AP: İran savaşı Amerikalının cebini vurdu

07 Haziran 2026

İran savaşı benzin fiyatlarını patlatırken ABD'li tüketiciler fast-food ve giyim harcamalarını kısıyor; uzmanlar vergi iadeleri bittiğinde daha büyük bir geri çekilme bekliyor.

YDH- Associated Press'in (AP) bildirdiğine göre, İran’a yönelik savaş yakıt fiyatlarını artırdığından beri ABD'li tüketiciler harcama yapmayı bırakmadı.

Ancak şirket yöneticileri ve perakende analistlerine göre, birçok alışveriş yapan kişi “ne aldığını ve nereden aldığını yeniden değerlendiriyor.”

Benzin alışverişinde rutin değişikliği

Habere göre, şu ana kadar gözlemlenen davranış değişiklikleri "ince" olarak nitelendiriliyor. Bunlar arasında benzin alım rutinlerinin değişmesi, giyim ve mobilya mağazalarına daha az ziyaret yapılması yer alıyor. Bu değişiklikler nüfus genelinde eşit olmayan bir şekilde dağılıyor.

AP'in aktardığına göre, Walmart, McDonald's ve Dollar General gibi Amerikan ana akım şirketlerinin yöneticileri, analistlerle yaptıkları son kazanç çağrılarında, “tüketicilerin genel olarak dayanıklı olduğunu” ancak “düşük gelirli müşterilerin gözle görülür şekilde harcamalarını kıstığını” belirtti.

Vergi iadeleri satışları destekliyor

AP'in haberine göre, büyük perakendecilerin belirttiği yeni sıkıntı belirtileri, cömert gelir vergisi iadelerinin satışları desteklemesiyle birlikte geliyor.

Analistler, vergi iadeleri bittiğinde ve tüketiciler daha pahalı benzin, yiyecek, giyim, sigorta ve diğer mal ile hizmetlerin kümülatif etkisiyle karşı karşıya kaldığında “daha geniş bir geri çekilme görülebileceğini” düşünüyor.

"Benzin bir tür katalizör"

AP'ye konuşan California, West Hills'teki iletişim yöneticisi Trevor Chapman, eşiyle birlikte artık bağımsız bir benzin istasyonuna gitmek yerine benzin pompaları olan Costco mağazaları etrafında yakıt durakları planladıklarını söyledi.

Çift ayrıca, dürtüsel alımlardan kaçınmak için daha fazla çevrimiçi yiyecek alışverişi yapıyor.

Chapman, "Benzin bir tür katalizör" dedi ve ekledi: "Tüm bütçeye yayılıyor. Her şeyi olabildiğince normal tutmaya çalışıyoruz. Ama giderek daha da birikiyormuş gibi gelmeye başlıyor."

Savaş öncesinde de tüketiciler daha seçiciydi

AP'in bildirdiğine göre, ABD ve İsrail savaşı başlatmadan çok önce, birçok tüketici zaten isteğe bağlı harcamalarında “daha seçici” davranıyordu.

Bunun nedeni, birkaç yıldır süren inatçı enflasyon ve geçen yıl ithal mallara getirilen gümrük vergileriydi.

AP'in aktardığına göre, ABD Ticaret Bakanlığı geçen hafta, Nisan ayında Amerikalıların harcamalarındaki artışın çoğunun daha fazla satın alma değil, “daha yüksek fiyatlardan” kaynaklandığını bildirdi.

Nisan ayında kilit bir enflasyon göstergesi Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Üyelik mağazalarının pompalarında yoğunluk arttı

AP'in haberine göre, Costco, Walmart'ın Sam's Club'ı ve BJ's Wholesale Club gibi üyelik bazlı depo mağazaları, savaşın Şubat sonunda başlamasından bu yana yakıt pompalarında daha fazla trafik gördü. Toptan satış kulüplerinde yakıt tipik olarak daha ucuz.

Ancak Walmart Mali İşler Sorumlusu John David Rainey, geçen ay analistlere yaptığı açıklamada, birçok sürücünün “depolarını doldurmadığını” söyledi. Rainey, "Bu bir stres göstergesi." dedi.

Costco müşterileri daha sık "tepeleme doldurma" yapıyor

AP'ye göre, Costco CFO'su Gary Millerchip, müşterilerin istasyonlarına daha sık uğrayarak "normalde deponun boşalması arasında geçen sürede tepeleme doldurma yaptıklarını" belirtti.

Bunun nedeni, "yarın benzin fiyatının ne olacağına dair endişe" olarak açıklandı.

Benzin fiyatları convenience store'ları vurdu

Ulusal Convenience Store Derneği başkan yardımcısı Jeff Lenard'a göre, benzin fiyatlarındaki artış, ABD'de tüm yakıtın “%80'inin satıldığı” convenience store'ları olumsuz etkiledi.

AP'nin aktardığına göre, ticaret grubunun satış analizi, Mart ve Nisan aylarında 130 convenience store şirketinin pompa işlem sayısının geçen yılın aynı iki ayına göre “neredeyse %10 düştüğünü” buldu. Mağazaların içindeki satışlar ise “%10,4” azaldı.

Lenard, "Büyük kutulara galon kaybettiğinizde, mağaza içi satışları da kaybedersiniz." dedi.

Fast food'da çatlaklar oluşuyor

AP'nin haberine göre, daha yüksek benzin fiyatları, İran ile savaşın ilk iki ayında birçok Amerikalıyı dışarıda yemek yemekten alıkoymadı.

Ulusal Restoran Birliği, vergi iadelerinin bu konuda yardımcı olduğunu belirtti.

Ancak McDonald's Başkanı ve CEO'su Chris Kempczinski, geçen ay yaptığı açıklamada, benzin fiyatlarının hane geliri 45.000 dolar veya daha az olan müşterileri fast-food restoranlarına geri getirmeyeceğini söyledi.

Kempczinski, bu gelir grubundaki kişilerin, COVID-19 salgınının sonuna eşlik eden enflasyon döneminden sonra fast-food alımlarını azaltmaya başladığını ve bu eğilimin geçen yıl hız kazandığını belirtti.

Benzin 4 doları geince restoran ziyaretleri düşüyor

AP'nin bildirdiğine göre, ABD merkezli restoran danışmanlık firması Revenue Management Solutions, son dört yıldaki 14,6 milyar restoran işlemini analiz etti.

Baş Araştırma Sorumlusu Sebastian Fernandez'e göre analiz, benzin daha pahalı hale geldikçe restoran ziyaretlerinin “kademeli olarak azaldığını” gösterdi.

Analiz, “benzin 4 dolar seviyesine ulaştığında etkinin iki katına çıktığını” ortaya koydu. Ülke çapında ortalama olarak bu seviyeye 31 Mart'ta ulaşıldı.

"İnsanlar alışveriş listelerine daha çok sadık kalıyor"

AP'ye konuşan sekiz mağazalı bir süpermarket zincirinin başkanı Stew Leonard, müşterilerin eti dondurmak için toplu olarak satın aldığını ve canlı gıda gösterileri sırasında sergilenen ürünleri satın almaya daha az eğilimli olduklarını fark ettiğini söyledi.

Leonard, "Bu bana insanların alışveriş listelerine daha çok sadık kaldığını gösteriyor" dedi.

100 bin dolar üstü gelir sahipleri de indirim zincirlerine yöneliyor

AP'nin haberine göre, Dollar General CEO'su Todd Vasos da galonu 4 dolar olan benzini, hane geliri 100.000 doların üzerinde olan daha fazla tüketiciyi indirim zincirine çeken bir "kırılma noktası" olarak nitelendirdi.

Vasos, orta ve düşük gelirli, kırsal alanlarda yaşan çekirdek müşterilerinin gıda harcamalarını kıstığını söyledi.

"Köpeğim fark etmiş olabilir"

AP'ye konuşan 29 yaşındaki Sophie Tolsdorf, fiyat makul olduğunda et stoklayan tüketicilerden biri olduğunu söyledi.

Ayrıca, önceden kesilmiş meyve kapları yerine bütün meyve almaya geçti ve köpeğinin paketi 40 dolara mal olan kemiklerini azalttı.

Tolsdorf, "Fark etmiş olabilir" dedi ve ekledi: "Şu anda çalışma saatlerinde kesinlikle biraz daha sıkılıyor."

Perakendeciler temel olmayan ürün satışlarında düşüş bildiriyor

AP'nin bildirdiğine göre, savaştan önce perakendeciler birçok kazanç sezonunu tüketici ihtiyatı ve seçiciliğinin temel olmayan ürün satışlarını etkileyebilecek faktörler olarak vurgulamıştı.

Circana'nın baş perakende danışmanı Marshal Cohen, benzin alım maliyeti arttıkça alışveriş yapanların isteğe bağlı harcamalarını daha da kıstıklarını söyledi.

Cohen, “25 Nisan ile 23 Mayıs arasında ABD'li perakendecilerin, 2025 yılının aynı dört haftalık dönemine göre %6 daha az temel olmayan ürün sattığını” belirtti.

Ev eşyaları, giyim, ayakkabı ve spor malzemeleri “%5 ila %7 arasında” en büyük düşüşleri yaşadı. Oyuncaklar ve güzellik ürünlerinin ise satılan birim sayısında “en az %8 artış” kaydederek parlak noktalar olmaya devam ettiği bildirildi.

Dört haftadır giyim ve elektronik mağazalarına trafik azalıyor

AP'nin haberine göre, insanların hareketlerini cep telefonu kullanımına göre izleyen konum zekası şirketi Placer.ai'nin verileri, Mayıs başı itibarıyla giyim, elektronik ve ev mobilyası mağazalarına” üst üste dört haftadır azalan yaya trafiği” ve bakkal ile dolar mağazalarına daha fazla ziyaret olduğunu gösterdi.

Şirketin analitik araştırma başkanı R.J. Hottovy, "Tüketiciler, depo kulüpleri, hipermarketler ve indirim zincirleri gibi değer odaklı perakendecilere öncelik veriyor." dedi.