YDH - NATO Askeri Komite Başkanı İtalyan Amiral Giuseppe Cavo Dragone, Bloomberg'e verdiği mülakatta, ittifakın doğu kanadı ülkelerinde son aylarda tırmanan insansız hava aracı (İHA) olaylarına ve özellikle Romanya'da yaşanan son İHA patlamasına karşı NATO'nun aşırı tepki vermemesi gerektiğini ifade etti.
İttifakın iyi bir durumda olduğunu kaydeden Dragone, "İhtiyacımız olan kabiliyetleri güvence altına almak için tasarlanmış bir NATO savunma planlama sürecimiz var ve toplam harcamalarda gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5'i seviyesine ulaşmak için bu kabiliyetleri zamanında artıracağız" dedi.
İtalyan amiral bu açıklamaları, Singapur'da düzenlenen Shangri-La Diyaloğu savunma forumunda Avrupa ve NATO'ya yönelik sert eleştirilerde bulunan ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth'in değerlendirmelerine yanıt olarak yaptı.
ABD'li bakan, Asyalı müttefiklere atıfta bulunarak, "Çıkarlarımız farklılaştığında, drama yaratmadan ve ahlak dersi vermeden pragmatik bir şekilde uyum sağlıyoruz. Bence Batı Avrupa'nın bundan ders çıkarması gerekir" ifadelerini kullanmıştı.
Dragone ise Avrupa'nın Pentagon ile ilişkilerinin istikrarlı olduğunu ve dramadan uzak ilerlediğini belirtti.
Ayrıca Kuzey Atlantik İttifakı'nın, ABD Başkanı Donald Trump'ın savunmaya daha fazla harcama yapılması yönündeki talebine yanıt verdiğini ekledi.
Avrupa ülkelerindeki son İHA olayı, 29 Mayıs gecesi Romanya'da meydana geldi. Bir İHA, Romanya'nın Galați kentindeki bir binanın çatısına düşerek yangına yol açtı. Yetkililer olayda birkaç kişinin yaralandığını bildirirken, yaklaşık 70 kişi tahliye edildi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada olayı kınadı. Alman Bild gazetesi, İHA patlamasının ardından NATO'nun acil toplantı kararı aldığını duyurdu.
Romanya Dışişleri Bakanı Oana Tsoyu ise Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 4. maddesi uyarınca danışma sürecinin başlatılabileceğini ifade etti.
Söz konusu 4. madde, NATO üyesi ülkelerin, toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı veya güvenliğinin tehdit altında olduğunu düşündükleri durumlarda birbirleriyle danışmalarda bulunmasını öngörüyor.
İttifakın kuruluşundan bu yana 4. madde dokuz kez işletildi.
Olayın ardından Romanya Dışişleri Bakanlığı, Rusya'nın Bükreş Büyükelçisi Vladimir Lipayev'i bakanlığa çağırdı. Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ise yaşananların ardından Rusya'nın Köstence Başkonsolosu Andrey Kosilin'in ülkede istenmeyen kişi (persona non grata) ilan edildiğini duyurdu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Romanya topraklarında meydana gelen İHA olayına ilişkin değerlendirmesinde, hadisenin koşullarının ancak titiz ve kapsamlı bir soruşturmanın ardından tespit edilebileceğini söyledi.
Putin, Baltık ülkelerine de Ukrayna menşeli İHA'ların girdiğini hatırlattı.
İçinde bulunulan ay boyunca Letonya, Litvanya, Estonya ve Finlandiya'da İHA'lar tarafından hava sahası ihlalleri kaydedildi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrey Sibiga, 7 Mayıs'ta Letonya topraklarına düşen İHA'nın Ukrayna'ya ait olduğunu kabul etti.
Daha sonra Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna İHA'larıyla yaşanan "kasıtsız olaylar" nedeniyle Estonya ve diğer Baltık ülkelerinden özür diledi.
Putin, Rusya'nın Avrupa'daki İHA saldırıları için herhangi bir hedefinin bulunmadığını beyan etmişti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Moskova'nın hiçbir zaman Avrupa ve NATO ülkelerine İHA veya füze yönlendirmediğini vurgularken, Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıların yalnızca Ukrayna'daki Ukrayna Silahlı Kuvvetleri unsurlarına yönelik gerçekleştirildiğini defaatle açıklamıştı.