YDH - Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna'ya Avrupa Birliği'ne tam katılım öncesinde geçici bir adım olarak "ortak üye" statüsü verilmesini teklif etti.
Reuters ve Bloomberg haber ajanslarının, Başbakan Merz tarafından birliğin ana kurumlarının yöneticilerine gönderilen mektuba dayandırdığı haberlerde önerinin detayları paylaşıldı.
Söz konusu mektup, haziran ayında Karadağ'da düzenlenecek ve Avrupa Birliği'nin genişleme gündeminin de ele alınacağı "AB - Batı Balkanlar" zirvesi öncesinde gönderildi.
Mektupta yer alan plana göre bu yeni statü, Ukrayna'nın tam üye olmaksızın birlik yapılarına entegre olmasına ve kurumların çalışmalarına katılmasına imkan tanıyacak.
Öneri kapsamında Ukrayna, Avrupa Birliği oturumlarında temsil edilecek ancak karar mekanizmalarında oy hakkına sahip olmayacak.
Kiev yönetimi ayrıca Avrupa Adalet Divanı'na bir ortak yargıç atayabilecek ve Avrupa Parlamentosu'na kendi temsilcilerini gönderebilecek.
Şansölye Merz'in teklifi, Ukrayna'nın Avrupa Birliği bütçesine erişimini de öngörüyor. Ancak bu bütçeden yapılacak harcama programlarının "kademeli olarak" uygulanması planlanıyor.
Ukrayna'nın üyelik başvurusu sürecindeki tartışmalı konulardan birini, ülkenin birliğe katılması durumunda Ortak Tarım Politikası kapsamındaki mali desteklerden doğrudan yararlanma hakkı elde edecek olması oluşturuyor.
Mektubunda bu formülün Ukrayna için "ikinci sınıf bir üyelik" anlamına geleceği yönündeki yaklaşımları reddeden Merz, katılım sürecinin normal seyrinde devam edeceğini vurguladı.
Bloomberg, Alman siyasetçinin bu öneriyi nisan ayında yapılan AB liderler zirvesinde Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile de görüştüğünü aktardı.
Almanya Başbakanı mektubunda, "Önerim, savaş halindeki Ukrayna'nın içinde bulunduğu özel durumu yansıtmaktadır. Bu adım, devam eden barış müzakerelerinin kolaylaştırılmasına da yardımcı olacaktır." ifadelerine yer verdi.
Merz ayrıca bu girişimin yalnızca Ukrayna'nın güvenliği için değil, tüm kıtanın güvenliği için gerekli olduğunu kaydetti.
Federal Şansölye daha önce de Rusya ile yaşanan çatışmanın çözümü bağlamında Ukrayna'ya üyelik perspektifi verilmesi gerektiğini belirtmişti.
Bununla birlikte tüm aday ülkelerin katı kriterleri karşılamak zorunda olduğunu vurgulayan Merz, Kiev'in de bu kurallardan muaf tutulamayacağını ve Ukrayna'nın 2027 yılına kadar birliğe üye olmasının mümkün görünmediğini dile getirmişti.
Moskova yönetimi ise Avrupa Birliği'nin askeri bir blok olmaması gerekçesiyle Kiev'in topluluğa katılımına karşı olmadığını açıklamıştı.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rusya'nın askeri operasyonunun başlamasının ardından Şubat 2022'de ülkesinin AB üyeliği başvurusunu imzalamıştı.
Aynı yılın haziran ayında Ukrayna'ya adaylık statüsü verilmiş, Kasım 2023'te ise Avrupa Komisyonu üyelik müzakerelerinin başlatılması yönünde tavsiye kararı almıştı.
Dönemin Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel, Ukrayna'nın 2030 yılına kadar birliğe katılabileceğini öngörmüş, 2024 yazında ise katılım müzakereleri resmen başlamıştı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise katılım sürecinin tamamen aday ülkelerin hak ettikleri ilerlemelere dayalı olacağını ve bu yolda herhangi bir "kestirme çözümün" bulunmadığını belirtmişti.