YDH- CNN’in sürece dair bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump ve üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, İran’la savaşın sona erdirilmesi için belirlenen süre içinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının mümkün “olmayabileceğini” özel görüşmelerde kabul ediyor.
Petrolün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın, yönetim için hem savaşın sonlandırılması hem de yükselen benzin fiyatlarının düşürülmesi açısından merkezi bir hedef olarak öne çıktığı bildirildi. Bu fiyat artışlarının, Kasım’daki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler için siyasi bir yük oluşturduğu belirtildi.
Üst düzey yetkililer ve istihbarat kaynaklarına göre, boğazda tam operasyonların yeniden sağlanması haftalar, hatta aylar sürebilecek. Bunun da Trump’ın “görev tamamlandı” ilanı için belirlediği dört ila altı haftalık süreye ulaşılmasını zorlaştırdığı ifade edildi.
Trump ise kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, boğazın yeniden açılmasından diğer ülkelerin, özellikle de Avrupa’nın sorumlu olması gerektiğini işaret etti. Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, “Boğazla ne olacaksa bizim bununla bir ilgimiz olmayacak.” dedi ve savaşın iki ya da üç hafta içinde sona ermesini beklediğini ifade etti. Sosyal medyada da diğer ülkelere harekete geçme çağrısı yaptı.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, özellikle İngiltere’yi işaret ederek, “Biraz gecikmiş cesaret toplayın, boğaza gidin ve onu ele geçirin. Kendi başınıza savaşmayı öğrenmek zorundasınız, ABD artık size yardım etmeyecek.” ifadelerini kullandı.
Avrupa’nın “temkinli” tutumu
Trump haftalardır ABD müttefiklerini tankerlerin güvenli geçişi için deniz gücü göndermeye çağırıyor ancak savaş sürerken hiçbir ülke bu konuda taahhütte bulunmadı.
ABD’nin İran’a yönelik saldırılarından önce bilgilendirilmeyen Avrupa liderleri, savaşın ortasında müdahaleye isteksiz olduklarını dile getirirken, bazı ülkeler boğazın gelecekte denetlenmesi konusunda işbirliği sözü verdi.
Beyaz Saray ise savaş sona erdiğinde boğazın yeniden açılmasının daha kolay olacağını savunuyor ve artan benzin fiyatlarına ilişkin endişeleri küçümsüyor. ABD’de benzin fiyatlarının salı günü galon başına 4.02 dolara ulaştığı ve bunun 2022’den bu yana en yüksek seviye olduğu kaydedildi.
“Stratejik geri çekilme” tartışması
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı kapalı kalsa bile İran’a yönelik askeri saldırıyı sona erdirmeye hazır olduğu, bu durumun Wall Street Journal tarafından aktarılan ABD yönetimi yetkililerine göre, Trump’ın en önemli hedeflerinden birinden geri adım atması anlamına geldiği ifade edildi.
Yetkililer, boğazı yeniden açmaya yönelik ciddi bir girişimin savaşın süresini “kaçınılmaz” olarak uzatacağını ve bunun Trump’ın dört ila altı haftalık tercih ettiği süreyi aşacağını belirtti.
İran’ın kritik geçiş noktası üzerindeki kontrolü karşısında Trump’ın, çatışmayı derinleştirmek yerine geri adım atmayı tercih ettiği ve stratejik su yolunu Tahran’ın kontrolünde bıraktığı yorumları yapıldı.
Trump rejimi, boğazı doğrudan hedef almak yerine İran’ın donanma ve füze kapasitesine sınırlı zarar verme ve diplomatik baskı uygulama stratejisine yöneldi. Bu yaklaşım, bazı çevrelerce İran’ın güçlü direnişi karşısında “sahada karşılığı olmayan” bir politika olarak değerlendiriliyor.
Trump ayrıca, uluslararası topluma da çağrıda bulunarak Avrupa ve Körfez ülkelerinin devreye girmesini istedi. Bir yetkili, “Askeri seçenekler mevcut ancak bunlar başkanın önceliği değil” diyerek, ABD’nin şu aşamada bu konudan geri çekildiğine işaret etti.
Bu gelişme, ABD-İsrail eksenli İran savaşında öne sürülen hedeflerden birinin ulaşılabilirliğinin tartışmalı hale geldiğini ortaya koyarken, ABD’nin güç sınırlarını ve Trump’ın söylemleri ile sahadaki gerçeklik arasındaki farkı gözler önüne serdi.