Brezilya Devlet Başkanı Lula'dan BM'de reform çağrısı

30 Mart 2026

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, çok taraflı kurumların "hegemonik rekabeti" dizginleyemediğini belirterek Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde acil reform yapılması gerektiğini vurguladı.

YDH - Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, The Guardian gazetesi için kaleme aldığı makalede, çok taraflı kurumların sınırlı yetkilerinin "hegemonik rekabeti" engellemeye yetmediğini belirterek Birleşmiş Milletler'in (BM) yeniden yapılandırılması gerektiğini ifade etti.

Lula da Silva yazısında, "Aşırı güç ve istikrarsızlık el ele yürür. Kuralsız bir dünya, herkesin bir sonraki kurban olabileceği güvensiz bir dünyadır. Şiddet diyaloğun yerini alamaz, güç ise diplomasinin önüne geçemez. Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin ayrıcalıklarının, devletlerin egemen eşitliğine dayalı uluslararası düzende artık bir gerekçesi kalmamıştır. Bu ayrıcalıklar sorumsuzca kullanıldığında kabul edilemez hale gelir" ifadelerine yer verdi.

Brezilya lideri, örgütün "hepimizi etkileyen olayların basit bir gözlemcisi" olmaktan çıkarılması için BM'de değişim yapılması çağrısında bulundu. Lula da Silva'ya göre, çok taraflılık ilkesi olmaksızın, kusurlu kolektif güvenlik yapısının yerini "her yerde hissedilen güvensizliğin acımasız gerçeği" alacak.

Lula da Silva değerlendirmesini, "Güç kullanımına yönelik tüm sınırlar kaldırıldığında kaos hâkim olur" sözleriyle özetledi.

Brezilya Devlet Başkanı, Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin veto hakkını "bazen bir kalkan, bazen de bir silah" olarak kullanarak BM Şartı'nı dikkate almadan hareket ettiklerini savundu. Brezilyalı lider, "Milyonlarca insanın kaderiyle oynuyorlar, arkalarında ölüm ve yıkım izi bırakıyorlar" diyerek eleştirilerini sürdürdü.

Lula da Silva ayrıca küresel silahlanma yarışını da eleştirerek, 2,7 trilyon dolara ulaşan dünya askeri harcamalarının açlık ve yoksullukla mücadeleden kaynak çaldığına dikkat çekti.

Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) konferansında konuşan lider, "Bu kaynaklar, açlık çeken 630 milyon kişiye paylaştırılsaydı, kişi başına 4 bin 200 dolar düşerdi. Eğer dünya liderleri yeterli sağduyuya sahip olsaydı, açlık diye bir sorun kalmazdı" dedi.

Lula da Silva, Güvenlik Konseyi'nin daimi üye sayısının artırılmasını istikrarlı bir şekilde savunmaya devam ediyor. Brezilya; Almanya, Japonya ve Hindistan ile birlikte "Dörtlü Grup" (G4) içerisinde yer alarak, reformdan geçirilmiş bir BM Güvenlik Konseyi'nde daimi koltuk elde etmek için ortak lobi faaliyetleri yürütüyor. Lula, iki yıl önce de benzer bir reform çağrısında bulunmuştu.

Rusya-Brezilya Yüksek Düzeyli İşbirliği Komisyonu'nun 5 Şubat'taki toplantısı sonrası yayımlanan ortak bildiride, Rusya'nın Brezilya'nın reforme edilmiş BM Güvenlik Konseyi'ne girme arzusunu desteklediği kaydedildi.

Bununla birlikte Moskova, reform sürecinin yapay olarak hızlandırılmasına karşı olduğunu belirterek bu sürece ihtiyatla yaklaşılmasını öneriyor.