YDH - ABD ve İran'ın, nihai bir uzlaşıya varılması durumunda İran için uluslararası bir yatırım fonu kurulmasını da içeren geçici bir anlaşma taslağı üzerinde müzakere yürüttüğü belirtildi.
The New York Times (NYT) gazetesinin ABD'li ve İranlı yetkililer ile müzakerelere aşina diplomatlara dayandırdığı habere göre, söz konusu fon planı taslak metinde yeni bir madde olarak yer alıyor.
İranlı bir yetkili ve bir diplomat, kurulması planlanan fonun büyüklüğünün 300 milyar doları bulabileceğini ifade etti. Ancak arabuluculuk sürecine katılan diğer kaynaklar bu rakamı henüz doğrulamadı.
Tahran yönetimi bu mekanizmayı bir imar ve restorasyon programı olarak tanımlarken, daha önce uğradığı bombardıman hasarları için 300 milyar ile 1 trilyon dolar arasında tazminat talep etmişti.
Kaynaklar, nihai anlaşmanın imzalanmasının ardından ABD'nin bu fonun kurulmasına katkıda bulunabileceğini ve ayrıntıların müzakerelerin bir sonraki aşamasında ele alınacağını kaydetti.
Taslak anlaşma ayrıca Washington ile Tahran arasındaki çatışmaların durdurulmasını, Hürmüz Boğazı'nın olası açılışını, İran nükleer programının geleceğine ilişkin müzakereleri ve İran'ın dondurulmuş bazı varlıklarının kademeli olarak serbest bırakılmasını öngörüyor.
Gazetenin aktardığı verilere göre, İran'ın yurt dışında yaklaşık 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı bulunuyor ve Tahran bu miktarın Ortadoğu'daki 20 milyar dolara kadar olan kısmına erişim sağlamayı amaçlıyor.
Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın projeyi henüz onaylamadığı belirtildi. Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde tarafların belgedeki bazı maddeleri farklı şekillerde yorumladığı ifade ediliyor.
ABD yönetiminden bir kaynak, Trump'ın anlaşmaya ilişkin henüz kesin bir karar vermediğini aktardı.
Trump, dün Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda ulusal güvenlik ekibiyle iki saat süren bir toplantı gerçekleştirdi. Washington, tarafların anlaşmaya yakın olduğunu düşünmekle birlikte, İran varlıklarının serbest bırakılması dahil bazı konuların henüz çözüme kavuşturulamadığını belirtiyor.
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ile temasların sürdüğünü doğrulayarak henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını açıkladı. Tahran, mevcut görüşmelerin savaşı sonlandırmaya odaklandığını ve nükleer programı kapsamadığını savunuyor.
Taslak mutabakat zaptı, ateşkesin 60 gün süreyle uzatılmasını, nükleer programa ilişkin müzakerelerin başlamasını ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesini öngörüyor.
Axios portalı, İran'ın boğaz sularındaki mayınları 30 gün içinde temizlemesi gerektiğini yazarken, NYT bu sürecin daha uzun sürebileceğine işaret etti.
Müzakerelerdeki anlaşmazlık noktaları arasında, ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının ne zaman kaldırılacağı ve İran petrol ihracatına yönelik yaptırımların olası hafifletilme takvimi yer alıyor.
NYT'ye göre Washington, ticari seyrüseferin yeniden tesis edilme derecesine bağlı olarak ablukanın aşamalı olarak kaldırılması konusunda ısrar ediyor.
Bununla birlikte Trump, 29 Mayıs'ta yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'ndaki İran limanlarına yönelik deniz ablukasının artık kaldırılacağını ve mahsur kalan gemilerin evlerine dönmeye başlayabileceğini duyurmuştu.