YDH- İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği, “üçüncü dayatma savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin son gelişmeleri” hakkında bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, İran’a yönelik saldırıların askeri alanda başarısızlığa uğramasının ardından, savaşın “onuncu” gününden itibaren ABD’nin ateşkes ve müzakere taleplerinin iletilmeye başlandığı ifade edildi. İran’ın ise, savaşın kırkıncı gününde ABD Başkanı’nın İran tarafından önerilen 10 maddelik planı müzakereler için çerçeve olarak kabul ettiğini açıklamasının ardından, Pakistan’ın arabuluculuğuyla İslamabad’da görüşmelere katılmayı kabul ettiği belirtildi.
21 saat süren İslamabad görüşmesi
Açıklamaya göre, taraflar arasında yürütülen görüşmeler 21 saat boyunca kesintisiz sürdü. İran heyetinin, “yüksek düzeyde güvensizlik ortamında” ülkenin taleplerini kararlılıkla ortaya koyduğu ve müzakereleri aktif şekilde yürüttüğü ifade edildi.
Ancak açıklamada, ABD tarafının daha önce kabul ettiği 10 maddelik çerçeveye rağmen görüşmeler sırasında yeni ve “aşırı talepler” gündeme getirdiği belirtildi. İran’ın bu talepleri reddettiği ve bu nedenle görüşmelerin sonuçsuz kaldığı kaydedildi.
Sürecin, ABD’nin “gerçekliklere uygun bir pozisyona dönmesi” halinde daha sonra yeniden ele alınabileceği ifade edildi.
Yeni teklifler ve Pakistan’ın arabuluculuğu
Son günlerde Pakistan Genelkurmay Başkanı’nın Tahran ziyareti sırasında, ABD tarafından yeni öneriler iletildiği belirtildi.
İran’ın bu önerileri şu aşamada değerlendirme sürecinde olduğu ve henüz resmi bir yanıt verilmediği ifade edildi.
İran’dan net mesaj: “Taviz verilmeyecek”
Açıklamada, İran heyetinin müzakere sürecine “halkın desteği, sahadaki askeri güç ve ulusal kararlılık” ile girdiği vurgulandı.
İran’ın hiçbir şekilde geri adım atmayacağı, taviz veya uzlaşma anlamına gelecek bir yaklaşımın kabul edilmeyeceği belirtildi.
Heyetin, ülkenin çıkarlarını ve savaşta hayatını kaybedenlerin hatırasını koruma sorumluluğuyla hareket ettiği ifade edildi.
Hürmüz Boğazı’na şartlı düzenleme
Açıklamada ateşkesin ön koşullarından birinin tüm cephelerde çatışmaların durması olduğu belirtilerek, bu kapsamda Lübnan dahil bazı bölgelerde ateşkesin sağlandığı iddia edildi.
Bu çerçevede Hürmüz Boğazı’nın, yalnızca ticari gemilere ve İran tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde, geçici olarak açılabileceği ifade edildi.
Askeri gemiler ve düşman ülkelere ait unsurların bu kapsamın dışında bırakıldığı kaydedildi.
Boğazda sıkı kontrol mekanizması
İran, Körfez’deki ABD askeri varlığının büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanan lojistik hatlara bağlı olduğunu belirterek, bu nedenle boğazın ulusal güvenlik açısından “stratejik önem” taşıdığını vurguladı.
Açıklamada, tüm geçişlerin İran tarafından denetleneceği, gemilerden detaylı bilgi alınacağı, uygunluk sertifikası düzenleneceği ve güvenlik ile çevresel hizmetler kapsamında ücretlendirme yapılacağı ifade edildi.
İran, karşı tarafın deniz ablukası veya ticari geçişleri engelleyici herhangi bir adım atması durumunda bunun ateşkes ihlali sayılacağını ve Hürmüz Boğazı’ndaki sınırlı açılımın tamamen durdurulacağını açıkladı.
İç kamuoyuna çağrı
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği açıklamanın sonunda, ülke içinde birlik ve dikkat çağrısı yaptı.
Askeri ve diplomatik kazanımların korunması için halkın, kurumların ve medya aktörlerinin “tam teyakkuz halinde” olması gerektiği vurgulandı.