İranlı denizciler yaptırımları aşmak için antik yöntemlere başvuruyor

10 Mayıs 2026

İran ve Venezuela petrolünü taşıyan "gölge filo" mürettebatı, Batı yaptırımlarını aşmak için radar ve GPS sistemlerini kapatarak antik dönem denizcileri gibi seyahat ettiklerini açıkladı.

YDH - Financial Times gazetesi, Batı yaptırımlarını devre dışı bırakmak amacıyla eski tankerlerle İran ve Venezuela petrolünü taşıyan "gölge filo" mürettebatının çalışma koşullarını ele aldı.

Gazeteye konuşan denizciler, sevkiyat süreçlerini antik dönem yöntemlerine benzetirken, İran petrol terminallerini ise kurgusal bir karanlıklar diyarı olan "Mordor" ifadesiyle tanımladı.

Haberde yer alan bilgilere göre, yaptırımları delmek için hareket eden gemi mürettebatı, teknik takip sistemlerini devre dışı bırakarak operasyon yürütüyor.

Ekipler, aktarılan bilgilere göre transponder cihazlarını kapatıyor, koordinatları manipüle ediyor ve tehlikeli bölgelerden GPS desteği almaksızın geçiş yapıyor.

Gazeteye konuşan bir denizci, süreci "Tıpkı Vikingler gibi, sadece radarla ve dualarla seyahat ediyoruz" sözleriyle tarif etti.

Aynı kaynak, devasa boyutlardaki tankerleri karanlıkta sadece radar verilerine dayanarak yönetmek zorunda kaldıklarını kaydetti.

Petrol yükleme sürecine dair detayları paylaşan bir diğer mürettebat üyesi, İran terminallerindeki atmosferi John R. R. Tolkien'in eserlerindeki "Mordor" tasvirine benzetti.

Boru hatlarının oluşturduğu karanlık yapılar ve gaz fazlası nedeniyle yanan turuncu alevler arasında gerçekleştirilen yüklemelerin ardından gemiler, izlerini kaybettirmek için AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) verilerini değiştiriyor.

Bu yöntemle sistemde "0-0-0-0" noktasında görünen tankerler, denizcilik literatüründe "hayalet gemi" olarak adlandırılıyor.

Haberde, gölge filonun büyük bir kısmının hurdaya ayrılması gereken ekonomik ömrünü tamamlamış gemilerden oluştuğu vurgulandı. Mülkiyet yapıları offshore şirketler aracılığıyla gizlenen bu tankerlerin, tanınmış sigorta kapsamlarının dışında çalıştığı bildirildi.

Denizciler, gemilerin teknik durumunun sürekli arızalara ve olası çevresel felaketlere kapı araladığını aktardı.

Öte yandan, yaptırım denetimleri kapsamında Mart 2026'da İsveç Sahil Güvenliği, kayıt eksikliği ve Avrupa Birliği yaptırımları gerekçesiyle Sea Owl I isimli tankeri alıkoydu.

Belgede sahtecilikle suçlanan gemi kaptanı, Mayıs ayı başında savcılık kararıyla serbest bırakıldı. İsveç makamları, şu ana kadar Rus gölge filosuna dahil olduğu değerlendirilen toplam beş gemiyi durdurduğunu açıkladı.

ABD ile İran arasında 11 Nisan 2026 tarihinde gerçekleşen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump İran limanlarına yönelik blokaj kararı almıştı.

13 Nisan'da yürürlüğe giren bu kararın ardından Trump, 2 Mayıs'ta yaptığı açıklamada ABD Deniz Kuvvetleri'nin İran gemilerini kaçırma faaliyetlerini "korsanlık" olarak nitelendirdi.

5 Mayıs'ta ise Cumhuriyetçi lider, Hint Okyanusu'nda alıkonulan İslami Cumhuriyet tankerlerindeki petrolün büyük kısmına ABD tarafından el konulduğunu duyurdu.