YDH - ABD Savaş Bakanlığı, Çinli teknoloji devi Alibaba, elektrikli araç üreticisi BYD ve arama motoru şirketi Baidu'yu ABD'de faaliyet gösteren Çin ordusuyla bağlantılı şirketler listesine ekleyerek bu firmaların ABD savunma ihalelerine erişimini engelledi.
Pentagon pazartesi günü yayımladığı güncellenmiş listede, doğrudan savunma veya güvenlik sektörlerinde faaliyet göstermeseler de Çin ordusuyla bağlantılı oldukları öne sürülen devlet dışı Çin şirketlerine yer verdi.
Kongre'nin 2021'deki talimatıyla oluşturulan ve Pekin'in bazı şirketleri askeri amaçlarla kullanabildiği gerekçesiyle potansiyel tehdit olarak görülen Çinli firmaları belirlemeyi amaçlayan listeye bu yıl 15 yeni şirket eklendi.
Listeye göre Pentagon, Alibaba'nın Çin'in teknoloji ve sanayi politikalarını denetleyen Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT) ile bağlantısı nedeniyle "Çin savunma sanayi tabanına katkı sağlayan askeri-sivil füzyon unsuru" olduğunu değerlendiriyor.
Pentagon, BYD ve Baidu'nun da hem Çin Devlet Konseyi'ne bağlı Devlet Varlıklarını Denetleme ve Yönetme Komisyonu (SASAC) hem de MIIT ile ilişkileri bulunduğunu, bu nedenle her iki şirketi de "Çin savunma sanayi tabanına katkı sağlayan askeri-sivil füzyon unsuru" olarak sınıflandırdığını bildirdi.
Listenin yayımlanmasının ardından Temsilciler Meclisi Çin Komünist Partisi Özel Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Michigan Temsilcisi John Moolenaar, bunun "Amerikan şirketleri, hükümetin tüm kademeleri ve Amerikan halkı için bir uyarı" olduğunu söyledi.
Moolenaar yazılı açıklamasında, "Bu Çinli şirketler ulusal çıkarlarımıza karşı Çin ordusuyla birlikte çalışıyor. ABD borsalarında işlem görenlerin tamamı derhal kote olmaktan çıkarılmalı ve ürünleri ülkemizin bağımlı olduğu tedarik zincirlerinden kaldırılmalı" dedi.
Amerikalı şirketlerin listede yer alan firmalarla iş yapmayı bırakması gerektiğini belirten Moolenaar, aksi halde bunun "Çin ordusunun yükselişine katkı sağlamak" anlamına geleceğini ifade etti.
Çin'in Washington Büyükelçiliği ise pazartesi günü, ABD'yi "ulusal güvenlik kavramının kapsamını aşırı genişletmek ve Çinli şirketleri hedef almak için ayrımcı listeler oluşturmakla" suçladı.
Büyükelçilik açıklamasında, "ABD yanlış uygulamalarına son vermeli ve Çinli şirketler için adil, hakkaniyetli ve ayrımcı olmayan bir ortam oluşturmalı" ifadelerine yer verdi.
Alibaba, BYD ve Baidu ise Çin ordusuna bağlı şirketler olmadıklarını ve Çin ordusuyla birlikte çalışmadıklarını açıkladı.
Güncellenen listede yer alan Çinli kuruluşların sayısı geçen yılki yaklaşık 130 seviyesinden 188'e yükseldi. Şirketler ABD'de faaliyet göstermeyi sürdürebilse de listeye eklenmeleri itibarlarına zarar verebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Listede daha önce de milyarder Elon Musk'ın sahibi olduğu elektrikli araç şirketi Tesla'ya batarya sağlayan Contemporary Amperex Technology Co. Limited, mesajlaşma uygulaması WeChat'in de dahil olduğu çeşitli teknoloji platformlarının sahibi Tencent ile insansız hava aracı üreticileri Autel Robotics ve DJI bulunuyordu.
Autel Robotics ve DJI, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Kongre'de yoğun incelemeyle karşı karşıya kalmıştı.