YDH - ABD'de partizan yaklaşımlarla seçim bölgelerinin yeniden çizilmesinden (gerrymandering) rahatsız olan seçmenler için ufukta kötü haberler görünüyor.
Ülkede seçim bölgelerinin sınırlarını değiştirerek avantaj sağlama mücadelesi giderek daha da kızışıyor.
Ara seçim dönemi kapsamında Temsilciler Meclisi için çizilen yeni haritaların mürekkebi henüz kurumamışken, 2028 yılındaki seçim bölgesi savaşı şimdiden şekillenmeye başladı.
Bu mücadele, hem kapsayacağı coğrafi alanın genişliği hem de bir sonraki yönetimin ilk yıllarında Temsilciler Meclisi'nin kontrolünün hangi partide olacağını belirleme potansiyeli bakımından mevcut harita çizim hareketliliğini gölgede bırakma riski taşıyor.
Cumhuriyetçi liderler, ara seçimler için yeni sınırları henüz kabul etmiş olanlar da dahil olmak üzere, Güney'deki kırmızı eyaletlerde 2028 yılına yönelik yeni haritalar çizme planları üzerinde şimdiden çalışıyor.
Cumhuriyetçilerin bu hamleleri, ABD Yüksek Mahkemesi'nin ırk temelli seçim bölgesi sınırlarının çizilmesini yasaklayan son kararıyla daha da hız kazandı. Bu karar, kasım ayındaki seçimlerde ve sonrasında 2028 yılında Cumhuriyetçiler için yeni kazanım fırsatları yaratıyor.
Demokratlar ise bu duruma aynı şekilde karşılık vereceklerini belirtiyor. Siyasi amaçlı sınır çizimlerinin tamamen yasaklanması çağrısında bulunsalar da Demokratlar, yakın vadede bu yöntemi kararlı bir şekilde uygulamaya kararlı görünüyor.
Demokratlar bu mücadeleyi, Cumhuriyetçilerin seçimlere hile karıştırma ve seçmenleri haklarından mahrum bırakma çabalarına karşı, ABD'nin demokratik yapısının varoluşsal bir savunması olarak nitelendiriyor.
Ara seçimler öncesinde seçim bölgelerini yeniden düzenlemek için daha az fırsata sahip olan mavi eyaletlerdeki Demokratlar, 2028 döneminde daha iyi şanslara sahip olacaklarını düşünüyor.
Kendi sandalyelerini en üst düzeye çıkarmak için tasarlanan yeni haritaları şimdiden gözlerine kestiren Demokratların bu yaklaşımı, Kongre'deki parti liderleri tarafından da tam olarak destekleniyor.
Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Demokrat Hakeem Jeffries, bu ay Washington'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Önümüzdeki zorluk, 2028 öncesinde kararlı ve ezici bir yanıt verilmesini sağlamaktır. Çünkü Cumhuriyetçilerin ulusal Kongre haritasını kendi lehlerine çizme çabaları sona ermeyecek" ifadelerini kullandı.
Dönem ortasında nadiren gerçekleştirilen bu sınır düzenlemeleri siyasi riskleri de beraberinde getiriyor. Anketler, seçmenlerin ezici bir çoğunluğunun belirli bir partiye avantaj sağlamak amacıyla harita çizilmesine karşı olduğunu gösteriyor.
Buna rağmen her iki partinin liderleri de bu yöntemle elde edilecek doğrudan sandalye avantajının, gelebilecek siyasi tepkilerden daha ağır bastığı hesabını yapıyor. İki taraf da önümüzdeki yıl başlaması muhtemel yeni bir sınır düzenleme dalgasına şimdiden hazırlanıyor.
Cumhuriyetçiler; Teksas, Florida, Missouri, Ohio, Kuzey Carolina, Tennessee ve Louisiana'da yeni ara seçim haritalarını kabul ederek bu yarışı önde götürürken, Alabama da aynı adımı atmak için çalışmalarını sürdürüyor. Ancak Cumhuriyetçilerin seçenekleri bunlarla sınırlı değil.
Örneğin Georgia eyaleti bu dönemde sınırlarını yeniden düzenlemedi. Ancak Cumhuriyetçi Vali Brian Kemp, Yüksek Mahkeme'nin altmış yılı aşkın süredir Oy Verme Hakları Yasası ile korunan ırk temelli bölge çizimini yasaklayan kararı üzerine, 2028 seçimleri öncesinde Temsilciler Meclisi haritasını yeniden çizmek için haziran ayında özel bir yasama oturumu çağrısında bulundu.
Louisiana ve Missouri ise ara seçimler için hazırladıkları haritalarda eyaletteki iki Demokrat bölgeden sadece birini iptal etti. Bu durum, siyasi koşulların Cumhuriyetçiler için daha elverişli olabileceği 2028 yılında tüm haritayı kırmızıya boyama fırsatını açık bırakıyor.
Ara seçimler öncesinde mevcut iki Demokrat sandalyeden birini ortadan kaldırmayı amaçlayan yeni haritası mahkemelik olan Alabama da bu şablona uyum sağlayabilir.
Yüksek Mahkeme kararından önce haritasını yeniden çizen Teksas da 2028'de seçmenler sandık başına gitmeden önce yeniden sınır düzenlemesine gidebilir.
Bu dönemde sınırlarını yeniden düzenlemeyi reddeden ya da yasama meclisinde bu girişimi başarısız olan Indiana, Kansas ve Güney Carolina gibi diğer eyaletler de önümüzdeki yıl bu sürece dahil olabilir.
Cumhuriyetçiler, Güney Carolina'da Demokrat James Clyburn tarafından tutulan tek sandalyeyi ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Geçen yıl Teksas'ta bu sınır mücadelesini başlatan Donald Trump ise bu tartışmada belirsiz bir faktör olarak duruyor. Bazı seçim uzmanları, Trump'ın 2028'den sonra Beyaz Saray'dan ayrılacak olması nedeniyle eyalet düzeyindeki Cumhuriyetçiler üzerindeki baskının azalabileceğini belirtiyor. Ancak Demokratların sınır düzenleme hamleleri, Trump olmasa bile bu baskıyı yeniden canlandırabilir.
Virginia Üniversitesi merkezli bağımsız seçim analiz kuruluşu Sabato's Crystal Ball'un genel yayın yönetmeni Kyle Kondik, cuma günü The Hill gazetesine yaptığı açıklamada, "Trump, 2026'dan sonra gücünü kaybetmeye daha yakın bir başkan olacak, bu nedenle Beyaz Saray aynı düzeyde baskı uygulamayabilir ancak Demokratların adımları Cumhuriyetçilerin çabalarını yeniden tetikleyebilir" değerlendirmesinde bulundu.
Demokratlar ise sürece tam güçle müdahale edeceklerini belirtiyor.
Demokratlar, yeni Teksas haritasına karşılık olarak Kaliforniya'da beş Cumhuriyetçi sandalyeyi kendi lehlerine çevirmesi beklenen bir sınır düzenlemesi yapmıştı.
Fakat Virginia'daki benzer bir girişim mahkemeler tarafından engellenmiş, çeşitli hukuki ve lojistik karmaşalar diğer mavi eyaletlerin ara seçimler öncesinde bu sürece dahil olmasını önlemişti.
Bu durumun yakında önemli ölçüde değişmesi bekleniyor. Jeffries; New York, New Jersey, Washington, Oregon, Colorado, Illinois ve Maryland gibi Demokratların kontrolündeki birçok eyalette parti liderlerinin 2028 döneminde Temsilciler Meclisi sandalyelerini kazanmak için şimdiden harekete geçtiğini ifade etti.
Jeffries, "Bu, güney eyaletlerinde yaptıklarına karşı kararlı ve güçlü bir yanıt verebileceğimiz en az yedi eyalet anlamına geliyor" dedi.
Sınır mücadelesini hukuki bir teknik detay nedeniyle kaybeden Virginia Demokratları da 2028 öncesinde yeniden şanslarını deneyebilir.
Kondik, Demokratların kontrolündeki birçok mavi eyalette, yasama meclislerinin tek taraflı karar alabildiği Teksas ve Florida'nın aksine, yeni haritaların yürürlüğe girmesi için seçmenlerin referandum onayının gerektiğini ve bunun süreci zorlaştırdığını belirtti.
Kondik, "Kontrol ettikleri eyaletlerde daha fazla yasal engeli aşmak zorunda oldukları için, Demokratların istediklerini yapabilmek adına eyalet genelinde maliyetli referandum kampanyaları yürütmeleri gerekebilir" ifadelerini kullandı.
Siyasi açıdan bakıldığında ise bu maliyetin üstlenilmeye değer olduğu değerlendiriliyor.
Kondik, "Kaç sandalyenin yeniden çizileceğine dair kesin bir tahminim yok ancak Demokratların bu süreçten elde edebileceği kazanım alanı daha geniş olabilir" dedi.