YDH- CBC’nin haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump pazar günü yaptığı açıklamada, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’nı “derhal” ablukaya almaya başlayacağını duyurdu.
Bu hamle, İran ile Ortadoğu’daki savaşı sona erdirmek için yapılan uzun görüşmelerin bir anlaşmayla sonuçlanamamasının ardından geldi ve kırılgan iki haftalık ateşkesi tehlikeye attı.
“Her geminin yolunu keseceğiz”
Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, ABD’nin “İran’a geçiş ücreti ödeyen her gemiyi uluslararası sularda durduracağını” ve “İranlıların boğaza döşediği mayınları imha etmeye başlayacağını” belirtti.
Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bugünden itibaren geçerli olmak üzere, Dünyanın En İyisi olan Birleşik Devletler Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye veya çıkmaya çalışan HER türlü geminin ABLUKASINI başlatacaktır.”
“Ayrıca Donanmamıza, İran’a geçiş ücreti ödemiş olan uluslararası sulardaki her gemiyi arama ve yolunu kesme talimatı verdim. Yasadışı ücret ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş hakkına sahip olmayacaktır.” diye ekleyen Trump, “Bize ya da barışçıl gemilere ateş eden her İranlı CEHENNEME YOLLANACAKTIR!” ifadesini kullandı.
Müzakerelerin başarısızlığında karşılıklı suçlamalar
Habere göre, her iki taraf da altı haftadır devam eden, “binlerce kişinin ölümüne, küresel ekonominin altüst olmasına ve petrol fiyatlarının fırlamasına yol açan” savaşı sona erdirmek için yapılan müzakerelerin başarısızlığa uğramasında diğer tarafı suçladı.
ABD heyetine başkanlık eden Başkan Yardımcısı JD Vance, “Kötü haber şu ki bir anlaşmaya varamadık ve bence bu, Amerika Birleşik Devletleri için olduğundan çok daha fazla İran için kötü bir haber. Kırmızı çizgilerimizin ne olduğunu çok net bir şekilde ortaya koyduk.” dedi.
İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise ekibinin “ileriye dönük girişimler” sunduğunu belirterek, güven kazanılamaması nedeniyle ABD’yi suçladı.
Galibaf, X platformunda yaptığı paylaşımda, “ABD, İran’ın mantığını ve ilkelerini anlamış durumda. Artık güvenimizi kazanıp kazanamayacaklarına karar verme zamanı onlar için” ifadelerini kullandı.
On yılı aşkın sürenin ilk doğrudan görüşmeleri
Haberde belirtildiği üzere, hafta başında varılan ateşkesin ardından gerçekleştirilen görüşmeler, on yılı aşkın bir süredir yapılan ilk doğrudan ABD-İran görüşmesi ve 1979 İslam Devrimi’nden bu yana en üst düzey müzakerelerdi.
Vance, İran’ın nükleer silah geliştirmemek de dahil olmak üzere Amerikan şartlarını kabul etmemeyi tercih ettiğini söyledi.
Trump daha sonra yaptığı açıklamada, “Büyük ayrıntılara girebilir ve elde edilen pek çok şeyden bahsedebilirim ama önemli olan tek bir şey var: İRAN NÜKLEER HIRSLARINDAN VAZGEÇMEYE İSTEKLİ DEĞİL!” dedi.
Hürmüz ve nükleer program ana anlaşmazlık noktaları
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, ABD’nin “aşırı” taleplerinin anlaşmaya varılmasını engellediğini duyurdu.
CBC’nin başka bir İran medyasından aktardığına göre, bir dizi konuda anlaşma sağlandı, ancak Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programının temel anlaşmazlık noktaları oldu.
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, tarafların 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaşı sona erdirme çabaları kapsamında, salı günü varılan ateşkesin korunmasının “zorunlu” olduğunu söyledi.
İsrail güvenlik kabinesi üyesi Ze’ev Elkin ise Ordu Radyosu’na yaptığı açıklamada daha fazla görüşmenin hâlâ bir seçenek olduğunu ancak “İranlılar ateşle oynuyor” ifadesini ekledi.
İsrail Lübnan’a saldırmaya devam ediyor
Görüşmeler devam ederken bile ABD’nin müttefiki İsrail, Lübnan’da sivil altyapıyı bombalamaya devam etti.
İsrail bu saldırıların, Pakistan’ın ev sahipliğindeki görüşmelere rağmen İran-ABD ateşkesine dahil olmadığında ısrar ediyor.
İran ise Lübnan’daki çatışmaların durdurulması gerektiğini belirtiyor.
İsrail ordusu, pazar gününe kadar gece boyunca Lübnan’ı bombalamayı sürdürüyor.
Tahran’ın talepleri: Hürmüz kontrolü, tazminat ve dondurulan varlıklar
Tahran’ın, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, savaş tazminatı, Lübnan dahil olmak üzere bölge genelinde ateşkes ve yurt dışında dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını talep ettiği belirtildi. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri ücretlendirmek istediği de kaydedildi.
İslamabad’daki farklılıklara rağmen, gemi takip verileri cumartesi günü petrolle dolu üç süper tankerin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini gösterdi.
Bu gemiler, ateşkes anlaşmasından bu yana Körfez’den çıkan ilk gemiler olarak kaydedildi. Yüzlerce tanker ise hâlâ iki haftalık ateşkes süresi boyunca çıkış yapmayı bekleyerek Körfez’de sıkışmış durumda.