YDH - ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak görev yapan John Bolton, Trump yönetiminin İran'la yürüttüğü müzakere sürecine ilişkin sert eleştiriler yöneltti.
Bolton, değerlendirme aşamasındaki geçici anlaşmayı "hata" olarak nitelendirdi ve bunun arkasında Trump'ın ara seçimler öncesinde yüksek akaryakıt fiyatlarına ilişkin kaygılarının bulunduğunu söyledi.
Bolton, perşembe günü NewsNation'da yayımlanan "Elizabeth Vargas Reports" programına verdiği röportajda, "Bu, Amerika Birleşik Devletleri için büyük bir yenilgi" dedi.
Bolton ayrıca, "Bunun bir hata olduğunu düşünüyorum. Bunun, ABD açısından önemine ilişkin herhangi bir stratejik analiz nedeniyle yapıldığını düşünmüyorum. Bunun nedeni, yönetimin ABD'de pompadaki yüksek benzin fiyatlarından korkması. Bunu yönlendiren şey bu" ifadelerini kullandı.
Axios'un perşembe günü ilk kez haberleştirdiği taslak düzenlemeye göre taraflar, ateşkesi uzatacak ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor.
Habere göre bu adım, hem Washington hem de Tahran üzerindeki ağır ekonomik baskının hafiflemesini sağlayacak.
Taslak anlaşma kapsamında İran, dünya petrol ve doğal gaz arzının yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği stratejik su yolundan geçen ticari gemilerden ücret almamayı ve boğazdaki tüm mayınları kaldırmayı kabul edecek.
Buna karşılık ABD, deniz ablukasını kaldıracak ve İran'ın petrolünü serbestçe satabilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri tanıyacak. ABD ayrıca daha kapsamlı yaptırım hafifletmelerini görüşme taahhüdünde bulunacak.
Mutabakat zaptında İran'ın nükleer silah edinme arayışına girmeyeceğine dair bir taahhüt de yer alacak. Ancak haberde, Tahran'ın yıllardır benzer açıklamalar yaptığı ve bu açıklamaların nükleer silahların yayılmasını önleme alanındaki uzmanlar tarafından tartışmalı bulunduğu belirtildi.
Axios'un aktardığına göre müzakerelerde ele alınacak ilk başlıklar, İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl tasfiye edileceği ve gelecekteki zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl düzenleneceği olacak.
Bolton, İran'ın müzakereler sürerken bu anlaşmayı zaman kazanmak için kullanabileceğinden endişe duyduğunu söyledi.
Bolton, "İran'ın hesabı şu: Bu süreç uzadıkça ve bütün temel meseleler ileriki tarihlere ertelendikçe bizim güçlerimiz bölgeden çekilmeye başlayacak. Onlar da petrol satabilecek, varlıklarını yeniden güçlendirebilecek, askeri programlarını yeniden inşa edebilecek ve rejime karşı elimizdeki en büyük tehdidi, yani ekonomik baskıyı ortadan kaldırabilecekler" dedi.
Aynı zamanda eski ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi olan Bolton, Trump'ın bölgede yeniden güç kullanma tehdidini hayata geçirme olasılığının "seçimlere yaklaştıkça azalacağını" düşündüğünü söyledi ve İran'ın da bu dinamiğin farkında olduğunu belirtti.
Bolton, "Onlar bizim dikkat süremizin kısa olduğunu düşünüyor. Seçimlere takıntılı olduğumuzu düşünüyorlar" ifadelerini kullandı.
Program sunucusu Elizabeth Vargas'ın, Trump'ın kısa süre önce ara seçimleri önemsemediğini söylediğini hatırlatması üzerine Bolton buna itiraz etti. "Onun önemsediği tek şey bu" diyen Bolton, eleştirilerini sürdürdü.
Bolton, "Bu mesele pompadaki benzin fiyatıyla ilgili. Hürmüz Boğazı'nı açabilirse küresel petrol fiyatlarının düşeceğini, burada pompadaki fiyatların gerileyeceğini, enflasyonun düşeceğini ve kasımdaki seçim şansının güçleneceğini düşünüyor. Bunun tam olarak nedeni bu" dedi.