YDH- Yediot Ahronot'un haberine göre, İsrail, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran'la ilgili anlaşma hamlelerini kavramakta güçlük çekiyor.

Siyasi çevreler, Trump’ın eninde sonunda askeri güce başvurmak zorunda kalacağına ya da bu boşluğu İsrail’in dolduracağına inanıyor.

Konu hakkında bilgi sahibi olan İsrailli bir kaynak, "Bana göre müzakerelerin başarıya ulaşma ihtimali, bir saldırı gerçekleşme ihtimalinden daha düşük," ifadelerini kullandı.

Aynı kaynak ayrıca şunları vurguladı:

"Şunu unutmamalıyız ki ABD’nin yanı sıra İsrail de dahil bölgedeki tüm ortaklar, rejimi ciddi biçimde zayıflatacak ve belki de zaman içinde çökmesine yol açacak kapsamlı bir saldırıyla yakından ilgileniyor."

İsrailli kaynağa göre Trump, ''İranlılara saldırmaktan başka çaresi kalmadığını anlayana dek müzakere seçeneklerini sonuna kadar tüketiyor''.

48 saatlik kritik bekleyiş

Daha öncesinde, Pakistanlı bir yetkili Reuters’a verdiği demeçte, "ABD ve İran, aralarındaki savaşı bitirecek tek sayfalık bir mutabakat zaptını imzalamaya çok yakınlar," dedi ve ekledi:

"Bu meseleyi çok yakında karara bağlayacağız, hedefe yaklaşıyoruz."

Aynı bağlamda, İki ABD’li yetkili ve konuya hâkim iki farklı kaynak Axios’a yaptıkları açıklamada; Beyaz Saray’ın, İran ile savaşı sonlandıracak ve nükleer meseleye dair daha ayrıntılı müzakereler için çerçeve oluşturacak tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmaya yakın olduğunu düşündüğünü belirtti.

Habere göre ABD, son 48 saat içinde masaya yatırılan çeşitli maddelerle ilgili İran’dan bir cevap bekliyor.

Bu olası anlaşma; İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini dondurma taahhüdünü, ABD’nin yaptırımları kaldırmasını, İran’ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonunun serbest bırakılmasını ve her iki tarafın da Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamalarına son vermesini kapsayacak.

Öte yandan, mutabakat zaptında yer alan koşulların çoğunun nihai bir anlaşmaya varılması şartına bağlı olacağı bildiriliyor.

Bu durum ise savaşın yeniden başlaması ya da doğrudan bir çatışma yaşanmasa bile hiçbir meselenin çözülmediği o belirsiz sürecin devam etmesi ihtimalini açık bırakıyor.

Söz konusu mutabakat zaptı uyarınca, çatışmaların durdurulmasının yanı sıra tarafların detaylar üzerinde görüşeceği 30 günlük bir süre de ilan edilecek.

Ancak ABD kanadında, İran ile bir uzlaşıya varılabilmesi konusunda şüpheci davrananlar da mevcut.

'Trump zayıflık sergiliyor; İsrail izleyici'

Yediot Ahronot gazetesinde yer alan değerlendirmelere göre, sürecin başından bu yana İranlılara karşı sert bir güç gösterisi yapan Trump’ın neden aniden zayıflık sergilediği şu anki asıl soru olarak nitelendiriliyor.

Gazete, kimilerinin bu durumu bir aldatma ve oyalama taktiği olarak gördüğünü; bir anlaşma şansı kalmadığına kanaat getirildiğinde İranlılara en uygun zamanda ve mekânda saldırılacağının savunulduğunu aktarıyor.

Fakat bu süreçte sergilenen zayıflığın, İran’ın yüksek sesle "ABD başarısız oldu, Trump geri adım attı" şeklinde övünmesine imkan tanıdığına dikkat çekiliyor.

Yediot Ahronot tarafından çizilen tabloda, İsrail’in bu alandaki etkisinin tamamen silindiği ve İran’a karşı yürütülen kampanyanın tırmanıp tırmanmayacağına sadece Trump’ın karar verdiği vurgulanıyor.

Haberde, İsrail her ne kadar koordineli ve bilgili olsa da, neticede Trump ile aynı hizada durmaktan başka bir ağırlığının kalmadığı ifade ediliyor.

Gazeteye konuşan İsrailli bir kaynak ise bu durumu bir süper gücün yanında savaşmanın bedeli olarak nitelendirerek, "Etki gücünüz sınırlı ve günün sonunda ABD başkanının kararını kabullenmek zorundasınız," değerlendirmesinde bulunuyor.

Diğer taraftan Amerikan Başkanı’nın, gerek ülke ekonomisine etkileri gerekse kamuoyu desteğindeki düşüş nedeniyle çatışmalara geri dönmek istemediği seziliyor.

Ancak Trump, eğer başka bir çıkış yolu kalmadığına inanırsa çatışmaların yeniden başlaması kaçınılmaz.

Bölge uzmanları perspektifinden ABD politikası

Dubai’deki bir düşünce kuruluşunda araştırmacı olan Mehdi Gulam, Journal’a yaptığı açıklamada, "İran ateşkesin bozulmasına hazırlıklı görünüyor ancak ABD değil; bu yüzden şu an fiilen tek taraflı bir ateşkes söz konusu," dedi.

Uluslararası Körfez Forumu direktörü Danya Tafar ise Körfez ülkeleri perspektifinden bakıldığında, "ABD’nin kendi güvenliklerine öncelik vermediği ve onları kaderine terk ettiği" intibasının oluştuğunu ekledi.

Tafar’a göre, "Eğer ABD bir karşılık vermezse, İran karşı tarafın savaşa dönmek istemediği sonucuna varacaktır ve bu da caydırıcılığı tamamen sarsacaktır."

Buna karşın, Trump’ın ilk dönemindeki Ortadoğu Özel Temsilcisi Jason Greenblatt, İran’ın sınırları zorladığı kanaatinde.

Greenblatt, "Asıl soru, Amerikan tepkisini tetiklemeden önce ne kadar ileri gidecekleridir? Net beklentileri olan ve bunları sahada uygulayan bir başkanla bu, oldukça tehlikeli bir oyun," yorumunda bulundu.