YDH - Suudi devlet petrol şirketi Aramco'nun üst yöneticisi (CEO) Emin Nasır, 2026 yılının ilk çeyreğinde başlayan enerji krizinin, küresel ekonomi tarihinin en geniş kapsamlı sarsıntısı olduğunu ifade etti.
The Wall Street Journal'ın (WSJ) aktardığına göre Nasır, "Birinci çeyrekte başlayan enerji arzı krizi, küresel ekonomi tarihinin en büyük örneğini teşkil ediyor" ifadesini kullandı.
Nasır, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kaldığı her hafta için dünya petrol piyasasının yaklaşık 100 milyon varil arz kaybına uğrayabileceğini bildirdi.
Nasır, krizin başlangıcından bu yana piyasaların toplamda yaklaşık 1 milyar varil petrol kaybettiğini kaydetti. Stratejik petrol rezervlerinin kullanıma açılması ve Hürmüz Boğazı'nı baypas eden alternatif güzergahların devreye alınmasıyla bu kayıpların bir kısmının telafi edildiğini belirten Nasır, normalleşme takvimi için de temkinli konuştu.
Aramco'nun öngörülerine göre, boğazdaki deniz trafiğinin birkaç hafta içinde yeniden başlamaması halinde petrol piyasalarındaki durum ancak 2027 yılında dengelenebilecek.
Nasır, krizle mücadele kapsamında şirketin Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminalinin ihracat kapasitesini günlük 5 milyon varile çıkarmayı değerlendirdiğini vurguladı.
Söz konusu genişleme projesi, petrolün Doğu-Batı boru hattı üzerinden nakledilerek Hürmüz Boğazı'na ihtiyaç duyulmadan küresel piyasalara sunulmasına olanak tanıyacak.
Diğer yandan Bloomberg, Aramco'nun mali tablolarına dayandırdığı haberinde, Suudi Arabistan'ın devlet petrol devinin 2026'nın ilk çeyreğindeki net karının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 arttığını duyurdu.
Şirket, bu dönemde 126 milyar Suudi Arabistan riyali (33,6 milyar dolar) net kar elde ettiğini paylaştı.
Konuya vakıf uzmanlar, bu kar artışının İran ve ABD arasındaki savaşın etkisiyle petrol ve petrol ürünleri fiyatlarında yaşanan keskin yükselişten kaynaklandığını belirtti.
Ayrıca ihracat akışının Hürmüz Boğazı dışındaki rotalara yönlendirilmesi de şirketin mali performansında belirleyici rol oynadı.
ABD ve İsrail'in haydutluk eyleminin ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini fiilen engellemesi, petrol fiyatlarını hızla yükseltti.
Savai süresince Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 50, yıl başından bu yana ise yaklaşık yüzde 80 artış gösterdi.
Mart ayı başındaki zirve noktasında fiyatlar, Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviye olan 120 dolara ulaştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise yaşanan durumu tarihin en büyük arz kesintisi olarak tanımladı.
Kriz, özellikle dizel yakıt ve uçak yakıtı fiyatlarında sert artışları beraberinde getirdi.