YDH - ABD Kongresindeki Demokrat Parti temsilcileri, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri harekatı Kongre onayı olmadan 1 Mayıs tarihinden sonra da devam ettirmesi durumunda başkana karşı dava açma seçeneğini değerlendiriyor.
Time dergisinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre bu tarih, başkanın yasal olarak Kongre onayı almadan askeri operasyon yürütebileceği sürenin sonu olarak görülüyor.
ABD, İsrail ile birlikte 28 Şubat tarihinde İran'a yönelik savaş başlattı. Savaşın başlangıcından itibaren iki aylık süre 29 Nisan tarihinde doluyor.
Ancak Time, Trump'ın Kongre'ye resmi bildirimi 2 Mart tarihinde yaptığını ve 60 günlük yasal sürenin bu tarihten itibaren işlemeye başladığını belirtti. Bu durumda Trump'ın yetki süresi 1 Mayıs tarihinde sona eriyor.
1973 yılında kabul edilen Savaş Yetkileri Yasası, ABD başkanına Kongre onayı olmaksızın yurt dışında 60 güne kadar askeri güç kullanma hakkı tanıyor.
Öte yandan bu kuralın daha önce ihlal edildiği örnekler de bulunuyor. Eski Başkan Bill Clinton, 1999 yılında Yugoslavya'ya yönelik askeri harekatı, iki aylık yasal sürenin dolmasına rağmen devam ettirmişti.
Konuya yakın kaynaklar, dava açılmasına ilişkin parti içindeki tartışmaların henüz başlangıç aşamasında olduğunu bildirdi. Tartışmaların önümüzdeki haftalarda yoğunlaşabileceği belirtilirken, Demokrat Parti içinde yargıya gitme konusunda henüz bir fikir birliği oluşmadığı kaydedildi.
Bazı temsilciler yasanın göz ardı edilmesi halinde davanın meşru olacağını savunurken, çoğunluk öncelikle tüm yasama yollarının kullanılması gerektiğini dile getiriyor.
Temsilciler Meclisi Demokrat Parti Grubu Başkanı Pete Aguilar, parti içinde yargı yolunun tartışılmasına rağmen, liderliğin şu aşamada savaşa ilişkin yasama önlemlerine odaklandığını ifade etti.
Diğer taraftan Grup Başkan Vekili Ted Lieu, dava açma fikrine destek verdiğini açıkladı. Lieu, "Kesinlikle davadan yanayım. Dava ehliyeti konusunda çok güçlü argümanlarımız olacağını düşünüyorum. Eğer ehliyetimiz yoksa, bu durum yasanın aslında hiçbir zaman zorla uygulanamayacağı anlamına gelir" değerlendirmesinde bulundu.
Senatör ve Yargı Komitesi Üyesi Adam Schiff ise Trump'ın askeri yetkilerini sınırlayacak bir karar tasarısı için bu hafta sonunda yeni bir oylama yapmayı planladığını duyurdu.
Schiff, yargı yolunun öncelikli stratejisi olmadığını belirterek şunları kaydetti:
"Dava açmak, bel bağlamak istediğim bir strateji değil. Savaş Yetkileri Yasası'nı kabul edebiliriz. Bu savaş için ek finansman sağlanmasına karşı oy kullanabiliriz. Bunlar, yargı yolunu düşünmeden önce atacağım adımlardır."
Time dergisi, ABD federal mahkemelerinin böyle bir davayı kabul edip etmeyeceğinin belirsiz olduğunu hatırlattı. Federal yargıçlar geçmişte Kongre ile Başkan arasında askeri güç kullanımına ilişkin çıkan ihtilafları çözmeyi defalarca reddetmişti.
Mahkemeler benzer durumlarda konunun "siyasi bir mesele" olduğuna hükmetmiş veya yasama üyelerinin dava açma ehliyetinin bulunmadığına karar vermişti.
Axios sitesi de Nisan başında yayımladığı haberinde, Demokrat Parti üyelerinin İran savaşı nedeniyle Trump'a karşı ortak bir azil talebini tartıştığını duyurmuştu.
Savaşın başlamasından bu yana Demokratlar, Trump'ın askeri yetkilerini kısıtlamak için çeşitli girişimlerde bulunmuş ancak ilgili tasarılar Senato tarafından reddedilmişti.