YDH- Araştırmacı gazeteci Rosemary Kelanic, Responsible Statecraft mecrasında kaleme aldığı analizinde, ABD rejiminin yüksek petrol üretimine güvenerek İran ile olası bir gerilimin ekonomik sonuçlarını hafife aldığı uyarısında bulundu.
Kelanic, Başkan Trump ve ekibinin, ABD'nin devasa petrol üretimi sayesinde Hürmüz Boğazı'nın kapanması gibi senaryolardan etkilenmeyeceği yönündeki iddialarının gerçeklerle bağdaşmadığını savunuyor.
Küresel petrol piyasasını "birçok musluğu ve gideri olan dev bir küvete" benzeten yazar, sisteme giren petrolün kaynağı ne olursa olsun, toplam arzda meydana gelen bir azalmanın dünya genelindeki fiyatları aynı anda yükselttiğine dikkat çekti.
Kelanic’e göre, ABD’nin kendi petrolünü üretiyor olması, yerel tüketicileri küresel fiyat dalgalanmalarından korumaya yetmiyor.
Yazar, ABD ekonomisinin yapısal özellikleri nedeniyle enerji şoklarına karşı Çin, Rusya veya Avrupa Birliği’nden daha savunmasız olduğunu ileri sürüyor.
Bu durumun temel nedenini "petrol yoğunluklu ekonomik çıktı" olarak açıklayan Kelanic, her bir birim ekonomik üretim için ABD’nin rakiplerinden çok daha fazla petrol tüketmek zorunda kaldığının altını çizdi.
Makalede sunulan verilere göre ABD, aynı ekonomik çıktıyı elde etmek için Avrupa Birliği'nin iki katı, Çin’in ise %40 daha fazlası petrol yakıyor.
Kelanic, ABD’nin bu kırılganlığını şu çarpıcı ifadelerle vurguluyor:
"ABD ekonomisi her bir birim ekonomik çıktı üretmek için muadil ülkelere göre daha fazla petrol tükettiğinden; Amerika Birleşik Devletleri, İran Savaşı kaynaklı fiyat şokundan Çin, Rusya veya Avrupa Birliği’nden daha fazla zarar görecektir."
Analizinde Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının piyasadan günlük 10 milyon varil çekilmesi anlamına geleceğini belirten Kelanic, fiziksel kesintinin önce Asya’yı vurduğunu ancak bir "zaman gecikmesiyle" Batı’ya ulaştığını ifade ediyor.
Trump’ın övündüğü ABD petrolü yüklü tankerlerin, fiyatların daha yüksek olduğu Asya pazarına yöneldiğini belirten yazar, bu durumun iç piyasadaki arzı daraltarak yerel benzin fiyatlarını yukarı çektiğini kaydediyor.
Elektrikli araçlara geçişte Çin gibi rakiplerin gerisinde kalınmasını stratejik bir hata olarak değerlendiren Kelanic, petrol şoklarının tarihsel olarak ABD resesyonlarının en büyük tetikleyicisi olduğunu hatırlatıyor.
Uzun vadeli çözümün petrole bağımlı ulaşımdan uzaklaşmak olduğunu savunan yazar, mevcut krizden çıkış için şu tespiti yapıyor:
"Kısa vadede tek çözüm, İran ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için bir anlaşma yapmaktır; bu ne kadar erken olursa o kadar iyidir."
Kelanic, petrol krizi derinleştikçe ABD’nin pazarlık gücünün zayıflayacağı ve ödenecek bedelin her geçen gün artacağı uyarısıyla yazısını sonlandırıyor.