YDH - Batılı askeri yetkililer ve uzmanlar son altı ayda, Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik olası askeri saldırılarını konu alan çeşitli masa başı tatbikatları düzenledi.
Bu çalışmaların arkasında, Avrupa'da böyle bir operasyonun önümüzdeki bir yıl içinde gerçekleşebileceği yönündeki değerlendirmelerin güç kazanması bulunuyor.
Ancak uzmanlar yalnızca doğrudan askeri saldırı senaryolarını değil, Rusya'nın kaos yaratmak için başvurabileceği farklı yöntemleri de ele alıyor.
Financial Times'ın haberine göre NATO ve Ukraynalı uzmanlar, kısa süre önce Polonya'da bir NATO ülkesinin enerji sistemine yönelik siber saldırı ve buna eşlik eden geniş çaplı bir dezenformasyon kampanyasını konu alan bir senaryoyu canlandırdı.
Tatbikatta, uzun süredir toprak talebinde bulunduğu komşusu Peranza'ya karşı hareket eden kurgusal Karti devletinin düzenlediği siber saldırı sonucunda Peranza'nın enerji sistemi çöktü ve ülke karanlığa gömüldü.
Üç gün süren simülasyon; bankacılık sistemine yönelik hacker saldırılarını ve büyük bir sel felaketini de içerdi.
Tüm krizlere, halkı yanıltmayı ve toplumsal ayrışmayı artırmayı amaçlayan yoğun çevrimiçi kampanyalar eşlik etti.
Tatbikat sırasında sosyal medya platformlarını yapay zeka tarafından üretilmiş içeriklerle dolduran ekip, sorumluluğu yetersiz ve yolsuzlukla suçlanan hükümete yükleyen mesajlar yayımladı.
Aynı zamanda mağdurlara yardım teklif eden içerikler de dolaşıma sokuldu. Kurgusal hükümetin internet sitesinde yayımlanan mesajlardan birinde, "Peranza yardım etmeyecek, Karti yardım edecek" ifadesi yer aldı.
Tatbikat, NATO ve Ukrayna uzmanlarının birlikte görev yaptığı Ortak Analiz, Eğitim ve Hazırlık Merkezi'nde (JATEC) gerçekleştirildi. Geçen yıl Polonya'da açılan merkezin amacı, NATO ülkelerinin Ukrayna'nın savaş deneyimlerinden ders çıkarmasını sağlamak ve Rusya'dan gelebilecek olası saldırılara karşı hazırlık düzeyini artırmak.
JATEC'in 60 çalışanının yaklaşık üçte biri Kiev tarafından görevlendirildi. Bu personel arasında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Savunma Bakanlığı ve istihbarat kurumlarının temsilcileri bulunuyor.
Almanya'nın silahlı kuvvetleri Bundeswehr tarafından finanse edilen tatbikat, Fransız bilişim şirketi Atos tarafından geliştirilen dijital harp oyunu platformunda yürütüldü.
Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik olası harekatlarını inceleyen tek çalışma bu olmadı. Alman insansız hava aracı üreticisi Helsing yakın dönemde Litvanya'ya yönelik bir işgal senaryosunu temel alan başka bir masa başı tatbikatı düzenledi.
Tatbikatın sonuçlarına göre Rus birlikleri, üç farklı yönden gerçekleştirecekleri saldırılarla Litvanya'nın önemli bölümünü ele geçirebilir ve nükleer kapasitesini kullanarak bu kazanımları koruma altına alabilir.
Ancak çalışmayı yürüten ABD'li askeri uzmanlar, Litvanyalı birlikler ile ülkede konuşlu Alman tugayının yeterli sayıda kamikaze dronla donatılması halinde Rus güçlerinin başarı sağlayamayacağı ve personelinin üçte birine kadarını kaybedebileceği sonucuna ulaştı.
Aralık 2025'te ise Alman medya kuruluşu Welt, Berlin'de 16 eski siyasetçi, bürokrat, Alman ve NATO askeri ile uzmanların katıldığı bir başka savaş oyunu düzenledi. Berlin Carnegie Rusya ve Avrasya Merkezi Direktörü Aleksandr Gabuyev bu çalışmada Rusya Devlet Başkanı rolünü üstlendi.
Yine Litvanya'nın işgalini konu alan senaryoda Moskova'nın operasyonunu insani yardım misyonu olarak sunması, ABD başkanının NATO'nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesini uygulamaktan kaçınmasına yol açtı.
Almanya yönetimi kararsız bir tutum sergilerken, seferberlik ilan eden Polonya da asker göndermedi. Sonuçta "Rusya" ekibi birkaç gün içinde Baltık ülkelerinde üstün konum elde etti.
Bundeswehr Yarbayı ve Dijitalleşme Merkezi Direktörü Yvonne Rötter, JATEC'teki tatbikata ilişkin değerlendirmesinde Ukraynalıların rakiplerin nasıl hareket ettiğine ve birbirleriyle nasıl etkileşim kurduğuna dair "çok gerçekçi bir anlayışa" sahip olduğunu belirterek, "Bu açıdan onlardan öğreneceğimiz çok şey var" dedi.
Bilim insanları ve dezenformasyon uzmanlarından oluşan jüri tarafından hazırlanan değerlendirme tablosuna göre Karti ekibi, üç senaryodan ikisinde rakibinin yalnızca az farkla gerisinde kaldı.
Rötter, Ukraynalıların daha yaratıcı davrandığını, yapay zeka araçlarını kullanma konusunda daha yüksek beceri sergilediğini ve genel olarak daha hızlı hareket ettiğini söyledi.
Alman subaya göre Karti'nin başarısız olmasının nedeni, az sayıda temel fikir etrafında şekillenen tutarlı bir konsept geliştirememesi olabilir.
Tatbikata katılan Ukraynalılardan biri ise bu değerlendirmeye katılmadı. Katılımcı, "Gerçek hayatta temel fikirler her gün değişiyor; Rusya'nın ne yaptığına bakmak yeterli" ifadelerini kullandı.