YDH- Reuters'ın bildirdiğine göre, ABD Senatosu salı günü, Başkan Donald Trump’ın Kongre onayı olmadan İran’a yönelik savaşı sürdürmesini “engellemeyi” amaçlayan savaş yetkileri tasarısını ilerletme yönünde kritik bir adım attı.
Gelişme, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından yaklaşık 80 gün sonra Cumhuriyetçi lider Trump’a yönelik “nadir bir siyasi çıkış” olarak değerlendirildi.
Tasarıyı ilerletmeye yönelik usul oylaması 50’ye karşı 47 oyla kabul edildi. Oylamada Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi’nden dört senatör, Demokratların tamamına yakınıyla birlikte tasarı lehine oy kullandı. Üç Cumhuriyetçi senatör ise oylamaya katılmadı.
Reuters, sonucun, "askeri güç kullanımına karar verme yetkisinin başkanda değil Kongre’de olduğu" yönündeki anayasal görüşü savunan milletvekilleri açısından bir kazanım olarak değerlendirildiğini aktardı. Ancak söz konusu oylamanın yalnızca usule ilişkin olduğu ve tasarının yürürlüğe girmesinin önünde “ciddi engeller” bulunduğu belirtildi.
Tasarı Senato’dan geçse dahi Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nden de onay alması ve Trump’ın beklenen vetosunu aşabilmek için her iki kanatta üçte iki çoğunluk sağlaması gerekiyor.
Kaine: "Trump barış önerilerini çöpe atıyor"
Tasarıyı hazırlayan Virginia Senatörü Tim Kaine, mevcut ateşkes ortamının Trump için Kongre’ye başvurmak adına uygun bir fırsat sunduğunu söyledi.
Reuters’ın aktardığına göre Kaine, Trump’ın Tahran’dan gelen yeni öneriler aldığını söylediğini hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
"Yeniden savaşa başlamadan önce tartışma yürütmek için en uygun zaman bu. Başkan, bize danışmadan aldığı barış ve diplomatik önerileri çöpe atıyor."
Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, Demokrat Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, oylama öncesinde, "Bu Başkan, dolu bir silahla oynayan bir küçük çocuk gibi." dedi.
Reuters, Trump yanlısı Cumhuriyetçilerin bu yıl Senato’da benzer yedi girişimi engellediğini, Temsilciler Meclisi’nde de savaş yetkileriyle ilgili üç tasarının dar farklarla durdurulduğunu bildirdi.
Demokratlar içinde yalnızca Pennsylvania Senatörü John Fetterman tasarıya karşı oy verdi. Cumhuriyetçi senatörler Rand Paul, Susan Collins, Lisa Murkowski ve Bill Cassidy ise tasarıya destek verdi.
"60 günlük savaş süresi" tartışması
Reuters, oylamanın, savaşın başlamasının ardından yasal sürenin dolmasına ilişkin Senato’daki ikinci girişim olduğunu belirtti.
Haberde, 1973 tarihli ABD Savaş Yetkileri Yasası uyarınca başkanın Kongre onayı olmadan yalnızca 60 gün boyunca askeri saldırı yürütebildiği hatırlatıldı.
Bu sürenin ardından başkanın ya Kongre onayı alması, ya operasyonları sonlandırması ya da geri çekilme süreci için sınırlı bir ek süre talep etmesi gerekiyor.
Trump ise 1 Mayıs’ta yaptığı açıklamada İran’a yönelik çatışmaların ateşkesle birlikte "sona erdiğini" ilan etmişti.
Reuters, buna rağmen ABD’nin İran limanlarına yönelik “ablukayı” sürdürdüğünü, İran gemilerini hedef aldığını; buna karşılık İran’ın da fiilen Hürmüz Boğazı’nı engellediğini ve ABD gemilerine saldırılar düzenlediğini aktardı.
Cumhuriyetçiler’in iddiası: Başkanın yetkisi var
Haberde, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçilerin, savaş ilan etme yetkisinin ABD Anayasası gereği Kongre’ye ait olduğunu savunarak Trump’tan askeri operasyonlar için resmi yetki talep ettiği ifade edildi.
Bu çevreler, Trump’ın net bir strateji ortaya koymadan ülkeyi uzun süreli bir çatışmanın içine sürükleyebileceği endişesini dile getirdi.
Buna karşılık Beyaz Saray ve Cumhuriyetçiler, Trump’ın başkomutan sıfatıyla sınırlı askeri operasyon emri verme yetkisine sahip olduğunu ve attığı adımların yasal çerçeve içinde bulunduğunu savundu.
Bazı Cumhuriyetçi üyelerin ise Demokratları, savaş yetkileri tasarılarını yalnızca Trump’a yönelik siyasi muhalefetin bir aracı olarak kullanmakla suçladığı aktarıldı.