YDH - ABD'de Demokrat hukukçular, Başkan Trump'ın İran ile yürüttüğü savaşı sonlandırmaya yönelik karar tasarısını yasalaştırmanın eşiğinde ve bu süreçte sayıları istikrarlı şekilde artan bir grup Cumhuriyetçiden yardım alıyor.
Temsilciler Meclisi ve Senato'da 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası kapsamında geçen hafta ele alınan karar tasarıları, Trump’ın partisinden daha fazla üyenin karşı tarafa geçerek o ana kadar başarısız olan tedbirler lehinde oy kullandığını, diğer bazılarının ise gelecekteki bir tasarıya yönelik desteklerini dile getirdiğini gösterdi.
Bugüne kadar Temsilciler Meclisi ve Senato bünyesindeki Cumhuriyetçiler, ABD'nin İran'daki haydutluk eyleminin 28 Şubat'ta başlamasından bu yana Demokrat meslektaşları tarafından sunulan çok sayıda savaş yetkisi oylamasını reddetmişti.
Ancak başlangıçta Trump’ı dizginleme konusunda tereddüt eden bazı Cumhuriyetçiler, yönetimlerinin çatışmaya ilişkin net bir planının bulunmaması ve Hürmüz Boğazı'nın Tahran tarafından kapatılmasının bir yan ürünü olarak seçmenleri etkileyen akaryakıt maliyetlerinin hızla yükselmesi nedeniyle tutumlarını değiştirdi.
Perşembe günü Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçi hukukçular, Trump’a ABD silahlı kuvvetlerini İran'a karşı düşmanlıklardan çekmesi talimatını verecek bir karar tasarısını kıl payı oylamayla reddetti.
Meclis kuralları gereği 212-212 eşitlikle sonuçlanan oylama, tedbirin başarısız olduğu anlamına geldi.
Üç Cumhuriyetçi; Kentucky Temsilcisi Thomas Massie, Pennsylvania Temsilcisi Brian Fitzpatrick ve Michigan Temsilcisi Tom Barrett karşı tarafa geçerek tedbiri destekledi.
Maine Temsilcisi Demokrat Jared Golden ise tasarıya karşı oy kullandı.
Ancak hem Irak hem de Afganistan'da görev yapmış eski bir Deniz Piyadesi olan Golden, bir sonraki savaş yetkileri karar tasarısını destekleyeceğinin sinyalini verdi.
Golden, son tedbire yalnızca halihazırda süresi geçmiş bir geri çekilme son tarihi içerdiği için karşı çıktığını belirtti.
Golden, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "En kısa sürede temiz ve amaca uygun bir karar tasarısına olumlu oy vermeyi sabırsızlıkla bekliyorum" ifadesine yer verdi.
Florida Temsilcisi Demokrat Frederica Wilson, dört haftadır Kongre'de bulunmamasının ve 17 Nisan'dan bu yana hiçbir konuda oy kullanmamasının ardından geri dönebilir.
Wilson, Perşembe günü yayımladığı açıklamada yakın zamanda bir göz ameliyatı geçirdiğini ve uçamadığını ancak yakında Washington D.C.'de olmayı planladığını bildirdi.
New Jersey Temsilcisi Cumhuriyetçi Tom Kean Jr.'ın da bir "kişisel tıbbi sorun" nedeniyle 5 Mart'taki yokluğu göz önüne alındığında, Cumhuriyetçilerin parti çizgisindeki bir oylamada ikiden fazla fire vermemesi gerekiyor.
Senato'da ise bir savaş yetkileri karar tasarısını Senato Dış İlişkiler Komisyonu'ndan çıkarma önergesi Çarşamba günü 49-50 oyla reddedildi.
Bu girişim, savaşın başlamasından bu yana üst mecliste böyle bir tedbiri geçirmek için yapılan yedinci deneme oldu ve Alaska Senatörü Cumhuriyetçi Lisa Murkowski'nin ilk kez lehte oy kullanmasıyla tasarı kabul edilmeye en çok yaklaştığı aşamaya ulaştı.
Bu hamle aynı zamanda, 1973 Savaş Yetkileri Yasası tarafından belirlenen 60 günlük sürenin dolmasından bu yana Senato'nun savaşı bitirmek için oy kullandığı ilk seferi kaydetti.
Başkanın Kongre'nin onayı olmadan yurt dışında savaş yürütme yetkisini sınırlamak için tasarlanan yasa, başkanın ani bir tehdide yanıt olarak başlatılan askeri eylemi 48 saat içinde Kongre'ye bildirmesini gerektiriyor.
Düzenleme ayrıca, silahlı kuvvetlerin Kongre onayı olmaksızın 60 günden fazla konuşlandırılmış kalmasını yasaklıyor; ancak başkan, birliklerin güvenli bir şekilde geri çekilmesini sağlamak amacıyla 30 günlük bir uzatma talep edebiliyor.
Trump’ın İran'a karşı güç kullanımını Kongre'ye bildirdiği 2 March tarihinde 60 günlük süre işlemeye başlamıştı. Demokratlar, bu sürenin 1 Mayıs tarihinde dolduğunu savunuyor.
Murkowski; Cumhuriyetçi Senatörler Susan Collins (Maine) ve Rand Paul (Kentucky) ile birlikte neredeyse tüm Demokrat senatörlere katılarak tedbirin ilerlemesi yönünde oy verdi. Pennsylvania Senatörü Demokrat John Fetterman, tersi yönde hareket ederek karşı tarafa geçen tek üye oldu.
Kongre'nin askeri harekatı 60 günün ötesinde yetkilendirmesi gerektiğine dair endişelerini dile getiren birkaç Cumhuriyetçiden herhangi birinin oyunu değiştirmesi durumunda, bir sonraki oylama Demokratların lehine dönebilir.
Virginia Senatörü Demokrat Tim Kaine, Çarşamba günkü oylamadan önce yaptığı açıklamada, "Meslektaşlarımızın ne duyduğunu biliyoruz. Sözlerine şüphenin sızmaya başladığını duymaya başlıyoruz" ifadesini kullandı.
Maliyeti şu anda 29 milyar dolar olarak tahmin edilen çatışmaya yönelik huzursuzluklar, geçen haftanın başlarında Cumhuriyetçilerin Savaş Bakanı Pete Hegseth'i arka arkaya düzenlenen Temsilciler Meclisi ve Senato Ödenek Komisyonları duruşmalarında yönetimin stratejisini açıklamaya zorlamasıyla görünür oldu.
Collins, İran tarafından aylardır kapatılan kritik bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik ABD çabaları hakkında, "Bana öyle geliyor ki bu sorunla başa çıkmak için neredeyse her gün farklı bir plan yapılıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Birkaç Cumhuriyetçi senatör, askeri operasyonların yasal sınırı aşması durumunda Kongre'nin daha büyük bir rol oynaması gerektiğini öne sürdü ancak bu hafta hayır oyu kullandı: Utah Senatörü John Curtis, Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, Missouri Senatörü Josh Hawley ve Indiana Senatörü Todd Young.
Curtis, savaş için Kongre'den bir yetki alınmadan, savaş için henüz Capitol Hill'e ulaştırılmamış bir talep olan on milyarlarca dolarlık ek finansmanı desteklemeyeceğini söyledi.
Tillis ise Nisan ayı sonlarında NBC News'e verdiği demeçte, "stratejik hedeflerin ne olduğunun tam olarak net olmaması" gerekçesiyle çatışmanın 60 günün ötesine taşınmasına destek vermesinin "zor" olacağını kaydetti.
Bakan Hegseth, Trump’ın Nisan ayında bir ateşkes ilan etmesiyle çatışmaya ilişkin sürenin durduğunu, bu nedenle savaşın aslında 60 günlük sınırı geçmediğini savundu.
Hem Trump hem de Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savaş Yetkileri Yasası'nın anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, Kongre'nin önümüzdeki haftalarda İran savaşına ilişkin bir karar tasarısını onaylaması durumunda önlerindeki yasal mücadelenin işaretini verdi.