Eski CFR başkanından 'Hürmüz önerisi'

YDH- Amerikalı diplomat, dış politika uzmanı ve eski Dış İlişkiler Konseyi (CFR) başkanı, ABD-İran arasında yaşanan son gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Washington’un İran’la ilişkilerinde “güç üzerinden müzakere” yürütmediğini iddia eden Richard Haass, mevcut savaş ortamının İran’a daha fazla “stratejik kaldıraç” kazandırdığını savundu.

Hürmüz için uluslararası yönetim modeli

Haass, Hürmüz Boğazı konusunda ABD’nin İran’a “boğaz ya herkese açık olur ya da herkese kapalı” mesajını net şekilde iletmesi gerektiğini ifade etti.

Bu çerçevede, İran ve Körfez ülkelerinin yer aldığı uluslararası bir yönetim komisyonu kurulmasını öneren Haass, Hürmüz’den geçişlerin bu yapı tarafından denetlenmesini ve geçiş ücretleri ile “gelir paylaşımı sisteminin” oluşturulmasını teklif etti.

[video]

ABD’den abluka ve baskı seçeneği

Haass, İran’ın bu modeli reddetmesi halinde ABD’nin Umman Körfezi’nde Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alarak İran’ın petrol ihracatını durdurmayı değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Haass’a göre ABD, İran’ın Hürmüz üzerindeki tek taraflı kontrolünü kabul etmemeli ancak aynı zamanda İran’ı boğazdan tamamen dışlamanın da gerçekçi olmadığını belirtti.

Mevcut savaşın “bölgesel dengeleri kalıcı olarak değiştirdiğini” vurgulayan Haass, savaş öncesi statükoya dönüşün artık “mümkün olmadığını” ve Washington’un “hem stratejik hem siyasi açıdan kayıpta” olduğunu ifade etti.

Lübnan savaşı için Trump’a çağrı

Haass ayrıca, Donald Trump’ın İsrail’e Lübnan’daki savaşı durdurması için baskı yapması gerektiğini söyledi.

Bu savaşı “keyfi” olarak nitelendiren Haass, Trump’ın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’ya “Bırak bunu” demesi gerektiğini önerdi.