YDH- Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde Filistinli işçiler, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yürütülen proje kapsamında, İsrail saldırıları sonucu enkaza dönen binalardan arta kalan beton ve metal yığınlarını sokakları onarmak için kullanıyor.
BM Kalkınma Programı (UNDP) Gazze Ofisi Başkanı Alessandro Mrakic, Filistinli ekiplerin savaş kalıntılarını işleyerek yolları rehabilite ettiğini, sığınma alanları ve aşevleri için zemin hazırladığını açıkladı.
Modern tarihin en büyük enkaz kaldırma zorluklarından biriyle karşı karşıya kalan bölgede, yaklaşık 61 milyon ton moloz biriktiği tahmin ediliyor.
Maliyetli ve uzun bir süreç
Mrakic, şu ana kadar toplanan miktarın neredeyse tamamının geri dönüştürülerek yeniden kullanıldığını belirtirken, temizlenen 287 bin tonluk kısmın buzdağının sadece görünen kısmı olduğunu vurguladı.
BM ve Filistinlilerin ortak çabasıyla yürütülen bu girişimde, yerel imkanlarla temin edilen makineler kullanılıyor. Filistinli yetkililer, devasa moloz yığınlarının su kuyularına ve hastanelere erişimi engellediğini, yerel ekonomiyi canlandırma çabalarını ise felç ettiğini bildiriyor.
UNDP verilerine göre, ağır makinelerin engelsiz erişimi ve kesintisiz yakıt tedariki sağlansa dahi Gazze’nin tamamen temizlenmesi yedi yılı bulabilir. On yıllık süreçte ise toparlanma ve yeniden inşa için 71,4 milyar dolarlık devasa bir bütçeye ihtiyaç duyuluyor.
Geciken insani yardımlar ve Trump planı
Moloz toplama çalışmaları sürerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze yeniden inşa planında ilerleme kaydedilemiyor.
Ekim ayındaki ateşkesin ardından bölgeye yoğun yardım ulaştırılmasını ve ambargo altındaki kenti sıfırdan inşa etmeyi öngören planın durma noktasına gelmesi, insani krizi derinleştiriyor.
BM raporları, Gazze’deki her bir Filistinli başına ortalama 30 ton moloz düştüğünü ortaya koyuyor. Çalışmaları yavaşlatan en büyük risklerden biri ise enkaz altına gizlenmiş patlamamış mühimmatlar olarak dikkat çekiyor.
Ateşkes ihlalleri ve devam eden saldırılar
Yeniden inşa çabaları sürerken, İsrail ordusu ateşkesi ihlal ederek sivil katliamlarına devam ediyor. Pazartesi günü Gazze’nin kuzeyindeki Beyt Lahia bölgesinde İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu 18 yaşındaki bir genç hayatını kaybetti, bir Filistinli de yaralandı.
Yerel kaynaklar, İsrail güçlerinin Gazze Şehri’nin doğusunda ağır topçu ateşi ve silah sesleri eşliğinde Filistinlilere ait bina ve tesisleri yıkmaya devam ettiğini bildiriyor. İsrail topçusu eş zamanlı olarak Han Yunus’un doğu mahallelerini de hedef alıyor.
Yıkımın ağır bilançosu
10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana İsrail saldırılarında 975 Filistinli hayatını kaybetti, 2 bin 296 kişi ise yaralandı.
İsrail’in yürüttüğü geniş kapsamlı yıkım savaşı ise bugüne kadar 72 bin 500’den fazla Filistinlinin ölümüne, 172 bin 500’den fazlasının yaralanmasına yol açtı. Saldırılar sonucunda Gazze’nin sivil altyapısının yaklaşık yüzde 90’ı tamamen yok edilmiş durumda.