YDH - NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi ülkelerin Ukrayna'ya her yıl gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 0,25'i oranında yardım yapmasını teklif etti.

Politico'nun konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre Rutte, bu öneriyi geçen ayın sonunda yapılan kapalı oturumda büyükelçilerin gündemine getirdi.

Genel Sekreter'in bu konuyu, temmuz ayında Türkiye'de gerçekleştirilecek NATO Zirvesi hazırlıkları kapsamında dile getirdiği belirtildi.

Kaynaklardan biri, "Rutte ve çoğumuz, Ukrayna'ya verilen desteğin tutarlı ve öngörülebilir olduğundan emin olmak istiyoruz" ifadesini kullandı.

Politico'nun NATO ülkelerinin toplam GSYH tahminleri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, bu önerinin kabul edilmesi halinde Ukrayna'ya giden yıllık kaynak miktarı fiilen üç katına çıkarak 143 milyar dolara ulaşacak.

Kaynaklar, Rutte'nin teklifinin, bazı müttefiklerin diğerlerine kıyasla Kiev'e çok daha fazla yardım yapmasından duyulan rahatsızlığa bir yanıt niteliği taşıdığını bildirdi.

Kiel Enstitüsü verilerine göre, İskandinav ülkeleri kapasitelerinin üzerinde katkı sağlarken, Batı Avrupa'nın büyük ülkeleri GSYH'leri ile orantılı yardım yapıyor.

Güney Avrupa ülkelerinin ise "küçük bağışçılar" olarak kalmaya devam ettiği kaydediliyor. Öte yandan, Rutte'nin önerisinin Fransa, İngiltere ve diğer bazı ittifak üyelerinin temsilcileri arasında şimdiden şüphe uyandırdığı ifade ediliyor. Bu tür bir kararın hayata geçmesi için tüm NATO üyelerinin onayı gerekiyor.

GSYH'nin yüzde 0,25'inin Ukrayna'ya ayrılması fikri, ilk olarak geçen yılın yaz aylarında Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy tarafından gündeme getirilmişti.

Zelenskiy o dönemde, "Ukrayna, Avrupa güvenliğinin bir parçasıdır ve ortak ülkelerin GSYH'lerinin yüzde 0,25'inin savunma sanayimize ve yerli üretimimize ayrılmasını istiyoruz" açıklamasını yapmıştı.

Kiev yönetimi, 2025 yılında ortaklarından 45 milyar dolar tutarında askeri yardım aldı. Bu meblağ, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri için silah alımlarını ve Ukrayna savunma şirketlerine yapılan yatırımları kapsıyor.

Rutte, daha önce yaptığı bir açıklamada, Avrupa ve Kanada'nın PURL programı çerçevesinde Ukrayna için ABD'den silah almak üzere her ay 1 milyar euro harcadığını belirtmişti.

Söz konusu mekanizma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kiev'e karşılıksız yardım yapmayı reddetmesinin ardından geçen yılın yazında devreye alınmıştı.

Bu program doğrultusunda Ukrayna tarafı her ay ihtiyaç duyulan silahların listesini hazırlıyor, Avrupalı müttefikler ise bu silahları ABD'den satın alıyor. Rutte, Avrupa ülkelerinin 2026 yılında Kiev'e 15 milyar dolarlık silah sağlamayı planladığını kaydetti.