YDH - Finans uzmanı ve yazar Marc Friedrich, kendi YouTube kanalında yayınladığı ve küresel piyasaların ve reel ekonominin mevcut durumunu analiz ettiği değerlendirmesinde, dünyanın çok ciddi bir sarsıntının eşiğinde olduğunu vurguladı.
Finans piyasalarındaki mevcut durumu "bilişsel bir uyumsuzluk" olarak nitelendiren Friedrich, "Şu an hayal edebileceğimizin muhtemelen ötesinde gerçek bir şokla karşı karşıyayız" ifadelerini kullandı.
Piyasalardaki kör iyimserliğin aksine, hasarın çoktan verildiğini ve sistemin birkaç ay içinde normale dönmesinin imkansız olduğunu savunan Friedrich, iyileşme sürecinin aylar değil, yıllar alabileceği konusunda mutabık kalınan bir tablonun şekillendiğini belirtti.
Friedrich, özellikle Avrupa'da hala enerji krizinin gelip gelmeyeceğinin tartışıldığını, ancak krizin dünyanın pek çok noktasında, bilhassa Asya'da tüm şiddetiyle hissedilmeye başladığını hatırlattı.
Filipinler'de ulusal enerji olağanüstü halinin ilan edildiğini ve 200 milyon insanın bu durumdan doğrudan etkilendiğini kaydeden Friedrich, "Siyasi ve finansal dünyadan önde gelen isimler, tarihin en büyük enerji krizinden ve üzerimize gelen reel bir şoktan açıkça bahsediyor" dedi.
Küresel enerji arzının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki duruma dikkat çeken Friedrich, bu bölgenin haftalardır fiilen kapalı olduğunu ve bunun dünya genelinde, özellikle Asya'da ciddi darboğazlara yol açtığını ifade etti.
Dünya petrol arzının yüzde 20'sinin bu dar boğazdan geçtiğini vurgulayan Friedrich, "Burada yaşanacak sorunlar, şu an tanıklık ettiğimiz gibi küresel çapta bir enerji depremini tetikler" uyarısında bulundu.
Avustralya ve Asya'dan gelen görüntülerin adeta bir "kıyamet senaryosunu" andırdığını belirten Friedrich, yüzlerce benzin istasyonunun yakıtsız kaldığını ve insanların panik halinde stok yapmaya başladığını aktardı.
Çin'in ham petrol ihtiyacının yüzde 30'undan fazlasını bu bölgeden karşıladığını hatırlatan Friedrich, krizin sadece uzak coğrafyalarla sınırlı kalmayacağını, Avrupa'da da etkilerinin görülmeye başladığını söyledi.
Fransa'da 300'den fazla istasyonun yakıtının tükendiğini, Slovakya'nın ise 400 avroluk bir sınır getirerek fiilen yakıt rasyonuna başladığını dile getirdi.
Friedrich, enerji krizinin doğrudan gıda arzını vuracağını, çünkü modern tarımın hem makine yakıtı hem de gübre için enerjiye bağımlı olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı üzerinden sadece petrol değil, dünya genelinde deniz yoluyla ticareti yapılan gübre miktarının yüzde 30'unun taşındığını belirten Friedrich, "Gübre yoksa, ürün de yoktur. Bu durum artan gıda fiyatları, kıtlık ve hatta açlık anlamına gelir" dedi.
Bu noktada 2015 yılında Washington'da gerçekleştirilen "Food Chain Reaction" (Gıda Zinciri Reaksiyonu) adlı simülasyona atıfta bulunan Friedrich, bu çalışmada bugün yaşanan senaryonun birebir test edildiğini iddia etti.
WWF, Cargill, Mars gibi dev şirketlerin ve siyasi karar alıcıların katıldığı bu oyunda, 2020-2027 yılları arasını kapsayan bir kriz sarmalının canlandırıldığını belirtti. Friedrich, simülasyonun sonucuna dair şu çarpıcı bilgiyi paylaştı:
"Küresel sistem o kadar birbirine bağlı ki, bir ülkenin kendi arzını korumak için ihracatı durdurması, dünya genelinde fiyatların patlamasına ve sistemin çökmesine neden oluyor. Sonuç her zaman aynıydı: Durum tırmanıyor ve ekonomik kriz jeopolitik çatışmalara, hatta iç savaşlara dönüşüyor."
Avrupa'daki siyasi elitlerin krizin derinliğinden haberdar olduğunu savunan Friedrich, İtalyan Savunma Bakanı'nın Politico'ya verdiği mülakatta, "yaklaşan felaketi bildiği için günlerdir uyuyamadığını" söylediğini aktardı.
Bu tür açıklamaların sadece panik yaratmak için yapılmayacağını savunan Friedrich, "Bu insanlar bir şey biliyor. Belki de şu an bu planlama oyununun tam ortasındayız" yorumunu yaptı.
Ayrıca Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve bazı siyasetçilerin, gelecekteki krizin "pandemi dönemindeki kadar sert olabileceği" yönündeki söylemlerine değinen Friedrich, bunun halkı bir "enerji kapanmasına" veya otoriter kısıtlamalara hazırlama girişimi olabileceği şüphesini dile getirdi.
Friedrich, krizin bir sonucu olarak dijital avronun ve dijital kimlik sistemlerinin "enflasyonu kontrol etme" bahanesiyle dayatılabileceğini ve bu durumda vatandaşların harcamalarının, hareket alanlarının tamamen kısıtlanabileceği bir senaryonun "mükemmel bir zamanlama" ile hayata geçirilebileceğini dile getirdi.
Finansal korunma stratejilerine de geniş yer ayıran Friedrich, enflasyon dalgasının henüz bitmediğini ve Euro bölgesinde fiyatların hızla yükselmeye devam ettiğini belirtti.
"Bankada nakit parası olanlar veya devlet tahviline güvenenler büyük kayıplar yaşayacak" diyen Friedrich, yatırımcıların profesyonel yönetim altındaki fiziki altın ve İsviçre Frangı gibi güvenli limanlara yönelmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle Bitcoin'in bu süreçteki rolüne vurgu yapan Friedrich, "Eğer yarın ülkeyi acilen terk etmeniz gerekse, yanınızda ne götürebilirsiniz? Gayrimenkulü götüremezsiniz, altın bir noktadan sonra çok ağır ve riskli olur. Ancak Bitcoin'i bir bellek kartıyla veya sadece şifrenizle yanınızda taşıyabilirsiniz" diyerek dijital altının kriz anlarındaki mobilite ve güvenlik değerinin altını çizdi.
Almanya ve Avrupa'nın enerji krizini aşmak için aslında yeterli kaynağa sahip olduğunu ancak siyasi iradenin bunu engellediğini savunan Friedrich, "Lüneburg Heide'de 30 yıllık kaya gazımız, 300 yıl yetecek kömürümüz ve yeniden devreye alabileceğimiz nükleer santrallerimiz var" dedi.
Rusya ile olan Kuzey Akım hattının hala bir borusunun sağlam olduğunu ve istenirse gaz akışının sağlanabileceğini belirten Friedrich, hükümetlerin mineral yağ vergisini ve "anlamsız" bulduğu CO2 vergisini derhal kaldırması gerektiğini söyledi.
Friedrich, yayınını şu sözlerle tamamladı:
"Hazırlıklı olmak, korku içinde yaşamaktan iyidir. Ben zihinsel ve finansal olarak hazırlananların bu krizden güçlenerek çıkacağına inanıyorum. İnsanlık krizlerle ve başarısızlıklarla öğrenir; bu sancılı süreçten sonra çok daha bilinçli bir çağa adım atacağız."