CSIS raporu: ABD mühimmat stoklarında İran sonrası büyük aşınma

23 Nisan 2026

CSIS tarafından hazırlanan kapsamlı rapor, ABD’nin İran ile girdiği yoğun çatışma sürecinde mühimmat envanterinde meydana gelen aşınmayı somut verilerle ortaya koydu.

YDH- Emekli ABD Deniz Piyadeleri Albayı ve CSIS Kıdemli Danışmanı Mark F. Cancian ile araştırma görevlisi Chris H. Park tarafından hazırlanan stratejik analiz raporu, ABD’nin İran ile yaşadığı silahlı çatışmanın mühimmat envanteri üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor.

ABD’nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) imzalı bu çalışma, Washington’ın elinde mevcut savaşı sürdürecek kapasite bulunmasına rağmen, bir sonraki büyük ölçekli çatışma için ciddi bir risk oluştuğuna dikkat çekiyor.

Uzmanlar, özellikle Çin ile yaşanabilecek muhtemel bir savaşta, mevcut stok erimesinin savunma yeteneklerini felç edebileceği uyarısında bulunuyor.

Taarruz mühimmatlarında stratejik azalma

Rapor, ABD’nin en kritik vuruş gücü unsurlarından olan Tomahawk füzelerinin savaş öncesindeki 3.100 adetlik envanterinin, İran'a karşı harekatta yoğun kullanım neticesinde yaklaşık %30’unun tüketildiğini belgeliyor.

Halihazırda 2.150 ila 2.250 civarına gerileyen Tomahawk stokları, gemilerin denizde mühimmat ikmali yapamaması nedeniyle operasyonel bir kısıtla karşı karşıya kalıyor. Benzer bir durum hava operasyonlarının temel taşı olan JASSM füzelerinde de gözlemleniyor; 4.400 adetlik başlangıç stokunun 1.180’den fazlası İran üzerindeki sortilerde kullanılıyor.

Yeni nesil PrSM füzelerinde ise durum daha kritik seyrediyor; teslimatları henüz yeni başlayan bu sistemde stokların neredeyse yarısı bir ay içinde harcanıyor ve elde sadece 20 ila 50 adet arasında füze kalıyor.

Hava savunma katmanlarında mühimmat krizi

Hava savunma stokları, İran’ın gerçekleştirdiği balistik füze ve İHA saldırılarına karşı verilen yoğun mesai nedeniyle en büyük aşınmayı yaşayan alanların başında geliyor.

Balistik füze savunmasının bel kemiği SM-3 füzelerinde, 410 adetlik stokun 250 kadarı harcanıyor ve kalan envanterin kritik seviyelere düştüğü bildiriliyor.

Patriot sistemlerinde ise 1.000 ile 1.400 arasında füze bir ay gibi kısa bir sürede ateşleniyor. Uzmanlar, mühimmatların yüksek birim maliyetlerinin ve karmaşık üretim süreçlerinin, envanterin hızla tazelenmesinin önündeki en büyük engel olduğunu vurguluyor.

Alternatif sistemlerin yükselişi ve stok durumu

Yüksek maliyetli ve sofistike füzelerin korunması amacıyla, ABD ordusu düşük maliyetli mühimmatlara ve alternatif sistemlere yöneliyor.

JDAM ve SDB gibi mühimmatlar 250.000’i aşan stok miktarlarıyla operasyonların sürekliliğini sağlıyor. Hava savunmasında ise APKWS lazer güdümlü roketler ve Roadrunner gibi yeni nesil önleyici dronlar, Patriot ve SM-6 gibi pahalı füzelerin üzerindeki yükü hafifletmek için devreye sokuluyor.

LUCAS gibi düşük maliyetli insansız taarruz sistemleri de envantere yeni giren ancak stratejik önemi artan unsurlar arasında yer alıyor.

Savunma sanayiinde üretim ve teslimat çıkmazı

CSIS raporu, ABD savunma sanayiinin mevcut sarfiyat hızına yetişmekte zorlandığını çarpıcı bir tabloyla ortaya koyuyor. Bir mühimmatın sipariş aşamasından teslimatına kadar geçen toplam sürenin SM-3 için 64 ay, SM-6 ve THAAD için ise 53 aya kadar çıktığı belirtiliyor.

Yıllık ortalama üretim rakamlarının savaş sahasındaki bir aylık tüketime dahi yetmemesi, Washington’ın 2027 mali yılı bütçe taleplerinde neden agresif bir artış hedeflediğini açıklıyor.

Uzmanlar, mühimmat stoklarındaki bu derin aşınmanın, ABD’nin küresel caydırıcılığını zayıflatarak "bir sonraki büyük savaşta" telafi edilemez bir kapasite yetersizliğine yol açabileceği uyarısını yineliyor.