katılım müzakerelerini bir buçuk yıl içinde tamamlayabileceğini ve mevcut müzakere sürecinin lideri sayılan Karadağ'ı bile geride bırakabileceğini savundu.
Norveçli muhafazakar lider Ine Eriksen Soreide ise NATO ve Avrupa Birliği'nin farklı güvenlik araçlarına sahip olması nedeniyle, AB üyeliğinin ülke için artık "geçmişe kıyasla daha farklı bir önem" taşıdığını kaydetti.