YDH- Axios'un İsrailli muhabiri Barak Ravid'in haberine göre, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve kurmayları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Lübnan operasyonlarına ilişkin yayımladığı son mesajla büyük bir diplomatik şok yaşıyor.
Dışişleri Bakanlığı tarafından Perşembe günü ilan edilen ve İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes anlaşmasının resmi metniyle açıkça çelişen bu paylaşım, iki müttefik arasındaki iletişim hatlarında ciddi bir krizi tetikledi.
Ravid'e göre, Trump’ın sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşım, İsrail’e yönelik "uymaktan başka seçenek bırakmayan bir emir" niteliği taşıması bakımından önceki ABD yönetimleri döneminde görülmemiş bir tabloyu temsil ediyor.
Sürece yakın kaynaklar, Başbakan Netanyahu’nun bu paylaşımı öğrendiği anda kişisel olarak sarsıldığını ve hükümet nezdinde alarm seviyesinin yükseldiğini ifade ediyor.
Hafta içinde Trump, İsrail ve Lübnan’ın on günlük bir ateşkes süreci üzerinde anlaştığını duyurmuştu. ABD yönetimi, bir yandan İran ile kapsamlı bir barış anlaşması zemini ararken, diğer yandan bölgedeki çatışmaların dindirilmesi için baskı uyguluyordu.
Varılan mutabakat uyarınca İsrail; sivil, askeri veya devlet hedeflerine yönelik "saldırgan askeri operasyonlar" yapmamayı taahhüt etmişti. Ancak anlaşma, Netanyahu rejimi için siyasi bir güvence niteliği taşıyan kritik bir maddeyi de içeriyordu: İsrail, planlanan veya devam eden saldırılara karşı "meşru müdafaa amacıyla her an" askeri harekât düzenleme hakkını saklı tutuyordu.
Cuma günü Trump’ın takındığı üslup, bu diplomatik dengeleri altüst etti. Trump paylaşımında, "İsrail artık Lübnan’ı bombalamayacak. Bunu yapmaları ABD tarafından YASAKLANMIŞTIR. Artık yeter!" ifadelerini kullandı.
Ravid'in haberine göre, Trump tutumunu daha da sertleştirerek, "İsrail durmak zorunda. Binaları havaya uçurmaya devam edemezler. Buna izin vermeyeceğim," diyerek Netanyahu rejiminin hareket alanını doğrudan hedef aldı.
Ravid'e göre, Trump’ın açıklamaları Tel Aviv’e ulaştığında, İsrail tarafının hazırlıksız yakalandığı görüldü.
İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter’in de dahil olduğu üst düzey danışmanlar, Washington’ın rota değiştirip değiştirmediğini anlamak için yoğun bir diplomasi trafiği başlattı.
İsrailli yetkililerin, Trump’ın yorumlarının yürürlükteki anlaşmayla çeliştiği yönündeki şikâyetleri üzerine Beyaz Saray’dan bir düzeltme geldi.
Bir ABD’li yetkili, krizin ardından yaptığı açıklamada; Başkan’ın ifadelerine rağmen ateşkesin temel şartlarının korunduğunu belirterek, "Anlaşma saldırgan operasyonları yasaklamakta ancak planlanan saldırılara karşı meşru müdafaa hakkını teyit etmektedir," diyerek gerilimi düşürmeye çalıştı.
Söz konusu diplomatik kriz sürerken sahadan ilk çatışma haberi de geldi. Cuma akşamı, Güney Lübnan'da bir İsrail insansız hava aracı saldırı düzenledi. İsrailli kaynaklar, Hizbullah’ın ateşkesi ihlal ederek İsrail güçlerine saldırdığını iddia etti.
Yapılan açıklamada, operasyonun "tehdidi bertaraf etmek amacıyla, ABD ile varılan anlaşma uyarınca meşru müdafaa kapsamında" gerçekleştirildiği vurgulandı.