YDH - The Times gazetesinin gemi takip verilerine dayandırdığı haberine göre, Ortadoğu'da devam eden savaşın deniz yolunda bir blokaja yol açması sonucunda 600'den fazla büyük ticari gemi Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldı.
Gazete, haftalardır bölgede bekleyen bu gemilerdeki mürettebatın gıda stoklarının tükenmekte olduğunu ve personel moralinin ciddi şekilde düştüğünü kaydetti.
Haberde yer alan ayrıntılara göre İran, geçiş izni olan gemileri Larak Adası çevresindeki kendi karasularına yönlendiriyor.
Tahran yönetiminin bu süreçte, ABD ve İsrail bayrağı taşıyan veya bu ülkelere sadık devletlerin bayrakları altında seyreden gemiler ile bu kapsamda olmayan gemileri birbirinden ayırdığı ifade edildi.
Denizcilik sektörü yayın organı Lloyd's List'in Genel Yayın Yönetmeni Richard Mead, konuya ilişkin The Times'a yaptığı değerlendirmede durumun vahametine dikkat çekti.
Mead, "Ticaretin jeopolitik özelliklere göre ayrıştırılması ve belirli gemilerin bu sulardan geçebileceğinin, diğerlerinin ise geçemeyeceğinin iddia edilmesi; seyrüsefer serbestisi ve dolayısıyla dünya ticareti için çok tehlikeli bir emsal oluşturmaktadır" ifadelerini kullandı.
Gazete, ABD'nin İran gemilerine ve limanlarına yönelik uyguladığı ablukanın, ülke bütçesinin yarısını oluşturan İran petrol gelirlerini de tehdit ettiğini yazdı.
Ancak Tahran'ın boğazdan güvenli geçiş karşılığında gemi başına kripto para veya Çin yuanı cinsinden 200 bin ile 2 milyon dolar arasında tahsil ettiği ücretlerin İran hazinesine kaynak sağladığı belirtildi.
Lloyd's List analizi, ABD askeri yetkililerinin İran ile bağlantılı 20'den fazla gemiyi geri çevirdiklerini açıklamasına rağmen, en az 26 gemiden oluşan bir "gölge filonun" ablukayı delmeyi başardığını ortaya koydu.
İran, Şubat ayı sonunda ABD ile başlayan saldırıların hemen ardından Hürmüz Boğazı'nı bloke ettiğini duyurmuştu.
Bu karar, ham maddelerini dünya geneline ihraç eden Fars Körfezi ülkelerinden gelen enerji ve diğer mal trafiğini tamamen kesti.
Dünyadaki petrol arzının yaklaşık yüzde 20'si ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının yaklaşık yüzde 30'u Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
İslamabad'da İran tarafı ile yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump da Tahran'ın petrol transitini engellemek amacıyla İran bağlantılı gemileri kapsayan bir deniz ablukası ilan etmişti. Abluka süresince Amerikan kuvvetleri Hürmüz Boğazı'ndaki gemileri geri çevirirken, İran bağlantılı "Touska" adlı tankeri kontrol altına aldı.
Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), boğazdan gizlice geçmeye çalıştığını iddia ettiği "MSC Francesca" ve "Epaminondas" isimli konteyner gemilerine el koyduğunu açıklamıştı.
Analitik şirketi Kpler'in verilerine göre, Ortadoğu'daki savaşın başlangıcından bu yana en yüksek tanker geçişi 18 Nisan tarihinde yaşandı ve o gün 20'den fazla gemi boğazı geçti.
Financial Times ise bazı tankerlerin İran'a dost ülkelerle kurulan bağlantılar sayesinde ablukadan çıktığını, bu noktada en başarılı şemanın Umman üzerinden yürütüldüğünü ve Nisan ayı başında Umman'ın desteğiyle birkaç geminin Fars Körfezi'nden çıkabildiğini aktardı.