YDH- ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile devam eden görüşmelerin sonuçlanmasına kadar ateşkesi “zamansız” olarak uzattığını sosyal medya üzerinden duyurmasının ardından İran basını, bu kararın perde arkasını mercek altına aldı.
Tesnim Haber Ajansı’nın çeşitli kaynaklara dayandırdığı analizde, Trump’ın hamlesinin beş farklı senaryoya işaret ettiği belirtilirken, en dikkat çekici ayrıntı ise İran’ın ateşkesin uzatılması yönünde herhangi bir talepte bulunmamış olması oldu.
Tesnim’in analiznde ilk olarak, Trump’ın savaşta “başarısız” olduğu senaryosu üzerinde duruluyor. Bu yoruma göre, Amerikan başkanı çatışma süresince tüm olası stratejileri denemiş ve bunların hiçbirinden sonuç alamamıştır.
Trump, askeri yollarla elde edebileceği herhangi bir kazanım olmadığını artık kabullenmiş durumdadır. Bu nedenle kendisi için en rasyonel yol, savaşı sona erdirmek olarak görünmektedir. Zira akılsız bir kararla çatışmaya devam etmesi halinde dahi ulaşabileceği somut bir sonuç bulunmamaktadır.
Ancak ikinci senaryo, ateşkesin göründüğü kadar samimi olmayabileceği uyarısını getiriyor. Tesnim’e göre, Trump ateşkesi uzattığını iddia edebilir, fakat bunun hemen ardından ABD yönetimi ya da bölgedeki geleneksel müttefiki İsrail’in bir suikast girişiminde bulunma ihtimali göz ardı edilmemelidir.
Haberde, bu olasılığın İranlı yetkililer tarafından ciddiyetle ele alındığı ve hiçbir şekilde hafife alınmadığı vurgulanıyor.
Üçüncü olasılık ise ABD’nin savaş alanından kademeli olarak çekilmesi, ancak İsrail’in Lübnan’daki ateşkes ihlallerini bahane ederek çatışmanın içinde kalmaya devam etmesidir.
Analizde, daha önce Washington yönetimine tek taraflı olarak savaştan kaçamayacağı ve İsrail’i savaşın ortasında yalnız bırakamayacağı yönünde uyarılar yapıldığı hatırlatılıyor.
Dördüncü senaryo, deniz ablukasının devam etmesiyle doğrudan bağlantılı. Tesnim’e göre, ablukanın sürmesi çatışmanın da sürmesi anlamına geliyor. Bu bağlamda İran, abluka kalkmadığı sürece en azından Hürmüz Boğazı’nı açmayacak ve gerekirse söz konusu ablukayı zor kullanarak kıracağını açık bir şekilde ortaya koyuyor.
Beşinci ve son senaryoda ise ABD’nin savaş gölgesini canlı tutarak İran’ın ekonomisi ve siyaseti üzerinde baskı kurmaya devam etmek istediği belirtiliyor.
Washington yönetimi, mevcut durumun daha önce yaşanan 12 günlük kısa savaşın ardından oluşan atmosfere benzeyeceğini düşünüyor. Ancak Tesnim’in analizinde kritik bir farka işaret ediliyor: Bugün gelinen noktada İran, Hürmüz Boğazı üzerinde doğrudan kontrol sahibidir. ABD, savaş tehdidini bir baskı aracı olarak kullanmaya devam etmek istiyorsa, Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapalı olduğu gerçeğini de kabul etmek zorunda kalacaktır.
Tesnim Haber Ajansı’nın bu kapsamlı değerlendirmesi, Tahran yönetiminin Washington’ın ateşkes çağrılarına “temkinli” yaklaştığını ve bölgedeki stratejik dengeleri özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden okumaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
İran’ın henüz resmi bir talepte bulunmamış olması da bundan sonraki süreçte Tahran’ın masada “daha baskın” bir rol oynayabileceğine yorumlanıyor.