YDH - Financial Times gazetesinin haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik savaşı, ABD petrol stoklarının son yirmi yılın en düşük seviyesine gerilemesine yol açtı.
Trump yönetiminin fiyat artışlarını dizginlemek amacıyla stokları azaltma yoluna gittiği, ihracatçıların ise Orta Doğu'dan kaynaklanan arz düşüşünü fırsata çevirdiği kaydedildi.
ABD hükümeti tarafından dün yayımlanan resmi veriler, ham petrol ve benzin gibi petrol türevlerini içeren toplam stokların geçen hafta 10,6 milyon varil azaldığını gösterdi.
Bu düşüşle birlikte toplam stoklar 1,57 milyar varil seviyesine gerileyerek 2004 yılından bu yana görülen en düşük düzeye indi.
Stoklardaki bu keskin düşüş, sektör analistlerinin petrol fiyatlarının birkaç hafta içinde yeniden sert şekilde yükselebileceğine dair yeni uyarılar yapmasına neden oldu.
Bu süreçte ABD ham petrolünün varil fiyatı çarşamba günü öğleden sonraki işlemlerde yüzde 2,6 artarak 96,17 dolara ulaştı.
Rapidan Energy Grubu Başkanı ve eski Beyaz Saray Danışmanı Bob McNally, Körfez'deki hayati enerji geçiş noktası olan ve savaş nedeniyle kapatılan Hürmüz Boğazı'nın nakliye trafiğine yeniden açılmaması halinde fiyatların bu yaz varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği konusunda uyardı.
İran, güvenli geçişi sağlamak adına boğazdaki trafiğin kendi yetkili mercileriyle koordineli şekilde yürütülmesini şart koşuyor.
Gelişmelerin yaratabileceği ekonomik risklere değinen McNally, "Bu durum, krizin diğer sektörlere, ekonomiye ve finansal sisteme sıçrama riskini artırmaya başlıyor. Genel olarak ekonomideki ve finansal sistemdeki zayıf noktaları tetikliyor" ifadelerini kullandı.
Haberde yer alan değerlendirmelere göre, savaşın başlangıcından bu yana ABD petrol stoklarında yaşanan gerileme, ABD'yi dünyanın en büyük petrol üreticisi ve ana ihracatçısı konumuna getiren kayaç petrolü devriminin sağladığı kazanımları da ortadan kaldırdı.
Geçen hafta kaydedilen stok düşüşünün, şirketler ve hükümetin elindeki ham petrol rezervlerinin 16 milyon varil azalmasından ve tüccarların Orta Doğu arzındaki açığı kapatmak amacıyla Asya ile Avrupa'ya yönelik ihracatı artırmasından kaynaklandığı belirtildi.
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, ABD'nin ham petrol ihracatı geçen hafta günlük 4,4 milyon varilden 5,8 milyon varile yükseldi. Birçok OPEC ülkesinin üretim kapasitesini geride bırakan bu miktar, savaşın başlangıcından bu yana ihracatta gözlenen keskin yükseliş eğiliminin devam ettiğini ortaya koydu.
Petrol fiyatlarındaki bu sert tırmanış, savaş öncesinde günlük yaklaşık 100 milyon varil olan küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği İran ile Umman arasındaki Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapatılması nedeniyle küresel petrol tedarikinde yaşanan kritik durumu gözler önüne serdi.
Onyx Capital Grubu bünyesindeki The Officials firmasının analisti Edward Hyden-Previth, konuya ilişkin olarak, "ABD, küresel petrol piyasaları için son çare mercii gibi hareket ederek piyasayı dengeliyor ve Orta Doğu'daki arz açığını kapatmak için bir tampon işlevi görüyor" dedi.
Ancak Hyden-Previth, ABD'nin küresel petrol şokunu absorbe etme kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayarak, Joe Biden yönetiminin de fiyatları düşürmek için başvurduğu Stratejik Petrol Rezervi'nden yapılan çekimlerin artış gösterdiğine işaret etti. Analist, "Bu rezerv azaldıkça, bir güvence kaynağı olmaktan çıkıp baskı unsuruna dönüşüyor" değerlendirmesinde bulundu.
ABD, ham petrol ve benzin fiyatlarındaki hızlı yükselişi engellemek amacıyla stratejik rezervlerinden yaklaşık 50 milyon varil ham petrolü serbest bırakmış ve 172 million varillik daha çekim yapılmasına onay vermişti.
Trump'ın İran ile bir barış anlaşmasına yakın olduğunu duyurmasıyla petrol fiyatları son haftalarda kademeli olarak gerilemişti; ancak son günlerde yaşanan askeri ve siyasi tırmanışlar bu umutları zayıflattı.
Analistler, ABD ve küresel stokların düşük seviyede seyrettiği bir ortamda boğazın kapalı kalmaya devam etmesinin fiyatları yeniden yukarı fırlatacağı uyarısını yapıyor.
Ham petrol fiyatlarında yaşanacak yeni bir yükselişin, ABD'de sürüş sezonunun en yoğun olduğu dönemde akaryakıt fiyatlarını artırması bekleniyor. Bu durumun, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Trump üzerindeki siyasi baskıyı daha da yoğunlaştıracağı öngörülüyor.
Financial Times tarafından yakın zamanda yapılan bir ankete göre, Amerikalı seçmenler başkanın ekonomi ve enflasyon yönetiminden duydukları memnuniyetsizliği dile getirmişti.
Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, ABD'de benzin fiyatlarının haftalık ortalaması galon başına 4,44 dolar olarak gerçekleşti.
Bu rakam son haftalarda hafif bir düşüşe işaret etse de savaş öncesi döneme göre yaklaşık yüzde 50 oranında bir artışı temsil ediyor. Trump ise savaş sona erdiğinde fiyatların keskin bir şekilde düşmesini beklediğini ifade ediyor.
Analistler, petrol için rekabet eden küresel tüccarların, savaşın yol açtığı açığı kapatmak için ABD arzına yönelmeyi sürdüreceğini, bunun da ABD stokları üzerindeki baskıyı artırmaya devam edeceğini belirtiyor.